Uzasadnienie
Z przekazanych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie akt sprawy wynika, że postanowieniem z dnia "[...]" Naczelnik Urzędu Celnego, powołując między innymi art. 8 i art. 23b ust. 5 ustawy z dnia 19 listopada 2009r. o grach hazardowych (Dz. U. nr 201, poz. 1540 ze zm. – dalej jako u.g.h.), ustalił wysokość kosztów postępowania należnych za przeprowadzenie przez upoważnioną jednostkę badania sprawdzającego automatu o niskich wygranych "[...]" (dalej zwanego automatem), w kwocie 900zł. i kosztami tymi obciążył Spółkę A (dalej zwaną Spółką). W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia podano, że w postępowaniu odwoławczym prowadzonym w sprawie cofnięcia poświadczenia rejestracji automatu, na mocy postanowienia Dyrektora Izby Celnej, zlecono organowi I instancji dodatkowe postępowanie dowodowe, poprzez zlecenie jednostce badającej upoważnionej do badań technicznych automatów i urządzeń do gier przeprowadzenia badania sprawdzającego automatu w trybie art. 23b ust. 1 u.g.h.
Wskazano, że realizując dyrektywę organu odwoławczego, zleceniem z dnia 10 kwietnia 2014r. organ I instancji skierował automat do badania sprawdzającego, wyznaczając do jego przeprowadzenia jednostkę badającą upoważnioną przez Ministra Finansów do badań technicznych automatów i urządzeń do gier - Izbę Celną w Białymstoku, Wydział Laboratorium Celne. Podniesiono, że przygotowana przez oznaczoną powyżej jednostkę badającą opinia zawiera negatywny wynik wykonanego badania wobec niespełnienia przez automat warunków określonych w ustawie, w tym m.in. warunków, o których mowa w art. 129 ust. 3 u.g.h. w zakresie dot. limitów ograniczających wartość jednorazowej wygranej i wartość maksymalnej stawki za udział w jednej grze. W tych okolicznościach uznano, że spełnione zostały przesłanki, o których mowa w art. 23b ust. 5 u.g.h., do obciążenia Spółki kosztami przeprowadzonego badania.
W zażaleniu na powyższe postanowienie Spółka zarzuciła organowi I instancji naruszenie:
- 1) art. 23b ust. 3 i ust. 5 w zw. z art. 23f ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 i ust. 6 oraz art. 129 ust. 3, jak również art. 23f ust. 5 pkt 1 u.g.h. w zw. z art. 2 pkt 3, art. 15 ust. 2 pkt 3 i art. 16 ust. 2 pkt 5, ust. 3 i ust. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. o systemie oceny zgodności oraz w zw. z art. 58 § 1 Kodeksu cywilnego, przez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że Izba Celna w Białymstoku, której Minister Finansów udzielił w dniu 27 listopada 2012r. upoważnienia do badań automatów i urządzeń do gier, posiada status jednostki badającej pomimo braku przedstawienia Ministrowi Finansów certyfikatu akredytacji adekwatnego do badań urządzeń mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, jakimi z racji definicji ustawowej są automaty o niskich wygranych a w związku z tym, że uzasadnione jest obciążenie Spółki kosztami takiego badania, które nie jest badaniem sprawdzającym w rozumieniu u.g.h.;
- 2) rażące naruszenie art. 23b ust. 3 u.g.h. w zw. z § 7 ust. 2 pkt 5 i § 22 zarządzenia nr 28 Ministra Finansów z dnia 28 czerwca 2013r. w sprawie nadania statutów izbom celnym i urzędom celnym i w związku z § 1 ust. 2 i § 6 ust. 2 zarządzenia nr 30 Ministra Finansów z dnia 29 października 2009r. w sprawie nadania statutów izbom celnym i urzędom celnym oraz w zw. z art. 58 § 1 Kodeksu cywilnego i art. 7 Konstytucji RP, przez przyjęcie, Izba Celna w Białymstoku jest jednostką badającą, w sytuacji gdy przepisy prawa obowiązujące w dniu udzielenia upoważnienia nie zezwalały tej Izbie na prowadzenie badań technicznych automatów i urządzeń do gier.
Z tych też przyczyn Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. W uzasadnieniu zażalenia Spółka podała argumenty na poparcie własnej tezy, że zaskarżone postanowienie zostało wydane na podstawie opinii organu, który aktualnie nie posiada statusu jednostki badającej upoważnionej przez Ministra Finansów do badań automatów i urządzeń do gier.
Postanowieniem z dnia "[...]" Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy zakwestionowane postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia opisano stan faktyczny sprawy i przytoczono brzmienie: art. 8, art. 23b ust. 1 i art. 23b ust. 5 u.g.h. oraz art. 267 § 1 pkt 4 i art. 269 Ordynacji podatkowej, a następnie stwierdzono, że postanowienie organu I instancji jest prawidłowe. Odnosząc się natomiast do twierdzeń zawartych w zażaleniu podniesiono, że wykaz jednostek badających i upoważnionych do badań technicznych automatów i urządzeń do gier, w myśl art. 23f ust. 6 u.g.h., Minister Finansów podaje do publicznej wiadomości na stronie internetowej urzędu. Zauważono, że w wykazie tym znajduje się także Izba Celna w Białymstoku. Oceniono, że ani organy administracji publicznej, prowadzące postępowanie w sprawie cofnięcia poświadczenia rejestracji automatu, ani strona tego postępowania nie są uprawnione do podważania mocy udzielonego przez Ministra Finansów upoważnienia danej jednostce badającej.
