Uzasadnienie
W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, w terminie do jego opłacenia, skarżąca złożyła wypełniony urzędowy formularz wniosku zaznaczając w nim, że wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku podniosła, że jest w trudnej sytuacji materialnej, ponieważ dochód z prowadzonej przez nią działalności gospodarczej jest niski, a jej mąż od 6 miesięcy przebywa na zwolnieniu lekarskim i ma zaległości w opłacie składek KRUS. W dalszej części urzędowego formularza skarżąca oświadczyła, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem, małoletnim dzieckiem oraz teściami. Podała, że w skład jej majątku wchodzi nieruchomość rolna oraz lokal niemieszkalny o pow. [...] m2, który chce przekształcić na mieszkanie.
Ponadto skarżąca wykazała, że rodzina utrzymuje się z dochodu z prowadzonej działalności gospodarczej w kwocie ok. [...] zł miesięcznie. Na wezwanie referendarza sądowego skarżąca nadesłała dokumenty źródłowe i dodatkowe oświadczenia.
Referendarz sądowy stwierdził, co następuje
Stosownie do art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych i ustanowienia adwokata jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a.).
W oparciu o przedstawioną w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz nadesłanych dokumentach sytuację materialną skarżącej i jej rodziny stwierdzić należy, że skarżąca spełnia przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie w całości od wpisu sądowego od skargi. W miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy, tj. w styczniu 2015 r. skarżąca zawiesiła działalność i nie uzyskała w tym okresie żadnych dochodów, nie posiada też żadnych oszczędności. W ocenie referendarza skarżąca nie jest w zatem w stanie ponieść wymaganego na tym etapie prowadzenia sprawy, kosztu wpisu sądowego od skargi w wysokości 500 zł, pobieranego stosownie do § 2 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193), bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w pkt I postanowienia.
Stronie poprzez zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi zapewnione zostało prawo dostępu do sądu. Należy podkreślić, że na obecnym etapie postępowania nie ma innych kosztów sądowych, które by warunkowały wyznaczenie rozprawy i merytoryczne rozpoznanie. Natomiast inne ewentualne koszty sądowe, tj. opłata kancelaryjna za odpis orzeczenia z uzasadnieniem, opłata sądowa od zażalenia (za wyjątkiem wpisu sądowego od potencjalnej skargi kasacyjnej, który wynosi połowę wpisu sądowego od skargi), każdorazowo nie przekroczą kwoty 100 zł - § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych (Dz.U. Nr 221, poz. 2192) oraz § 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Z kolei koszty wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika określa co do zasady umowa między mocodawcą a pełnomocnikiem, jednakże odniesieniem co do wysokości kwot wynagrodzenia adwokata za poszczególne rodzaje spraw są stawki minimalne określone w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r., poz. 461). Zgodnie z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c powołanego rozporządzenia stawka minimalna ustanowienia adwokata w sprawie niniejszej wynosi 240 zł netto i 295,20 zł brutto (§ 2 ust. 3 rozporządzenia w związku z art. 41 ust. 1 i art. 146a pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (tekst jedn.: Dz.U. z 2011 r., Nr 177, poz. 1054 ze zm.).
W ocenie referendarza brak jest podstaw do przyznania skarżącej prawa pomocy w całkowitym zakresie. Podnieść należy, że instytucja przyznania prawa pomocy poprzez całkowite zwolnienie od kosztów sądowych ma charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w stosunku do osób mających szczególnie trudną sytuację materialną, które ze względu na okoliczności życiowe (brak majątku, brak stałych dochodów) są pozbawione środków do życia, bądź środki te są bardzo ograniczone.
Sytuacja materialna skarżącej i jej rodziny nie należy do wyjątkowo trudnych. Skarżąca wraz z rodziną zamieszkuje w domu należącym do teścia (teść skarżącej w oświadczeniu z dnia 17 marca 2015 r. nie podał powierzchni domu, wskazał jedynie że posiadana przez niego działka ma powierzchnię [...] ha). Skarżąca posiada majątek nieruchomy: nieruchomość rolną o pow. [...] ha fiz., tj. [...] ha przel.; udział w [...] części nieruchomości rolnej o pow. [...] ha fiz., tj. [...] ha przel. (według nadesłanych na wezwanie decyzji wymiarowych w sprawie podatku rolnego na 2014 r.) oraz położony na terenie [...] lokal niemieszkalny o pow. [...] m2. Według oświadczenia skarżącej z 20 marca 2015 r. dochód z prowadzonej działalności gospodarczej w ciągu ostatnich 3 miesięcy przed złożeniem wniosku o prawo pomocy przedstawiał się następująco: w listopadzie 2014 r. dochód wyniósł [...] zł, w grudniu 2014 r. [...] zł, natomiast w styczniu 2015 r. działalność została zawieszona.
Z kolei według rozliczenia dochodu w grudniu 2014 r., przychody w prowadzonej działalności gospodarczej narastająco od początku roku wyniosły [...] zł, koszty [...] zł, a dochód [...] zł, co średnio daje kwotę [...] zł miesięcznie. Ponadto do dochodu skarżącej należy doliczyć dochód z posiadanych nieruchomości rolnych. Kierując się wskazaniami art. 18 ustawy z 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (tekst jedn.: Dz.U. z 2013 r., poz. 1381) w związku z obwieszczeniem Prezesa GUS z 23 września 2014 r. w sprawie wysokości przeciętnego dochodu z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych z 1 ha przeliczeniowego w 2013 r. (MP z 2014 r. poz.827) dochód z gospodarstwa rolnego skarżącej o pow. [...] ha przel. wynosi [...] zł rocznie, tj. [...] zł miesięcznie ([...] ha przel. x 2.869 zł = [...] zł /dochód roczny/: 12 miesięcy = [...] zł).
Ponadto wskazać należy, że pozostający ze skarżącą we wspólnym gospodarstwie domowym teściowym posiadają własne świadczenia – teść skarżącej pobiera emeryturę w kwocie [...] zł, teściowa skarżącej otrzymuje emeryturę w kwocie [...] zł (oświadczenia z dnia 17 marca 2015 r.). Z powyższych wyliczeń wynika, że realny miesięczny dochód rodziny z powyższych tytułów wynosi [...] zł.
Natomiast wykazane przez skarżącą w urzędowym formularzu wydatki to: [...] zł utrzymanie dziecka, podatek od nieruchomości [...] zł rocznie ([...] miesięcznie), [...] zł na wspólne ponoszenie kosztów energii i gazu, co łącznie daje kwotę [...] zł. Porównując łączną wielkość dochodów skarżącej z działalności gospodarczej i gospodarstwa rolnego ([...] zł) do wykazanych przez nią wydatków utrzymania koniecznego ([...] zł) stwierdzić należy, skarżąca jest w stanie ponieść koszty sądowe niniejszej sprawy, mogące wystąpić na dalszym etapie postępowania, jak również koszty wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika. Ze względu na posiadany majątek, jak również prowadzenie dochodowej działalności gospodarczej skarżącą nie można uznać za osobę pozostającą w złej sytuacji finansowej, nie będącą w stanie uiścić jakichkolwiek kosztów prowadzenia sprawy sądowej, wywołanej wniesioną przez nią skargą.
Z powyższych względów oraz na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., należało orzec jak w pkt II postanowienia.