Uzasadnienie
J.E. po oddaleniu jego skargi zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie zawodowego pełnomocnika - radcy prawnego lub adwokata (k. 73-74 akt). W uzasadnieniu wniosku stwierdził m.in., że: "Jest(-) całkowicie niezdolny do pracy, nie ma dzieci i żyje w niedostatku! Choroba jedna i druga (...) dobija (jego) wiarę w życie. Jest(-) ułomny, a tym bardziej w mowie prawnej, nie rozumie(-) pojęć a na adwokatów nie ma(-) pieniędzy." W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, skarżący w rubryce nr 6 wykazał żonę, natomiast w rubryce nr 7.1. w poz. "dom" wpisał "105 m2", w poz. "mieszkanie" – "62 m2 2 pokoje i kuchnia przedpokój", w poz. nieruchomość rolna – "15 ha". W rubryce nr 10 skarżący wykazał dochód własny z tytułu "rolnik" w kwocie 726 zł i "1.666 zł z rolnictwa". W tym miejscu dodał, iż "rozchody" wynoszą 2000 zł, a "pozostaje 700 zł" (kwota ta została dopisana pod poz. "Razem dochód" wraz ze stwierdzeniem, iż "ledwo starcza na opłaty"). W poz. 8 skarżący podał, iż sam prowadzi gospodarstwo, w poz. 9 zaś, że pisze o zwolnienia od podatków do Gminy.
Ze względu na potrzebę uzupełnienia informacji na temat sytuacji skarżącego oraz wyjaśnienia wątpliwości powstałych na tle składanych przez niego oświadczeń – przy uwzględnieniu zakresu zaniechania przedłożenia wszystkich żądanych od niego uprzednio dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych, w związku z którym odmówiono mu przyznania prawa pomocy prawomocnym postanowieniem z dnia 21 grudnia 2012 r. (k. 32-35) – zobowiązano go pismem z dnia 15 kwietnia 2013 r. do złożenia, w terminie 7 dni, wyciągów z rachunków bankowych, posiadanych przez niego i żonę, z okresu ostatnich trzech miesięcy oraz pisemnego oświadczenia wskazującego:
- – rodzaj prowadzonej działalności rolniczej (uprawa - ze wskazaniem rodzaju upraw i\lub hodowla - ze wskazaniem gatunku zwierząt hodowlanych, ich ilości oraz przybliżonej wartości jednego zwierzęcia),
- – czy cała nieruchomość jest wykorzystywana do prowadzenia działalności rolniczej, a jeśli nie - to w jakiej części i dlaczego część ta nie jest wykorzystywana jako źródło dochodu (np. z tytułu dzierżawy), czy też ostatecznie sprzedana,
- – wysokość rzeczywistych przychodów i dochodów uzyskanych z tytułu działalności rolniczej, odrębnie w 2012 r. i 2013 r., w tym z tytułu wypłaconych w tych latach dotacji i/lub płatności w związku z prowadzoną działalnością rolniczą; a w przypadku poniesienia straty - źródła jej pokrycia,
- – wysokość i rodzaj oraz terminy wypłaty przyznanych i/lub wypłaconych w latach 2012-2013 dotacji i/lub płatności w związku z prowadzoną działalnością rolnicza,
- – ponoszone miesięcznie wydatki, poprzez wskazanie ich wysokości i przeznaczenia,
- – powód, dla którego źródła, z jakich pokryty został wpis od skargi, nie mogą posłużyć do uiszczenia obecnych kosztów sądowych,
- – czy kwota 726 zł, określona we wniosku jako pochodząca z tytułu: "rolnik", stanowi miesięczną wysokość brutto renty z KRUS.
Skarżący, mimo pouczenia go o tym, iż niezastosowanie się do wezwania może stanowić podstawę odmowy przyznania prawa pomocy, nie udzielił na nie odpowiedzi.
W tym stanie rzeczy stwierdza się, co następuje:
Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późniejszymi zmianami, w skrócie: p.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje:
- 1) w zakresie całkowitym (obejmującym, zgodnie z art. 245 § 2 p.p.s.a., zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika) - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania;
- 2) w zakresie częściowym (obejmującym, zgodnie z art. 245 § 3 p.p.s.a., zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmującym tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika) - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Z przepisu tego bezsprzecznie wynika, że ciężar dowodu powyższych okoliczności spoczywa na stronie, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy.
Jeżeli składane w tym celu na urzędowym formularzu wniosku oświadczenie okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, jest ona obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 252 i art. 255 p.p.s.a.).
W orzecznictwie nie budzi wątpliwości, że uchylenie się strony od obowiązków nałożonych w toku takiego postępowania uzupełniającego należy uznać za przeszkodę wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a tym samym przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie (tak Naczelny Sąd Administracyjny m.in. w postanowieniu z dnia 26 czerwca 2009 r., sygn. akt II FZ 182/09, publ.
w Internecie - http://orzeczenia.nsa.gov.pl/).
Nieuzyskanie odpowiedzi na wezwanie z dnia 15 kwietnia 2013 r. ponownie wyklucza możliwość dokonania wolnej od wątpliwości oceny zdolności płatniczej skarżącego. Stąd też orzeczono jak w sentencji w oparciu o art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., powierzający referendarzowi sądowemu wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień co do przyznania lub odmowy przyznania prawa pomocy.