Uzasadnienie
W. P. wniósł skargę na uchwałę Rady Miasta Olsztyn nr IX/314/12 z dnia 25 stycznia 2012r. w sprawie wieloletniego Programu Gospodarowania Mieszkaniowym Zasobem Gminy Olsztyn na lata 2012-2016 wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Uzasadniając swój wniosek podał, iż w dniu 23 kwietnia 2012r. otrzymał z Zakładu Lokali i Budynków Komunalnych w O. pismo o podwyższeniu dotychczasowego czynszu. Zgodnie z pouczeniem zawartym w tym piśmie złożył pozew do Sądu Rejonowego w O. o ustalenie, iż podwyżka czynszu za lokal jest niezasadna. Podał, iż sprawa ta nie została jeszcze rozpoznana, ale w podobnych sprawach innych najemców Sąd Rejonowy uznał, iż "uchwała Rady Miejskiej ma moc prawną, a Wojewoda jej nie uchylił".
W związku z tym zasięgnął porady prawnej i dowiedział się, ze musi złożyć do Rady Miasta wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, na które Rada powinna udzielić odpowiedzi w terminie 30 dni. Wyjaśnił, iż wezwanie wysłał w dniu 21 sierpnia 2012r. listem poleconym, lecz nie otrzymał odpowiedzi mimo, iż minęło ponad 2 miesiące. Wskazał, iż po upływie 30 dni od wezwania kilkakrotnie chodził do biura Rady Miasta z zapytaniem o odpowiedź na wezwanie, lecz urzędniczka odpowiadała, iż Prezydent Miasta nie zajął stanowiska, a w związku z tym "Rada nie wie, co ma odpisać". W jego opinii opóźnienie co do terminu złożenia skargi nastąpiło nie z jego winy, gdyż pracownicy biura Rady Miasta utwierdzali go w przekonaniu, iż otrzyma odpowiedź i to oni przewlekali postępowanie. Wyjaśnił, iż z wykształcenia jest technikiem elektrykiem i nie wie jaki jest termin do wniesienia skargi, a w żadnym z pism otrzymywanych przez niego nie było pouczenia na ten temat.
W piśmie z dnia 31 grudnia 2012r. W.P. wyjaśnił, iż nie był informowany przez pracowników Biura Rady Miasta o terminie do wniesienia skargi, a o tym że ma na to 60 dni dowiedział się z odpowiedzi na skargę. W jego ocenie termin do wniesienia skargi upłynął w dniu 22 października 2012r., a skargę wniósł w dniu 29 października 2012r. a zatem spóźnił się tylko 7 dni. Wyniknęło to wyłącznie z opieszałości pracowników Rady i braku jakichkolwiek pouczeń.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, (Dz.U. z 2012r. poz. 270) sąd na wniosek strony przywraca termin do dokonania czynności w postępowaniu sądowym, jeżeli uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania uchybienia terminu i należy w nim uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
Kryterium braku winy jako przesłanki zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania staranności przy dokonywaniu czynności. Powszechnie przyjmuje się - jako kryterium przy ocenie istnienia winy lub jej braku w uchybieniu terminu procesowego - obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Zatem przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 lipca 2008r., Sygn. akt II OZ 712/08, LEX 493641).
W ocenie Sądu okoliczności wskazywane przez skarżącego jako przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi nie uzasadniają braku winy strony w uchybieniu terminu.
Przede wszystkim należy wskazać, iż słusznie skarżący podaje, iż termin do wniesienia skargi upłynął w dniu 22 października 2012r. Jednakże skargę wniósł w dniu 31 października 2012r., a nie jak podaje – w dniu 29 października 2012r. Wprawdzie skarga wpłynęła do bezpośrednio do sądu w dniu 29 października 2012r., lecz zgodnie z art. 54 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. W przypadku zatem wniesienia skargi bezpośrednio do sądu datą wniesienia skargi jest data odesłania przez sąd skargi organowi, co nastąpiło w dniu 31 października 2012r.
Odnosząc się do natomiast do wniosku strony podnieść należy, iż skarga na uchwałę rady gminy wnoszona w trybie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001r. Nr 142 poz. 1591 ze zm.) nie jest poprzedzona jakimkolwiek rozstrzygnięciem podejmowanym w trybie postępowania administracyjnego. Zgodnie z powołanym przepisem skarga taka musi być jedynie poprzedzona wniesieniem wezwania do usunięcia naruszenia prawa, które nie jest załatwiane w postępowaniu administracyjnym. Jego wniesienie ma jednak ten skutek, iż od tego momentu biegnie termin do złożenia skargi do sądu, który w przypadku udzielenia przez organ odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa wynosi 30 dni od doręczenia odpowiedzi, a w przypadku braku takiej odpowiedzi – 60 dni od dnia wniesienia wezwania (art. 53 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Skoro zaś nie toczy się postępowanie administracyjne, to ani rada gminy jako organ stanowiący, ani wójt, burmistrz, prezydent jak organ wykonawczy nie mają obowiązku pouczania strony skarżącej o terminie do wniesienia skargi.
W takiej sytuacji nie obowiązują bowiem zasady określone w Kodeksie postępowania administracyjnego, w tym zawarta w art. 9 Kodeksu postępowania administracyjnego zasada czuwania przez organy, aby strony nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa i udzielania im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Zatem skarżący nie może przerzucać na organ winy za niepouczenie go – jak podaje skarżący - o sposobie i terminie wniesienia skargi, gdyż to on powinien podjąć działania celem uzyskania stosownych informacji w tym zakresie. Przy czym z obowiązku tego nie zwalnia go okoliczność, iż nie zna przepisów prawa.
Skarżący zresztą sam podał, iż zasięgał porady prawnej odnośnie sposobu zaskarżenia uchwały i wiedział, iż musi wnieść wezwanie do usunięcia naruszenia prawa skierowane do rady miasta, a rada winna na nie odpowiedzieć w terminie 30 dni. Skoro zatem skarżący nie otrzymał odpowiedzi po upływie wskazanego terminu, winien bez zbędnej zwłoki podjąć starania celem ustalenia, w jakim terminie może zaskarżyć uchwałę. W tych okolicznościach trudno uznać, iż skarżący dochował należytej staranności jeżeli z wniesieniem skargi zwlekał ponad ustawowy termin 30 dni. Termin ten jest bowiem na tyle długi, iż umożliwia uzyskanie stosownych informacji i terminowe wniesienie skargi. W związku z tym nie sposób uznać, iż wniesienie skargi z uchybieniem terminu nastąpiło bez winy skarżącego.
Z tego też względu na podstawie art. 86 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.