Uzasadnienie
Z przekazanych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie akt sprawy wynika, że decyzją z dnia "[...]" Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło w całości decyzję z dnia "[...]" Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej, wydaną z upoważnienia Wójta Gminy, w przedmiocie odmowy przyznania R. K. zasiłku celowego na złagodzenie szkód spowodowanych przez suszę w 2008r. - i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie wniósł Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej, powołujący się na upoważnienie Wójta Gminy. W uzasadnieniu skargi organowi odwoławczemu zarzucono naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię § 2 pkt 2 i § 4 ust. 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 sierpnia 2006r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji programu pomocy dla gospodarstw rolnych w celu złagodzenia skutków suszy. Wskazano także na naruszenie przez ten organ przepisów postępowania, to jest art. 75 Kodeksu postępowania administracyjnego.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej odrzucenie z powodu braku legitymacji procesowej organu gminy do wniesienia skargi do sądu administracyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył co następuje
Merytoryczne rozpoznanie zasadności skargi poprzedzone jest w postępowaniu przed sądami administracyjnymi badaniem dopuszczalności jej wniesienia.
Stosownie do art. 50 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012r., poz. 270), uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi.
Jak wynika z przytoczonej regulacji prawnej, podstawą uzyskania legitymacji procesowej strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest posiadanie interesu prawnego. Z uwzględnieniem tego właśnie kryterium należy ocenić, czy Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej działający z upoważnienia Wójta jest podmiotem uprawnionym do wniesienia skargi. Żaden przepis szczególny nie przewiduje bowiem takiej kompetencji dla tego podmiotu.
Stosownie do art. 110 ust. 7 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (tekst jednolity Dz. U. z 2009r., Nr 175, poz. 1362 ze zm.), kierownik ośrodka pomocy społecznej działa na podstawie upoważnienia udzielonego przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta) do wydawania decyzji administracyjnych w indywidualnych sprawach z zakresu pomocy społecznej należących do właściwości gminy. Kierownik ten jest zatem podmiotem wykonującym zadania z zakresu administracji publicznej powierzone gminie. Tym samym, działa na rzecz tej jednostki samorządu terytorialnego.
Zgodnie zaś z ugruntowanym w orzecznictwie sądowym poglądem, prezentowanym między innymi w uzasadnieniu uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 maja 2003 roku (sygn. akt OPS 1/03, ONSA 2003, nr 4, poz. 115) "powierzenie organowi jednostki samorządu terytorialnego właściwości do orzekania w sprawie indywidualnej w formie decyzji administracyjnej, niezależnie od tego, czy nastąpiło to na mocy ustawy, czy też w drodze porozumienia, wyłącza możliwość dochodzenia przez tę jednostkę jej interesu prawnego w postępowaniu administracyjnym, czy sądowoadministracyjnym. W takiej sytuacji jednostka samorządu terytorialnego nie ma legitymacji procesowej strony w tym postępowaniu, nie jest również podmiotem uprawnionym do zaskarżenia decyzji administracyjnych do sądu administracyjnego, ani też legitymowanym do wystąpienia z powództwem do sądu powszechnego. (...) Włączenie organów samorządowych do systemu organów administracji publicznej prowadzących postępowanie w konkretnej sprawie znacznie ogranicza zakres uprawnień procesowych tych jednostek jako osób prawnych.
Co więcej, w zakresie, w jakim organ jednostki samorządu terytorialnego wykonuje funkcję organu administracji publicznej nie jest on /ani też żaden z pozostałych organów danej jednostki/ uprawniony do reprezentowania jej interesu prawnego, rozumianego jako interes osoby prawnej. Uprawnienie do korzystania z władztwa administracyjnego przez samorząd terytorialny następuje zatem kosztem znacznego ograniczenia jego dominium. Niemniej należy pamiętać, że jest to następstwem celowego działania ustawodawcy".
Także w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego wskazuje się, że przyznanie jednostce samorządu terytorialnego, której organ (lub tak jak w niniejszej sprawie podmiot działający z jego upoważnienia) wydał decyzję w I instancji, uprawnienia do wniesienia w tej sprawie skargi do sądu administracyjnego mogłoby podważać zaufanie do organów władzy publicznej, że będą one działać zgodnie z prawem dla realizacji dobra wspólnego. Jednostki te nie mają bowiem własnych praw ani prawnie chronionych interesów, których mogłyby dochodzić w relacjach z administrowanymi (zobacz wyrok TK z 29 października 2009r., K 32/08, OTK-A 2009, nr 9, poz. 139).
Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela powyższe poglądy. Skoro zaś organ orzekający w danej sprawie w I instancji nie posiada legitymacji do zainicjowania kontroli sądowoadministracyjnej w tej sprawie, za niedopuszczalne należało uznać wniesienie w niniejszej sprawie skargi przez Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej. Podmiot ten, działając bowiem z upoważnienia Wójta Gminy, wydał w niniejszej sprawie decyzję pierwszoinstancyjną.
W tym stanie rzeczy, na mocy art. 58 § 1 pkt 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.