Uzasadnienie
Postanowieniem z 26 września 2022 r., znak: ZOA-VIII.7721.16.2021, wydanym na podstawie art. 134 w związku z art. 144 i w związku z art. 101 § 1 i 3 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm. dalej: k.p.a.), Lubelski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Lublinie stwierdził niedopuszczalność zażalenia M. B. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łęcznej z 26 lipca 2022 r., znak: PINB.5160.08.2021, odmawiające zawieszenia postępowania administracyjnego wszczętego w dniu 31 marca 2021 r., znak: PINB.5160.08.2021 w sprawie samowoli budowlanej polegającej na budowie budynku gospodarczego do obsługi przystani wodnej i pomostu na działce nr [...] w miejscowości R. P..
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łęcznej wymienionym na wstępie postanowieniem, wydanym na podstawie art. 101 § 1 i 3 k.p.a., odmówił zawieszenia postępowania administracyjnego wszczętego w dniu 31 marca 2021 r., znak: [...] w sprawie opisanej wyżej samowoli budowlanej.
Na to postanowienie zażalenie złożyła M. B..
Organ odwoławczy w uzasadnieniu postanowienia stwierdzającego niedopuszczalność zażalenia wyjaśnił, że art. 134 w związku z art. 144 k.p.a. obliguje organ odwoławczy do badania w pierwszej kolejności dopuszczalności zażalenia. Organ podniósł, że stosownie do treści art. 141 § 1 k.p.a. na wydane w toku postępowania postanowienia służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi. W konsekwencji powyższego postanowienie odmawiające zawieszenia postępowania administracyjnego jest niezaskarżalne, ponieważ kodeks nie przewiduje zażalenia na to postanowienie. Wynika to z treści art. 101 § 3 k.p.a., zgodnie z którym na postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania albo odmowy podjęcia zawieszonego postępowania służy stronie zażalenie.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że treść tego przepisu należy rozumieć w ten sposób, że zażalenie przysługuje tylko na postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania albo odmowy podjęcia zawieszonego postępowania, nie zaś na postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania. Organ przytoczył dodatkowo treść art. 142 k.p.a., z którego wynika, że postanowienie, na które nie służy zażalenie, strona może zaskarżyć tylko w odwołaniu od decyzji.
Skargę na postanowienie organu odwoławczego wniosła M. B., zarzucając naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj.:
- 1) art. 134 w zw. z art. 144 k.p.a. poprzez uznanie, że skarżąca nie była uprawniona do złożenia zażalenia na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łęcznej z 26 lipca 2022 r., podczas gdy przepisy kodeksu nie zawierają regulacji, które uniemożliwiłyby skarżącej złożenie tego zażalenia;
- 2) art. art. 141 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i uznanie, że skarżąca nie była uprawniona do złożenia zażalenia, podczas gdy ten przepis stanowi, że na wydane w toku postępowania rozstrzygnięcia stronie przysługuje prawo do złożenia zażalenia;
- 3) art. 101 § 1 i § 3 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie w sytuacji, gdy skarżąca była uprawniona do złożenia zażalenia na postanowienie odmawiające zawieszenie postępowania.
Z uwagi na powyższe skarżąca zażądała uchylenia zaskarżonego postanowienia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259 ze zm., dalej: p.p.s.a.), o uchylenie na podstawie art. 135 p.p.s.a. postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łęcznej z 26 lipca 2022 r. i zawieszenie postępowania w sprawie wobec faktu, że postępowanie w przedmiocie skargi na uchwałę nr XIX/108/96 Rady Gminy Ludwin z dnia 3 czerwca 1996 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Jeziora P. nie zostało prawomocnie zakończone, a także o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych.
W ocenie skarżącej, rozstrzygnięcie w przedmiocie skargi na uchwałę w sprawie planu miejscowego stanowi zagadnienie wstępne w stosunku do postępowania dotyczącego samowoli budowlanej. Zdaniem skarżącej, użyte w art. 101 § 3 k.p.a. sformułowanie "postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania" obejmuje również postanowienie odmawiające zawieszenia postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym stosownie do treści art. 119 pkt 3 p.p.s.a.
Skarga jest niezasadna. Zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem, ponieważ na postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania nie przysługuje zażalenie.
Dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy kluczowe znaczenie ma treść art. 101 § 3 k.p.a., zgodnie z którym na postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania albo odmowy podjęcia zawieszonego postępowania służy stronie zażalenie. Obecnie – wbrew twierdzeniu skarżącej – za utrwalone w orzecznictwie przyjmuje się stanowisko, które prawidłowo zaprezentował organ odwoławczy, że art. 101 § 3 k.p.a. należy odczytywać w ten sposób, że zażalenie przysługuje wyłącznie na postanowienie o zawieszeniu postępowania oraz na postanowienie o odmowie podjęcia zawieszonego postępowania. Stąd na postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania zażalenie nie przysługuje (tak m. in. wyroki NSA z dnia: 6 marca 2019 r., II OSK 987/17; 5 czerwca 2019 r., I OSK 1501/17 oraz z 26 sierpnia 2021 r., II OSK 3827/18). W art. 101 § 3 k.p.a. użyto zwrotu "w sprawie odmowy podjęcia postępowania", przez który ustawodawca rozumie jedynie postanowienia negatywne, a zatem brak jest podstaw, aby w stosunku do postanowień "w sprawie zawieszenia postępowania" dokonywać wykładni rozszerzającej ten zwrot, zamiast ograniczać go wyłącznie do postanowień o zawieszeniu postępowania.
Za przyjęciem tego stanowiska przemawia także wykładnia systemowa i celowościowa art. 101 § 3 k.p.a. Istotą nowelizacji art. 101 § 3 k.p.a. dokonanej na podstawie ustawy z 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. u. z 2011 r. nr 6, poz.
18) było wykluczenie możliwości zaskarżania postanowień niewstrzymujacych toku postępowania administracyjnego, a zatem także postanowień o odmowie zawieszenia postępowania i poddanie kontroli instancyjnej wyłącznie tych postanowień, które skutkują wstrzymaniem toku postępowania, a więc postanowień o zawieszeniu postępowania lub o odmowie jego podjęcia. Takie rozwiązanie stanowi urzeczywistnienie zasady szybkości postępowania (art. 12 k.p.a.), wymagającej od organu administracji wnikliwego i szybkiego działania w sprawie, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia.
Zasadnie wskazał LWINB, że strona niezadowolona z treści postanowienia o odmowie zawieszenia postępowania nie jest pozbawiona środków ochrony prawnej. Zgodnie bowiem z art. 142 k.p.a. tego rodzaju postanowienie można zakwestionować w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji, a następnie w ewentualnej skardze do sądu administracyjnego wniesionej od decyzji organu odwoławczego.
LWINB zasadnie zatem przyjął, że skoro skarżąca złożyła zażalenie na postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania, to należało uznać je za niedopuszczalne.
Mając na uwadze powyższe, Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 p.p.s.a.