Uzasadnienie
P. D. (dalej jako "skarżący", "strona"), wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 8 października 2021 r. w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia.
Z akt sprawy wynika, że wnioskiem z dnia 23 grudnia 2019 r., uzupełnionym w dniu 30 grudnia 2019 r. skarżący zwrócił się do Prezydenta Miasta Lublin o wydanie na podstawie przepisów ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów (Dz.U. z 2020 r., poz. 139 ze zm.) zaświadczenia potwierdzającego przekształcenie z dniem 1 stycznia 2019 r. udziału w prawie użytkowania wieczystego gruntu.
Postanowieniem z dnia 8 września 2020 r. Prezydent Miasta Lublin odmówił skarżącemu wydania zaświadczenia potwierdzającego przekształcenie z dniem 1 stycznia 2019 r. udziału w prawie użytkowania wieczystego gruntu Gminy L. położonego w L. przy ul. [...], oznaczonego w ewidencji gruntów i budynków jako działka nr [...] ([...]) związanego z lokalem 44 i udzielenia bonifikaty od opłaty jednorazowej. Rozstrzygnięcie zawierające szczegółowe pouczenie o sposobie i terminie wniesienia zażalenia zostało przesłane na adres wskazany we wniosku o wydanie zaświadczenia jako adres do korespondencji. Korespondencja była dwukrotnie awizowana i następnie na podstawie art. 44 § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. 2021 poz. 735 ze zm. - dalej: "k.p.a.") została uznana za doręczoną w dniu 25 września 2020 r. tj. ostatniego dnia czternastodniowego okresu na jaki pismo zostało złożone w placówce pocztowej.
W dniu 21 lipca 2021 r. skarżący zwrócił się do Urzędu Miasta w Lublinie o wydanie kserokopii poświadczonej za zgodność z oryginałem wskazanego postanowienia i oświadczył, że nie odebrał korespondencji w związku z pandemią COVID.
W dniu 3 września 2021 r. skarżący odebrał przesyłkę zawierającą kserokopię poświadczoną za zgodność z oryginałem postanowienia z dnia 8 września 2020 r.
Skarżący, nie zgadzając się z wydanym rozstrzygnięciem, w dniu 10 września 2021 r. wniósł zażalenia na ww. postanowienie.
Postanowieniem z dnia 8 października 2021 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia zażalenia. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że od dnia 25 września 2020 r. należy liczyć siedmiodniowy termin do wniesienia zażalenia, o którym mowa w art. 141 § 2 k.p.a., a w związku z tym termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu 2 października 2020 r. Zażalenie strony wniesione zostało natomiast w dniu 21 lipca 2021 r., a zatem po upływie w/w terminu. Organ odwoławczy wskazał także, że zgodnie z art. 15 zzs ust. 1 pkt 1 ustawy COVID-19, w okresie stanu zagrożenia epidemiologicznego lub stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID bieg terminów procesowych i sądowych w postępowaniach sądowych, w tym sądowoadministracyjnych nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres. Przepis powyższego artykułu dodany został przez art. 1 pkt 14 ustawy z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID- 19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2020 r., poz. 568), który wszedł w życie z dniem 31 marca 2020 r. Terminy rozpoczęły swój dalszy bieg w dniu 23 maja 2020 r. (ewentualnie w dniu 25 maja 2020 r. z uwagi na dni ustawowo wolne od pracy), na skutek uchylenia art. 15 zzs ustawy COVID-19 przez art. 46 pkt 20 ustawy z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz.U. z 2020 r. poz. 875) i wprowadzenia art. 68 ust. 6 i 7, w myśl którego terminy w postępowaniach, o których mowa w art. 15zzs ustawy zmienianej w art. 46, których bieg nie rozpoczął się na podstawie art. 15zzs tej ustawy, bądź których bieg uległ zawieszeniu na podstawie art. 15zzs tej ustawy, rozpoczynają bieg bądź biegną dalej po upływie 7 dni od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy.