W skardze na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie Spółka powtórzyła w istocie zarzuty i argumenty sformułowane w zażaleniu na postanowienie organu I instancji. Wniosła także o uchylenie postanowień organów obu instancji i umorzenie postępowania w sprawie.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył co następuje
Skarga nie jest zasadna.
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 134 § 1 w zw. z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.), sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wzruszenie zaskarżonego rozstrzygnięcia następuje w razie, gdy przedmiotowa kontrola wykaże naruszenie przepisów prawa materialnego lub postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.
W ocenie Sądu, tego rodzaju naruszeń prawa nie można przypisać wydanemu w sprawie ostatecznemu postanowieniu Dyrektora Izby Celnej z dnia "[...]", nr "[...]", w przedmiocie kosztów za przeprowadzone badanie kontrolne automatu o niskich wygranych.
Zgodnie z art. 23b ust. 1 i 3 u.g.h., na pisemne żądanie naczelnika urzędu celnego, w przypadku uzasadnionego podejrzenia, że zarejestrowany automat lub urządzenie do gier nie spełnia warunków określonych w ustawie, podmiot eksploatujący ten automat lub urządzenie jest obowiązany poddać automat lub urządzenie badaniu sprawdzającemu. Badanie sprawdzające przeprowadza, na zlecenie naczelnika urzędu celnego, jednostka badająca upoważniona do badań technicznych automatów i urządzeń do gier, w terminie nie dłuższym niż 60 dni od dnia otrzymania zlecenia. W rozpoznawanej sprawie takie zlecenie otrzymał posiadający upoważnienie Ministra Finansów nr AG10/0650/46/UP/2012/3116 Wydział Laboratorium Celnego Izby Celnej w Białymstoku do badań technicznych automatów i urządzeń do gier. Stosownie zaś do art. 23b ust. 5 u.g.h., w przypadku potwierdzenia w wyniku badania sprawdzającego, że automat lub urządzenie do gier nie spełnia warunków określonych w ustawie, koszty badania sprawdzającego obciążają podmiot eksploatujący ten automat lub urządzenie.
W niniejszej sprawie niesporne jest, że Spółka jest podmiotem eksploatującym automat, którego badanie w zakresie spełniania warunków określonych w ustawie dało wynik negatywny. Spełnione zostały zatem przesłanki do obciążenia Spółki kosztami badania automatu określone w art. 23b ust. 5 u.g.h. Wysokość nałożonej opłaty za wykonane badanie sprawdzające (900zł.) jest zaś zgodna z pkt 136 załącznika do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 26 kwietnia 2004r. w sprawie ryczałtowych stawek opłat za badania lub analizy przeprowadzane przez laboratoria celne (Dz. U. nr 94, poz. 913 ze zm.).
W kontrolowanej sprawie nie może natomiast odnieść zamierzonego skutku podnoszony przez Spółkę zarzut wydania zaskarżonego postanowienia na podstawie opinii organu, który według strony skarżącej aktualnie nie posiada statusu jednostki badającej upoważnionej przez Ministra Finansów do badań automatów i urządzeń do gier. Podkreślenia wymaga, że postanowienie w przedmiocie kosztów za przeprowadzone badanie kontrolne automatu o niskich wygranych ma charakter incydentalny (wpadkowy) względem postępowania dotyczącego cofnięcia rejestracji automatu o niskich wygranych. Kontrolując legalność tego postanowienia sąd, na tym etapie, ocenia bowiem spełnienie przesłanek do obciążenia kosztami za to badanie, o których mowa w art. 23b ust. 5 u.g.h. Ocena prawidłowości dopuszczenia dowodu ze spornego badania sprawdzającego, będzie należała do organu wydającego decyzję kończącą postępowanie w przedmiocie cofnięcia rejestracji automatu.
Wówczas bowiem organ będzie zobowiązany do sprawdzenia wystąpienia przesłanek tego cofnięcia, a więc przede wszystkim będzie zobowiązany do oceny dowodów na tę okoliczność. Wówczas także zweryfikuje wartość dowodową sporządzonego badania sprawdzającego. Merytoryczna ocena prawidłowości sporządzenia tego dowodu nie jest zaś możliwa w postępowaniu w przedmiocie obciążenia kosztami za sporządzenie badania sprawdzającego (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 6 czerwca 2013 r., sygn. akt II SA/Bk 106/13 oraz wyrok WSA w Olsztynie z dnia 3 września 2014r., sygn. akt II SA/Ol 756/14, dostępne pod adresem www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.