Uzasadnienie
W dniu 18 grudnia 2014 r., za pośrednictwem Samorządowego Kolegium Odwoławczego, wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skarga J.O. na opracowanie operatu szacunkowego i wycenę sporządzoną w dniu [...] przez rzeczoznawcę majątkowego p. J.K., której zarzucił liczne niejasności dotyczące stanu faktycznego lokalu mieszkalnego położonego w miejscowości S. Prawidłowe odbicie stanu faktycznego wskazanego lokalu znajduje bowiem potwierdzenie w protokole zdawczo - odbiorczym z dnia 2 sierpnia 1994 r., gdzie przez dwadzieścia lat dokonał licznych ulepszeń i obecnie z tego tytułu wartość lokalu znacząco wzrosła.
Skarżący podkreślił, że z własnych środków doprowadził wodę i wykonał odpływ, wymienił okna, drzwi, sufity wewnątrz mieszkania i ściany, położył płytę K/G na drewnianą podłogę, z pomieszczenia gospodarczego wykonał łazienkę wraz z toaletą, ocieplił ścianę styropianem, gdyż była wilgoć i przemarzała. Rzeczoznawca mając dokumentację z 1994 r. nie zauważyła, że te prace zostały wykonane po przekazaniu mu lokalu i obecnie z tego powodu ma zapłacić podwójną cenę za lokal. Do skargi załączył m.in. operat szacunkowy, protokół zdawczo- odbiorczy, odwołanie od operatu szacunkowego do Wójta Gminy oraz postanowienie SKO.
W piśmie przekazującym wniesioną skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi J.O. na postanowienie Kolegium z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania od operatu szacunkowego, w którym wskazano, że operat szacunkowy nie jest decyzją administracyjną uprawnionego organu, wobec czego nie służy od niego środek odwoławczy.
Tej samej treści skarga wraz z załącznikami została nadana w niemieckiej placówce pocztowej bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie wobec czego zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału II Sądu z dnia 28 listopada 2014 r. skarga powyższa jako mylnie skierowana została przekazana do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, gdzie poinformowano stronę, iż od dnia 1 stycznia 2006 r. skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego wnosi się wyłącznie za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi.
Zarządzeniem Z-cy Przewodniczącej Wydziału II Sądu z dnia 18 grudnia 2014 r. wezwano J.O. do usunięcia, w terminie 7 dni od dnia doręczenia niniejszego wezwania, braków formalnych skargi poprzez jej podpisanie i odesłanie do Sądu. Pouczono, że nieusunięcie braków formalnych w terminie spowoduje odrzucenie skargi w trybie art. 58 §1 pkt 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru tej przesyłki wynika, że została ona odebrana przez skarżącego osobiście w dniu 24 grudnia 2014 r. (karta 35 akt), natomiast nadano zwrotną przesyłkę zawierającą podpisaną skargę w dniu 2 stycznia 2015 r. (karta 39 akt).
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Merytoryczne badanie legalności aktów administracyjnych poddanych kognicji sądu administracyjnego możliwe jest wówczas, gdy skarga spełnia wymogi formalne, została złożona w terminie oraz, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu administracyjnego. Stwierdzenie braku którejkolwiek z wymienionych przesłanek dopuszczalności zaskarżenia uniemożliwia rozpoznanie sprawy co do istoty.
Przed przystąpieniem do rozpoznawania sprawy co do meritum, należało zatem zbadać dopuszczalność skargi wniesionej w rozpoznawanej sprawie na operat szacunkowy sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2012 r. poz. 270, ze zm.) zwanej dalej: ustawą ppsa., ustawa ta normuje postępowanie sądowe w sprawach z zakresu kontroli działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie w innych sprawach, do których jego przepisy stosuje się z mocy ustaw szczególnych (sprawy sądowoadministracyjne).
W myśl art. 3 § 2 tej ustawy kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
- 1) decyzje administracyjne,
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo które kończą postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty,
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie,
- 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;
- 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
- 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a.
Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 ustawy ppsa.).
W niniejszej sprawie w pierwszej kolejności należało zatem rozważyć, czy operat szacunkowy jest aktem podlegającym kontroli sądu administracyjnego.
Kwestia wyceny nieruchomości została uregulowana w dziale IV rozdziału 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tj. Dz.U. z 2014 r. poz. 518, ze zm), gdzie w art. 156 ust. 1 zapisano, że rzeczoznawca majątkowy sporządza na piśmie opinię o wartości nieruchomości w formie operatu szacunkowego. Z art. 157 ust. 1 tej ustawy wynika natomiast, ze oceny prawidłowości sporządzenia operatu szacunkowego dokonuje organizacja zawodowa rzeczoznawców majątkowych w terminie nie dłuższym niż 2 miesiące od dnia zawarcia umowy o dokonanie tej oceny, mając na względzie określone w pkt 1 i 2 zasady. Z zapisów powyższych wynika zatem w sposób nie budzący wątpliwości, że operat szacunkowy sporządzany przez rzeczoznawcę majątkowego nie stanowi decyzji administracyjnej ani innego aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym jednolicie stwierdza się, że operat szacunkowy jest jedynym dopuszczalnym przez prawo dowodem określającym wartość nieruchomości w postępowaniu zmierzającym do ustalenia jej wartości.
Ma on charakter sformalizowanej opinii rzeczoznawcy w zakresie posiadanych przez niego wiadomości specjalnych odnośnie szacowania nieruchomości. Operat szacunkowy jest dowodem w sprawie i podlega ocenie jak każdy inny dowód przez organ administracji (por. wyrok NSA z dnia 21 stycznia 2014 r. sygn. IOSK 1358/12, wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 5 lutego 2014 r. sygn. II SA/Go 1048/13, dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zatem w sytuacji stwierdzenia istotnych wad operatu szacunkowego uprawnieniem organu jest zwrócenie się do rzeczoznawcy o ich skorygowanie, jednak jak już wskazano wyżej nie jest dopuszczalna kontrola legalności takiego operatu przez sąd administracyjny, gdyż sąd kontrolować może dopiero decyzję wydaną w efekcie sporządzenia takiego operatu szacunkowego, jeśli w toku postępowania taka decyzja zostanie wydana.
Sam operaty szacunkowy nie podlega natomiast kontroli sądu jako akt administracyjny, bowiem jak wyżej wskazano stanowi on opinię biegłego, która w toku postępowania administracyjnego jest wydawana przez rzeczoznawcę.
Biorąc pod uwagę powyższe rozważania, należy stwierdzić, że operat szacunkowy jako akt samoistny nie może być poddany kontroli sądowoadministracyjnej, gdyż nie stanowi on decyzji administracyjnej i nie mieści się w zakresie właściwości rzeczowej sądu administracyjnego.
Mając powyższe na uwadze, skargę należało uznać za niedopuszczalną i na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzec jak w sentencji postanowienia.