Uzasadnienie
Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego postanowieniem z dnia [...] utrzymał w mocy postanowienie Wojskowego Komendanta Uzupełnień z dnia [...], którym odmówiono wydania zaświadczenia K. P., potwierdzającego jego przymusowe zatrudnienie w [...] brygadzie "[...]".
W uzasadnieniu postanowienia podnoszono, iż Wojskowy Komendant Uzupełnień przeprowadził w przedmiotowej sprawie postępowanie wyjaśniające w takim zakresie w jakim było to konieczne dla trybu wydawania zaświadczeń.
Archiwum Państwowe w K. oraz Archiwum Państwowe w K. udzielając odpowiedzi na zapytanie Wojskowego Komendanta Uzupełnień, nie potwierdziły pracy zainteresowanego w [...] Brygadzie Powszechnej Organizacji "[...]".
Dokumenty znajdujące się w posiadaniu WKU również nie potwierdziły, jakoby K. P. wykonywał pracę przymusową i odbywał służbę w charakterze junaka w powyżej wymienionej organizacji, dlatego należało odmówić stwierdzenia tego faktu w zaświadczeniu.
Postanowienie powyższe zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego K. P. wnosząc o jego uchylenie.
W skardze podnosił, iż wprawdzie organy administracji nie są w posiadaniu dokumentów, z których wynikałoby, że został wcielony do przymusowej pracy w [...] Brygadzie PO "[...] ale żyją osoby, które razem z nim zostały wcielone do tej organizacji i pracowały w miejscowości G. na terenie kopalni węgla. Złożył oświadczenie osób, które razem z nim zostały wcielone do [...] Brygady "[...]" jednak zostały one pominięte przez organy obu instancji.
W odpowiedzi na skargę Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego wnosił o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga zasługiwała na uwzględnienie. Zgodnie z art. 217 § 1 kpa, organ administracji publicznej wydaje zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie. W myśl § 2 tegoż art. 217 kpa zaświadczenie wydaje się, jeżeli:
1/ urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa, 2/ osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego.
Ustawa z dnia 2 września 1994r. o dodatku i uprawnieniach przysługujących żołnierzom zastępczej służby wojskowej przymusowo zatrudnionym w kopalniach węgla, kamieniołomach i zakładach wydobywania rud uranu (Dz.U. Nr 111 poz. 537), dla potwierdzenia rodzaju i zakresu wykonywania powyżej wymienionego przymusowego zatrudnienia wymaga formy zaświadczenia, wydanego przez wojskowego komendanta uzupełnień.
Zaświadczania te, wydaje się na podstawie ewidencji wojskowej, a w razie jej braku - na podstawie przedłożonych przez wnioskodawcę innych dowodów oraz przeprowadzonego w koniecznym zakresie postępowania wyjaśniającego, w trybie określonym w Kodeksie postępowania administracyjnego (§1 ust. 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 16 grudnia 1994r. w sprawie organów wojskowych właściwych do wydawania zaświadczeń żołnierzom zastępczej służby wojskowej przymusowo zatrudnianym w kopalniach węgla, kamieniołomach, zakładach rud uranu i batalionach budowlanych oraz trybu postępowania przed tymi organami (Dz.U. 1994, Nr 136, poz. 707) Oznacza to, iż organ administracji przed wydaniem zaświadczenia, może przeprowadzić w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające.
Skarżący zasadnie podnosi, iż organ nie ustalił w sposób dokładny stanu faktycznego, jak również by wyczerpująco zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy (art. 7 i 77 § 1 kpa).
Stosownie do art. 75 § 1 kpa, w celu wyjaśnienia prawdy materialnej jako dowód w postępowaniu administracyjnym, które wprawdzie w zakresie wydawania zaświadczeń ma charakter uproszczony, jednakże z uwagi na cytowane rozporządzenie, należy dopuścić wszystko co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy a nie jest sprzeczne z prawem.
Dla potwierdzenia faktu przymusowego wcielenia do [...] Brygady "[...]" i przymusowego zatrudnienia w kopalni węgla, skarżący przedstawił oświadczenia osób, które razem z nim pracowały i zostały przymusowo wcielone do tej organizacji.
Jeżeli więc organ rozpatrujący przedmiotową sprawę miał wątpliwości, co do wiarygodności tych osób i oświadczeń przez nie złożonych, mógł je wezwać i przesłuchać w charakterze świadków, stosując postanowienie art. 83 kpa. Mógł również przesłuchać skarżącego, jeżeli po wyczerpaniu środków dowodowych pozostały nie wyjaśnione okoliczności, które miały być objęte tym zaświadczeniem.
Ponadto cytowane powyżej rozporządzenie MON w § 1 ust. 2 daje uprawnienie organowi prowadzącemu postępowania, zasięgnięcia opinii właściwego stowarzyszenia zrzeszającego byłych żołnierzy górników. W aktach brakuje takiej opinii.
Wojskowy Komendant Uzupełnień ograniczył postępowanie wyjaśniające tylko do uzyskania informacji z Państwowego Archiwum, pomijając całkowicie inne źródła wiedzy np. Centralnego Archiwum Wojskowego.
Dopiero po przeprowadzeniu w sposób powyżej wskazany postępowania wyjaśniającego możliwe będzie wszechstronna i merytoryczna ocena materiału dowodowego sprawy i w konsekwencji wykazanie czy skarżący został wcielony do siódmej brygady "[...]" i przymusowo zatrudniony w kopalni węgla w okresie przez niego wskazanym.
Z powyższych względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt "c" w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) i w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) uchylono zaskarżone postanowienie jak i utrzymane nim w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.