Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia [...] r. S. K. i J. K. zwrócili się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. o nałożenie na S. M. i E. M., właścicieli sąsiedniej nieruchomości o nr ewid.[...] w miejscowości Z., obowiązku zamontowania na dachu obory ograniczników uniemożliwiających spadanie śniegu na ich działkę, czego konsekwencją było zniszczenie płotu, rozdzielającego działki.
Decyzją z dnia [...] r. organ odmówił nałożenia wspomnianego obowiązku. Organ wyjaśnił, że przedmiotowy budynek inwentarski jest usytuowany w odległości 1,45 m od granicy działki nr ewid.[...], będącej obecnie własnością R. W.. Ma konstrukcję drewnianą, wymiary 13,35 m x 5,03 m, wysokość w kalenicy 4,25 m oraz 2,45 m do okapu dachu. Dach budynku jest dwuspadowy konstrukcji drewnianej pokryty blachą płaską. Budynek nie posiada rynien i rur spustowych oraz barier śniegowych. Okap dachu wysunięty jest na 45 cm poza lico ściany w kierunku działki nr ewid.[...] Budynek został wybudowany na podstawie pozwolenia na budowę z dnia 23 listopada1977 r., Nr [...] wydanego przez Naczelnika Gminy Z.. Jest w dobrym stanie technicznym, nie stwierdzono prowadzenia przy nim żadnych robót budowlanych. S. M. (pełnomocnik E. M.) oświadczył do protokołu oględzin, że w okresie zimy na bieżąco usuwa śnieg z połaci dachu budynku.
Ze względu zaś na rodzaj wykonanego pokrycia i jego wiek, brak jest możliwości zamontowania barier śniegowych. W takiej sytuacji, zdaniem organu, do oceny stwierdzonego w sprawie stan technicznego budynku powinno się stosować przepisy techniczno-budowlane obowiązujące w okresie jego budowy. Przepisy takie zawiera zarządzenie nr [...] Ministra Budownictwa i P. Materiałów Budowlanych z dnia [...]. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego (Dz.Bud. z 1966 r. Nr [...], poz. 44). Jednak żaden z jego przepisów nie nakładał obowiązku montażu barier śniegowych na połaci dachu.
Również obecnie obowiązujące przepisy techniczno-budowlane nie nakładają takiego obowiązku. Zgodnie z art. 51 ust. 7 ustawy z dnia [...]. Prawo budowlane, przepisy art. 51 ust. 1 pkt 1 i pkt 2, stanowiące o nałożeniu przez właściwy organ w drodze decyzji obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania oraz ust. 3 stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych, niż określone w art. 48 albo w art. 49b, zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1 to jest bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia (pkt 1) lub w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska (pkt 2), lub na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art.30 ust. 1 (pkt 3), lub w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach (pkt 4).
Organ odmówił zatem nałożenia obowiązków montażu barier śniegowych. Ponadto zauważył, że w sprawie spornego budynku inwentarskiego prowadzone już było przez organy nadzoru budowlanego postępowanie administracyjne dotyczące wykonania ściany oddzielenia przeciwpożarowego od granicy działki nr ewid.[...] Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] r. utrzymał w mocy decyzję PINB w Z. z dnia [...] r. odmawiającą nałożenia na E. i S. M. obowiązku wykonania ściany oddzielenia przeciwpożarowego w tym budynku. Ponadto decyzją z dnia [...] r. odmówił nałożenia na E. i S. M. obowiązku wykonania określonych robót budowlanych polegających na montażu rynien i rur spustowych.
Decyzją z dnia [...] r. Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpoznaniu odwołania R. W., właścicielki działki [...], utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Także ten organ zwrócił uwagę, że sporny obiekt został wybudowany w oparciu o decyzję o pozwoleniu na budowę z dnia [...] r. i aktualnie przy budynku nie są prowadzone żadne roboty budowlane. Prawidłowo zatem organ I instancji ocenił istniejący stan pod kątem zgodności z przepisami techniczno – budowlanym obowiązującymi w dacie jego budowy. Obowiązujące wówczas zarządzenie nr [...] Ministra Budownictwa i P. Materiałów Budowlanych z dnia [...] r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego, nie nakładały obowiązku montaży barier śniegowych na obiektach budowlanych.
W ocenie organu wymogu takiego nie stawiają również obecnie obowiązujące przepisy techniczno - budowlane. Zasadnie więc uznano, że brak jest podstaw do nakładania na właściciela obiektu obowiązku montażu barier śniegowych, czego domagała się w toku postępowania, strona skarżąca. Odnośnie zaś zniszczenia płotu spowodowanego zsuwaniem się śniegu z dachu, organ odwoławczy zauważył, że może to stanowić źródło roszczeń opartych na ochronie prawa własności. Roszczenie to ma charakter cywilnoprawny i podlega rozpoznaniu przez sądy powszechne. Nie jest dla niego przewidziana droga administracyjna na podstawie ustawy Prawo budowlane.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na decyzję organu odwoławczego wniosła R. W.. Zażądała uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy do organu I instancji celem ponownego rozpoznania. W ocenie skarżącej w toku postępowania administracyjnego nie ustalono prawidłowo stanu faktycznego sprawy. Nie wzięto pod uwagę, że w budynku obory od strony działki skarżącej znajdują się dwa otwory okienne oraz, iż na budynku nie są zamontowane rynny oraz rury spustowe. Skarżąca zauważyła, że nie przeszkadza jej budynek obory, dąży jedynie do tego, aby spadający z jego dachu śnieg nie niszczył jej mienia i nie zagrażał życiu i zdrowiu ludzi. Obowiązkiem organów administracji jest dbanie o bezpieczeństwo obywateli w tym m.in. poprzez dążenie do prawidłowego zabezpieczenia budynku.
