Uzasadnienie
Pismem z dnia "[...]" T. C. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na czynność Wójta Gminy "[...]" z dnia "[...]" polegająca na wszczęciu - bez wniosku strony – postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku biurowo-socjalnego i garażu wraz ze stacja bazową ciężkiego sprzętu na działce nr "[...]" w "[...]", żądając stwierdzenia bezskuteczności zaskarżonej czynności. W uzasadnieniu podniósł, iż nie jest dopuszczalne wszczęcie postępowania administracyjnego bez wniosku strony. Czynność zawiadamiająca o wszczęciu takiego postępowania jest bezskuteczna, a jako, że wpływa na uprawnienia strony skarżącej podlega kognicji sądu na zasadzie art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej jako: p.p.s.a.).
W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy "[...]" wniósł o jej oddalenie. Wskazał m.in., że postępowanie w sprawie ustalenia warunków zabudowy – zainicjowane wnioskiem inwestora – toczy się od "[...]". W jednym z wielu wydanych w sprawie orzeczeń Samorządowe Kolegium Odwoławcze nakazało ponownie rozpoznać wniosek inwestora z "[...]". Prowadzone obecnie postępowanie jest wypełnieniem tego obowiązku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył co następuje
Skargę należało odrzucić.
Zgodnie z art. 3 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności organów administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
- 1) decyzje administracyjne;
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
- 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;
- 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
- 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a.
Sąd orzeka także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosuje środki określone w tych przepisach.
W pojęciu sprawy sądowoadministracyjnej mieści się kontrola działalności administracji publicznej, w zakresie wyznaczonym enumeratywnie w art. 3 p.p.s.a., a także inne kwestie rozpoznawane w postępowaniu prowadzonym na podstawie przepisów ustawy, jak wymienione w art. 4 spory o właściwość lub kompetencję, a także przekazane z mocy ustaw odrębnych. Oznacza to, że sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznawania spraw, które nie zostały wymienione w cytowanych przepisach.
Zasada ta znajduje zastosowanie w rozpoznawanej sprawie. Skarżący nie wskazał bowiem decyzji, postanowienia lub innego aktu lub czynności, które organy administracji publicznej wydały lub dokonały, a które zgodnie z obowiązującymi przepisami mogłyby być przedmiotem skargi przed sądem administracyjnym.
Zaskarżone przez T. C. zawiadomienie Wójta Gminy "[...]" z dnia "[...]", Nr "[...]", o wszczęciu postępowania, wydane zostało na mocy art. 61 § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej jako: k.p.a.). Stosownie do art. 61 § 1 i § 4 k.p.a. postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu, a o wszczęciu postępowania należy zawiadomić wszystkie osoby będące stronami w sprawie. Kodeks nie określa formy wszczęcia postępowania administracyjnego, a zagadnienie to jest szeroko dyskutowane w doktrynie, w której zdaje się przeważać pogląd, że kodeks nie zna osobnego aktu wszczęcia postępowania (W. Dawidowicz, "Ogólne postępowanie administracyjne", 1962, s. 126). W literaturze wyrażane są także poglądy, zgodnie z którymi "czynności wszczęcia postępowania administracyjnego" to "pewnego rodzaju postanowienia", na które nie przysługuje zażalenie (J. Starościak (w:) E. Iserzon, J. Starościak, "Kodeks postępowania administracyjnego.
Komentarz. Teksty, wzory i formularze", Warszawa 1970, s. 144). K.p.a. nie określając zasadniczo formy wszczęcia ogólnego postępowania administracyjnego, nie przyjmuje konstrukcji odrębnego "aktu wszczęcia postępowania" przed organem pierwszej instancji, a także przed organem odwoławczym (v: postanowienie WSA w Opolu z dnia 15 grudnia 2008 r., sygn. II SA/Op 538/08). Przewiduje jednak obowiązek wszczęcia postępowania w formie niezaskarżalnego postanowienia w następujących przypadkach: podjęcia postępowania administracyjnego z urzędu na żądanie organizacji społecznej (art. 31 § 2 k.p.a.); wznowienia postępowania administracyjnego (art. 149 § 1 k.p.a.); wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej (art. 157 § 2 k.p.a.).
Z przedstawionych rozwiązań prawnych wynika zatem, że przepisy k.p.a. nie przewidując w kwestii wszczęcia postępowania administracyjnego, wydania przez organy administracji publicznej odrębnego rozstrzygnięcia w formie decyzji lub postanowienia, nie dają podstaw do ich kwestionowania. Skoro ustawodawca nie przewiduje trybu odwoławczego, to także nie jest możliwa droga sądowa na akt wszczynający postępowanie administracyjne bowiem nie mieści się w katalogu spraw podlegających zaskarżeniu do sadu wymienionych enumeratywnie w art. 3 § 2 p.p.s.a.
W świetle art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., Sąd odrzuca skargę jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Skoro zatem Wojewódzki Sąd Administracyjny nie jest właściwy do rozpoznania skargi wniesionej w niniejszej sprawie, skargę tę należało odrzucić jako niedopuszczalną na podstawie przywołanego wyżej art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.