Powyższe zdaniem Kolegium oznacza, że w dacie doręczenia skarżącemu w trybie zastępczym k.p.a. przedmiotowego postanowienia, przepisy powyższe nie obowiązywały. Nie było zatem żadnych przeszkód w odbiorze (awizowanej) korespondencji, ani też przeszkód we wniesieniu w terminie środka zaskarżenia.
Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem skarżący w skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego podniósł, że postanowienie z dnia 8 września 2020 r. zostało mu doręczone w okresie ogłoszonej pandemii.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko wyrażone w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga nie jest uzasadniona.
Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.) stanowiący, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Podkreślenia także wymaga, że sądy administracyjne co do zasady, nie prowadzą postępowania dowodowego i nie orzekają merytorycznie. Innymi słowy nie rozpoznają sprawy administracyjnej co do jej istoty, lecz oceniają, czy organy prowadzące postępowanie administracyjne prawidłowo stosowały przepisy prawa materialnego oraz przepisy postępowania.
Badając rozpoznawaną sprawę w tak zakreślonej kognicji, Sąd nie dopatrzył się naruszeń prawa, które skutkowały koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia.
Przede wszystkim wyjaśnić należy, że przedmiotem oceny Sądu w niniejszej sprawie mogło być i było jedynie postanowienie wydane w kwestii proceduralnej, którym to stwierdzono uchybienie terminu do wniesienia zażalenia od postanowienia organu I instancji w przedmiocie wydania zaświadczenia potwierdzającego przekształcenie z dniem 1 stycznia 2019 r. udziału w prawie użytkowania wieczystego gruntu. Dokonując kontroli legalności zaskarżonego postanowienia wskazać należy, że jego podstawę stanowi art. 134 k.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Podkreślić należy, że w przypadku zaistnienia przesłanek określonych w art. 134 k.p.a. organ jest zobowiązany do stwierdzenia uchybienia terminu. Warunkiem skuteczności czynności procesowej w postaci wniesienia środka odwoławczego, jest bowiem zachowanie ustawowego terminu do jego dokonania.
Uchybienie ustawowego terminu powoduje bezskuteczność tego środka, następstwem czego jest ostateczność kwestionowanego rozstrzygnięcia. Mając jednocześnie na uwadze treść art. 144 k.p.a., zgodnie z którym w sprawach nieuregulowanych w rozdziale dotyczącym zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań, wskazać należy, że zażalenie zgodnie z przepisem art. 129 § 1 k.p.a. wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał skarżone postanowienie, przy czym przepis art. 141 § 2 k.p.a. stanowi, że zażalenie wnosi się w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia stronie, a gdy postanowienie zostało ogłoszone ustnie - od dnia jego ogłoszenia stronie.
W przedmiotowej sprawie postanowienie organu pierwszej instancji z dnia 8 września 2020 r. zostało przesłane na adres wskazany we wniosku o wydanie zaświadczenia jako adres do korespondencji. Korespondencja była dwukrotnie awizowana i następnie na podstawie art. 44 § 4 k.p.a. została uznana za doręczoną w dniu 25 września 2020 r. tj. ostatniego dnia czternastodniowego okresu na jaki pismo zostało złożone w placówce pocztowej. Siedmiodniowy termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu 2 października 2020 r., natomiast zażalenie strony na ww. rozstrzygniecie wniesione zostało w dniu 21 lipca 2021 r., a więc po upływie w/w terminu.
Wskazać należy, że konsekwencją uchybienia terminu do dokonania czynności procesowej jest zatem postanowienie wydane na podstawie art. 134 k.p.a., mianowicie postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia zażalenia, gdyż prowadzenie postępowania w wyniku zażalenia wniesionego z uchybieniem terminu określonego w art. 141 § 2 k.p.a., stanowi rażące naruszenie prawa.
Z powyższych względów nie stwierdzając naruszenia prawa materialnego, ani też uchybienia przez organ odwoławczy reguł procedury administracyjnej, skutkujących wznowieniem postępowania, bądź mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny skargę oddalił jako nieuzasadnioną na podstawie art. 151 p.p.s.a.