Uzasadnienie
J. S. wniosła skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...], nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie prowadzonych robót budowlanych. W związku z tym, że skarżąca nie dołączyła jej odpisów, została wezwana zarządzeniem z dnia 23 września 2014 r. do uzupełnienia braków formalnych skargi. W terminie otwartym do uzupełnienia braków skargi złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy. Postanowieniem z dnia 22 października 2014 r. referendarz sądowy przyznał skarżącej prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.
W związku z tym, że termin do uzupełnienia braków skargi upłynął bezskutecznie – Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie postanowieniem z dnia 12 listopada 2014 r. (sygn. akt II SA/Lu 856/14) odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Powyższe postanowienie zostało skarżącej doręczone już pełnomocnikowi strony w dniu 15 grudnia 2014 r. (k. 59 akt sądowych). Jednak przed tą datą tj. w dniu 27 listopada 2014 r. (data stempla pocztowego) skarżąca przesłała pismo, w którym wskazała, że telefonowała do sekretariatu sądu w dniu 21 listopada 2014 r. i dowiedziała się, że odrzucono jej skargę z powodów formalnych. Skarżąca ponadto wyjaśniła, że "na wezwanie Sądu przesłała wniosek o przyznanie prawa pomocy i gdyby w jednym piśmie otrzymała również wezwanie do uzupełnienia brakujących egzemplarzy odpisów skargi – skserowałaby je i przesłała".
Podała także, że "w pouczeniu decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 30 lipca 2014 r. było napisane, że skargę należy złożyć w 2 egzemplarzach". Podniosła, że jako osoba fizyczna nie zna się na prawie i nie ma doświadczenia w prowadzeniu spraw sądowych. Pełnomocnik skarżącej w dniu 19 grudnia 2014 r. na wezwanie sądu jako sprecyzowanie wniosku złożył wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi z powodu niedostarczenia 5 odpisów skargi poświadczonych za zgodność z oryginałem. W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik wskazał, że skarżąca wniosła o przyznanie profesjonalnego pełnomocnika, bo nie dysponowała wiedzą i doświadczeniem pozwalającym na samodzielną reprezentację przed sądem. Poza tym skarżąca była przeświadczona, że nie jest uprawniona do poświadczania dokumentów " za zgodność" w postępowaniu sądowym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył co następuje
Wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków skargi nie zasługuje na uwzględnienie.
W myśl art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej: "p.p.s.a."), Sąd na wniosek strony postanowi przywrócenie terminu, jeżeli ta nie dokonała czynności w postępowaniu sądowym w terminie bez swojej winy. Według powyższego przepisu konieczną, a zarazem podstawową przesłanką przywrócenia terminu, jest brak winy po stronie podmiotu dokonującego danej czynności. Stosownie zaś do treści art. 87 § 2 p.p.s.a. na stronie ciąży obowiązek uprawdopodobnienia braku winy, natomiast Sąd rozpoznając wniosek strony musi ocenić, czy w terminie przewidzianym do dokonania czynności nastąpiła taka przeszkoda.
Zgodnie z utrwalonym poglądem orzecznictwa sądowego kryterium braku winy wiąże się generalnie z obowiązkiem strony do zachowania szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie terminu nie jest bowiem możliwe, jeżeli strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Brak winy w uchybieniu terminowi istnieje więc tylko wówczas, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy zalicza się m. in. chorobę (w tym nagłą chorobę) uniemożliwiającą wyręczenie się drugą osobą.
Strona winna przy tym uprawdopodobnić brak swojej winy w uchybieniu terminu, czyli uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna i istniała praktycznie aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu (zob. m. in. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2006, s. 333-339). Ponadto, przy ocenie zawinienia sąd bierze pod uwagę czynnik obiektywny, rozpatrując czy strona dołożyła staranności, jakiej wymagać można od osoby dbającej w sposób należyty o swoje interesy, czy też - przeciwnie - wykazała się niedbalstwem. Uchybiony termin nie może zostać przywrócony, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa (postanowienie NSA z 24 marca 2004 r., sygn. akt FZ 13/04, niepubl.). O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia (postanowienie NSA z 18 sierpnia 2000 r., sygn. akt III SA 1716/99, LEX nr 45409).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpatrywanej sprawy, zdaniem sądu wniosek o przywrócenie terminu został wniesiony w terminie. Datą, od której należy liczyć bowiem termin do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu, jest także data uzyskania przez zainteresowaną osobę wiadomości o zdarzeniu powodującym rozpoczęcie biegu terminu. Jeśli strona nie wiedziała o uchybieniu terminu, to termin do złożenia prośby o jego przywrócenie liczy się od daty uzyskania wiadomości o tym, że czynność została dokonana z uchybieniem terminu (por. wyrok NSA z dnia 12 marca 2014 r., sygn. akt I OSK 424/13, publ. 1446570). Wniosek nie zasługuje natomiast na uwzględnienie z przyczyn merytorycznych – niespełnienia przesłanki przywrócenia terminu w postaci braku winy w jego uchybieniu.
W ocenie Sądu, okoliczność podnoszona przez skarżącą i jej pełnomocnika we wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, że skarżąca nie dysponowała wiedzą i doświadczeniem pozwalającym na m.in. potwierdzenie za zgodność z oryginałem odpisów skargi, nie znajduje uzasadnienia. Przesłanie odpisów skargi nie jest czynnością wymagającą fachowej wiedzy, ani czynnością czasochłonną. Poza tym strona jeśli nie wiedziała – jak wskazał to pełnomocnik skarżącej – że nie może poświadczać za zgodność z oryginałem, mogła po prostu własnoręcznie je podpisać, na co wskazane było w pouczeniu wezwania z dnia 23 września 2014 r. do uzupełnienia braków skargi, doręczone skarżącej w dniu 2 października 2014 r. (k. 17 akt sadowych). W orzecznictwie poza tym wskazuje się, że usprawiedliwieniem braku winy strony skarżącej w uchybieniu terminowi nie może być okoliczność niewiedzy, jak również nieznajomości prawa (postanowienie NSA z dnia 8 lipca 20108 r., sygn. akt II OZ 712/08, publ. LEX nr 493641).
W przedstawionych okolicznościach wyjaśnienia skarżącej i jej pełnomocnika nie zasługiwały na uwzględnienie, bowiem na ich podstawie nie można przyjąć, że J. S. nie zawiniła w uchybieniu terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi.
Wobec powyższego na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a. Sąd odmówił skarżącej przywrócenia terminu do przesłania 5 odpisów skargi.