Uzasadnienie
Rozstrzygnięciem nadzorczym z 2 sierpnia 2023 r. nr PN.4131.339.2023 Wojewoda Warmińsko-Mazurski, działając na podstawie art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2023 r. poz. 40 ze zm., dalej jako: "u.s.g."), stwierdził nieważność uchwały Rady Gminy Rozogi nr LVI/340/23 z dnia 28 czerwca 2023 r. w sprawie rozpatrzenia wniosku sołtysa i Rady Sołeckiej sołectwa Dąbrowy I. W uzasadnieniu organ nadzorczy wyjaśnił, że wniosek sołtysa i rady sołeckiej dotyczył złożenia przez Wójta Gminy Rozogi wyjaśnień w sprawie budowy świetlicy wiejskiej w Dąbrowach. Wojewoda wskazał, że skoro przedmiotem wniosku była działalność wójta gminy, to w myśl art. 223 § 1 i art. 242 § 1 k.p.a. wójt, a nie rada gminy, był organem właściwym do jego rozpatrzenia.
24 października 2023 r. sołtys wsi D. – C. L. wywiódł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na powyższe rozstrzygnięcie nadzorcze. Zgłosił uwagi dotyczące budowy i lokalizacji świetlicy wiejskiej. Oświadczył, że niekorzystny dla wioski projekt i dokumentacja kosztowały 32.000 zł. Wniósł o wnikliwe i przychylne ustosunkowanie się do zgłoszonych uwag.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda Warmińsko-Mazurski wniósł o jej odrzucenie. Wskazał, że na podstawie art. 98 ust. 3 i ust. 3a u.s.g. kompetencje do zaskarżania do sądu administracyjnego rozstrzygnięć organu nadzoru ma wyłącznie gmina lub związek międzygminny. Zauważył też, że w myśl art. 98 ust. 1 u.s.g. rozstrzygnięcia organu nadzorczego podlegają zaskarżeniu w terminie 30 dni od dnia ich doręczenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje
Merytoryczne rozpoznanie zasadności skargi poprzedzone jest w postępowaniu przed sądem administracyjnym badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Skarga jest dopuszczalna, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu, skargę wniesie uprawniony podmiot, oraz gdy spełnia ona wymogi formalne i została złożona w terminie. Stwierdzenie braku którejś z wymienionych przesłanek dopuszczalności zaskarżenia uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co w konsekwencji prowadzi do odrzucenia skargi.
Wojewoda zasadnie wskazał, że skarżący nie jest podmiotem uprawnionym do zaskarżenia do sądu administracyjnego rozstrzygnięcia nadzorczego, co wynika wyraźnie z brzmienia art. 98 ust. 3 u.s.g. Zgodnie z tym unormowaniem do złożenia skargi na rozstrzygnięcie organu nadzorczego uprawniona jest gmina lub związek międzygminny. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalone jest stanowisko, że przepis ten stanowią lex specialis w stosunku do ogólnej zasady określającej prawo wniesienia skargi przez każdego, kto ma w tym interes prawny, a wynikającej z przepisu art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 dalej jako: "p.p.s.a."). Z dyspozycji przepisu art. 98 ust. 3 u.s.g. jednoznacznie wynika, iż poza podmiotami w nim wymienionymi żadne inne podmioty nie mogą wnieść skutecznie skargi na rozstrzygnięcie nadzorcze wojewody (por. postanowienia NSA z: 23 kwietnia 2014 r. sygn. akt II OSK 915/14; 14 października 2021 r. sygn. akt II OSK 2223/20, z 12 lipca 2023 r. sygn. akt II GSK 551/20, publ. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl).
Okoliczność, że tylko jednostka samorządu terytorialnego jest uprawniona do zaskarżenia rozstrzygnięć nadzorczych potwierdza też treść art. 148 p.p.s.a., zgodnie z którym tylko uwzględnienie skargi jednostki samorządu terytorialnego może spowodować uchylenie aktu nadzoru.
Reasumując, skarżący z mocy prawa nie jest uprawniony do zaskarżenia rozstrzygnięcia nadzorczego i nie mógł być dla niego otwarty termin do wniesienia skargi na przedmiotowy akt nadzoru.
Z podanej przyczyny skarga podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s..a. Przepis ten stanowi, że sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne.