Uzasadnienie
Z przekazanych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie akt tej sprawy wynika, że pismem z dnia 1 grudnia 2014 r. W.P. wystąpił do Starosty z wnioskiem o uchylenie aktu notarialnego Rep. [...] z dnia [...] zawartego przed notariusz E.J. Wniosek ten został następnie w trybie art. 66 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego postanowieniem z dnia [...] zwrócony wnioskodawcy z pouczeniem, że w zakresie uchylenia aktu notarialnego właściwym jest sąd powszechny.
Na skutek złożonego zażalenia Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji wyjaśniając, że prawidłowo dokonano oceny, iż unieważnienie aktu notarialnego stanowi sprawę indywidualną ale nie z zakresu administracji publicznej, lecz o charakterze cywilnoprawnych, do rozpatrzenia której Starosta nie jest organem właściwym, gdyż w tym zakresie właściwym jest sąd powszechny.
W tym stanie sprawy W.P. skierował do Kolegium pismo z dnia 10 marca 2015r. nazwane "skarga o wznowienie", które następnie zostało sprecyzowane poprzez wyjaśnienie, że stanowi ono wniosek o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]. Pismo to zostało przekazane Staroście, jako organowi, który wydał postanowienie w pierwszej instancji.
Postanowieniem z dnia [...] Starosta, działając na podstawie art. 149 § 3 w związku z art. 145 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2013 r poz. 267, ze zm) dalej: k.p.a., odmówił wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] utrzymującym w mocy postanowienie Starosty z dnia [...], którym zwrócono wniosek w sprawie uchylenia aktu notarialnego Rep. [...] z dnia [...] zawartego przed notariusz E.J. w zakresie umowy przeniesienia na rzecz A.P. prawa własności udziału Skarbu Państwa wynoszącego 3/5 części w działce nr [...] położonej w obrębie G. W motywach uzasadnienia wskazano, że przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania organ miał obowiązek zbadać, czy złożony wniosek jest oparty o ustawowe przesłanki wznowienia określone w art. 145 § 1 k.p.a. oraz, czy podanie o wznowienie zostało wniesione z zachowaniem terminu określonego w art. 148 k.p.a. Ponieważ organ stwierdził, że wniosek strony nie spełnia wymogów określonych w art. 145 § 1 k.p.a. w związku z czym brak jest podstaw do wznowienia postępowania administracyjnego w tej sprawie.
Na to rozstrzygnięcie W.P. złożył zażalenie, zaś Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 150 § 1 k.p.a., uchyliło w całości postanowienie będące przedmiotem zażalenia.
W uzasadnieniu organ odwoławczy przytoczył treść art. 148 § 1 k.p.a., zgodnie z którym podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Natomiast stosownie do art. 150 § 1 k.p.a. organem administracji publicznej właściwym w sprawach wymienionych w art. 149 jest organ, który wydał w sprawie decyzję w ostatniej instancji. Analiza przytoczonych przepisów wskazuje jednoznacznie, że wprawdzie zawsze wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego musi być złożony do organu pierwszej instancji jednakże organem, który taki wniosek rozpoznaje jest organ, który wydał decyzję lub postanowienie w ostatniej instancji. Ponieważ nie budzi wątpliwości, że wprawdzie wniosek o wznowieniu musi być złożony do organu I instancji lecz rozpoznawany jest przez organ, który orzekał w sprawie w ostatniej instancji, co oznacza, że właściwym do rozpoznania wniosku strony o wznowienie było Samorządowe Kolegium Odwoławcze.
Zatem zakwestionowane postanowienie Starosty z dnia [...] zostało wydane bez podstawy prawnej, gdyż wniosek strony przekazany został do organu I instancji jedynie po to aby zachować tryb przewidziany ustawą Kodeks postępowania administracyjnego oraz otrzymać pełne akta sprawy od tego organu.
Na to postanowienie W.P. złożył skargę zarzucając pominięcie istotnych dowodów w sprawie, a związanych z niedopełnieniem obowiązków przez Kierownika Urzędu Rejonowego podczas zawierania aktu notarialnego, przedkładanie przez A.P. fałszywych dokumentów poświadczających nieprawdę, co do kosztów poniesionych na budowę zespołu 8 betonowych garaży, co świadczy o aferze majątkowej i przestępstwie ściganym z Kodeksu karnego. Wniósł o powołanie biegłego do spraw oszustw gospodarczych w związku z wprowadzeniem w błąd co do wartości zabudowy własności określonej w akcie notarialnym, gdyż są w ocenie skarżącego takie możliwości, aby organ rozpoznał sprawę bez kierowania jej do Sądu Okręgowego w W. Wydziału Karnego.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w skarżonym postanowieniu.
W piśmie procesowym z dnia 9 października 2015r. oraz z 11 stycznia 2016 r. skarżący wniósł o ściganie w sprawie wobec przestępstw z KK w związku z zawłaszczeniem majątku znacznej wartości oraz podtrzymał swoje wcześniejsze stanowisko i zarzuty przedstawione w skardze.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje
Na wstępie wyjaśnienia wymaga, iż sądowa kontrola działalności administracji publicznej ogranicza się do oceny zgodności zaskarżonego aktu lub czynności z prawem. Wynika to z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2014 r. poz.1647).