Zatem organy administracji powinny zastosować niezbędne środki przewidziane prawem do usunięcia zagrożeń powodowanych przez budynek obory, czyli zobowiązania właściciela obory do założenia na jej dachu barier śniegowych.
W odpowiedzi na skargę Inspektor Nadzoru Budowlanego wnosząc o jej oddalenie jako bezzasadnej, podtrzymał swoje stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje
Wbrew opinii skarżącej nie ma wątpliwości, że sporny budynek został zrealizowany na podstawie decyzji Naczelnika Gminy Z. z dnia [...]. Nr [...] udzielającej M. S. pozwolenia na budowę budynku inwentarskiego drewnianego na działce nr [...] położonej w miejscowości Z., według projektu indywidualnego. Decyzja ta znajduje się na stronie 6 akt organu I instancji w sprawie dotyczącej budowy ściany oddzielenia przeciwpożarowego w tym budynku, zakończonej wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodka Zamiejscowego w L. z dnia [...]. (II SA/Lu 813/02). Zasadnie w tej sytuacji organy rozważały zobowiązanie właścicieli nieruchomości do montażu barier śniegowych na dachu spornej obory na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia [...] r. Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz.U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.). Przepis ten w zw. z art. 50 ust. 1 pkt 2 oraz w zw. z art. 51 ust. 7 powołanej ustawy stanowi podstawę do nałożenia na podmioty wymienione w art. 52, a więc przede wszystkim inwestora, obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, jeżeli roboty budowlane zostały wykonane w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska, także wtedy, gdy roboty budowlane zostały wykonane na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę i w sposób nie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach (por. wyrok NSA z dnia [...] r., sygn. akt II OSK 927/14 – Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
Natomiast wówczas, gdy ustalenia faktyczne prowadzą do wniosku, że roboty takiego dostosowania nie wymagają, gdyż odpowiadają prawu, organ kończy postępowanie w sprawie samowoli budowlanej decyzją odmawiającą nałożenia obowiązków określonych w art. 51 ustawy Prawo budowlane (inaczej Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia [...]. II OSK 759/10 opubl. w CBOSA). Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że zasadnicze znaczenia dla oceny tego, czy w przypadku spornej obory inwestor miał obowiązek montażu na jej dachu barier śniegowych jest to, że wybudowana została na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia [...] r. Ocena bowiem tego, czy obowiązek taki spoczywał na inwestorze dokonywana musi być w oparciu o przepisy techniczno – budowlane obowiązujące w dacie wydania tej decyzji. Przepisy takie zawiera zarządzenie nr [...] Ministra Budownictwa i P. Materiałów Budowlanych z dnia [...] r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego (Dz.Bud. z 1966 r. Nr [...], poz. 44).
Trafnie stwierdziły organy obu instancji, że żaden z przepisów tego zarządzenia nie nakładał na inwestora obowiązku montażu na dachach budynków barier śniegowych, bądź jakichkolwiek innych urządzeń zapobiegających zsuwaniu się z dachu śniegu.
W jego rozdziale piątym zatytułowanym "Dachy, stropodachy i tarasy." znajdował się natomiast przepis paragrafu dwudziestego siódmego ustanawiający obowiązek montażu w okapach dachów, stropodachów i tarasów w budynkach mieszkalnych mających więcej niż 2 kondygnacje, a w innych budynkach, gdy znajdują się nad terenem na wysokości przekraczającej 6 m, rynien i rur spustowych lub rzygaczy posiadających przekrój potrzebny do odprowadzenia opadu o natężeniu miarodajnym 160 litrów/sek/ha. Również w obecnie obowiązującym rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia [...] r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tekst jednolity: Dz.U. z 2015 r., poz. 1422) nie reguluje się szczególnych warunków dla budynków, które miałyby zapobiegać zsuwaniu się śniegu z dachu na nieruchomość sąsiednią. Znajdują się tam natomiast przepisy, które regulują odpływ wód opadowych z dachu oraz wód z topniejącego śniegu (§ 28 ust. 2, § 319 ust. 1).
Skoro zatem obowiązujące w dacie budowy przepisy techniczno – budowlane nie nakładały na inwestora obowiązku montażu na dachach budynków barier śniegowych, bądź jakichkolwiek innych urządzeń zapobiegających zsuwaniu się z dachu śniegu, brak jest podstawy prawnej do nałożenia na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane na E. M. obowiązku wykonania robót budowlanych polegających na montażu barier śniegowych na dachu spornej obory. Przeprowadzone natomiast w sprawie oględziny wskazują, że budynek nie ma zamontowanych rynien lub rur spustowych odprowadzających wodę z dachu.
Przypomnieć jednak trzeba, że kwestia ta również była przedmiotem postępowania prowadzonego przez organy nadzoru budowlanego. Ostatecznie decyzją z dnia [...]. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. powołując przepisy wspomnianego już zarządzenia nr [...] Ministra Budownictwa i P. Materiałów Budowlanych z dnia [...]. odmówił nałożenia na E. i S. M. obowiązku wykonania na budynku rynien, rur spustowych lub rzygaczy. Warto zaznaczyć, że w tym postępowaniu S. i J. K., w tym czasie właściciele działki [...], nie zostali uznani za jego stronę, o czym zostali powiadomieni pismem z dnia [...].
Mając na względzie powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia [...] r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) oddalił skargę.