Sąd administracyjny, kontrolując zgodność zaskarżonego aktu (decyzji, postanowienia) z prawem, orzeka na podstawie materiału sprawy zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym. Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego spoczywa na organie orzekającym, a sąd administracyjny nie może zastąpić organu administracji w wypełnieniu tego obowiązku, ponieważ do jego kompetencji należy wyłącznie kontrola legalności rozstrzygnięcia administracyjnego. Oznacza to, że sąd administracyjny nie rozstrzyga merytorycznie o zgłoszonych przez stronę żądaniach, a jedynie w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U z 2012 r. poz. 270, ze zm.) zwanej dalej: ustawą ppsa. uchyla go lub stwierdza jego nieważność.
Nadto wskazania wymaga, iż sąd orzeka na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 ppsa) nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ppsa).
Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem skarżone postanowienie zostało wydane zgodnie z przepisami prawa.
Na wstępie wyjaśnienia jednakże wymaga skarżącemu okoliczność, że Sąd w tej sprawie nie był upoważniony do wypowiadania się w kwestii unieważnienia aktu notarialnego Rep. [...] zawartego w dniu [...] przed notariusz E.J. w zakresie sporządzonej umowy przeniesienia na rzecz A.P. prawa własności udziału Skarbu Państwa wynoszącego 3/5 części w działce nr [...] położonej w obrębie G. oraz określonej w nim wartości zespołu wybudowanych na działce 8 garaży, gdyż przedmiotem kontroli Sądu w tej sprawie było jedynie skarżone postanowienie organu odwoławczego. Postanowieniem tym z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, na skutek zażalenia strony, uchyliło postanowienie Starosty z dnia [...] którym odmówiono wznowienia postępowania zakończonego postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], mocą którego utrzymano w mocy postanowienie organu I instancji o zwrocie podania z dnia 1 grudnia 2014 r. W.P.
Wyjaśnić pozostaje, że postanowienie to wydane zostało w ramach postępowania nadzwyczajnego, jakim jest wznowienie postępowania. Jednak skarżone postanowienie jedynie eliminuje z obrotu prawnego postanowienie Starosty z dnia [...], którym odmówił on wznowienia postepowania w tej sprawie z uwagi na brak zaistnienia przesłanek do wznowienia postępowania, czyli dokonał oceny ich zaistnienia podczas, gdy prawidłowo organ odwoławczy stwierdził, że takie rozstrzygnięcie i ocena nie mogły zapaść przed organem I instancji, skoro w tej sprawie rozstrzygnięcie wydane zostało przez organ odwoławczy. Ocena taka jest prawidłowa
Podkreślić należy, że stosownie do zapisu art. 148 § 1 k.p.a. podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia. Zgodnie zaś z art. 150 § 1 k.p.a. organem administracji publicznej właściwym w sprawach wymienionych w art. 149 jest organ, który wydal w sprawie decyzję w ostatniej instancji, przy czym po myśli art. 126 k.p.a. do postanowień stosuje się przepisy art. 105, art. 107 § 2-5 oraz art. 109-113, a do postanowień, od których przysługuje zażalenie, oraz do postanowień określonych w art. 134 - również art. 145-152 oraz art. 156-159, z tym że zamiast decyzji, o której mowa w art. 151 § 1 i art. 158 § 1, wydaje się postanowienie.
Skoro wniosek o wznowienie postępowania dotyczył postanowienia, od którego przysługiwało zażalenie - postanowienie Starosty z dnia [...] o zwrocie podania skarżącemu, - to nie budzi wątpliwości Sądu, że w odniesieniu do takiego postanowienia możliwe było wszczęcie nadzwyczajnego trybu postępowania jakim jest wznowienie postępowania. Jednakże aby możliwe było wszczęcie takiego postępowania oraz sprawdzenia zaistnienia przesłanek do jego wznowienia niezbędne jest wcześniejsze stwierdzenie, który organ właściwy jest do rozpoznania takiego wniosku o wznowienie.
Poza sporem pozostaje okoliczność, że stosownie do zapisu art. 150 § 1 k.p.a. powołanym wyżej organem do wznowienia postepowania jest organ, który wydał orzeczenie w ostatniej instancji. W tej sprawie postanowienie w ostatniej instancji wydało Samorządowe Kolegium Odwoławcze (postanowieniem z dnia [...]), dlatego też to ono było właściwym organem do rozpoznania wniosku o wznowienie postępowania w sprawie zwrotu podania skarżącego z dnia 1 grudnia 2014 r..
Z tej też przyczyny prawidłowo organ odwoławczy uchylił postanowienie Starosty z dnia [...], gdyż wydane ono zostało bez podstawy prawnej, skoro właściwym organem do rozpoznania wniosku o wznowienie było Samorządowe Kolegium Odwoławcze.
Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.