Uzasadnienie
Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w O., działająca z upoważnienia Burmistrza Miasta O., (dalej: "organ pomocy społecznej", "organ I instancji") decyzją z 24 maja 2020 r. na wniosek Ł. K. (dalej: "Skarżący") przyznała: 1) prawo do zasiłku stałego na okresy:
- - od 1 sierpnia 2020 r. do 31 sierpnia 2020 r. w wysokości 410 zł,
- - od 1 września 2020 r. do 30 września 2020 r. w wysokości 600,50 zł,
- - od 1 października 2020 r. do 31 grudnia 2020 r. w wysokości 350,50 zł,
- - od 1 stycznia 2021r. do 28 stycznia 2021 r. w wysokości 316,58 zł,
- - od 9 kwietnia 2021 r. do 30 kwietnia 2021 r. w wysokości 473 zł,
- - od 1 maja 2021 r. do 31 grudnia 2021 r. w wysokości 645 zł oraz 2) odmówiła przyznania prawa do zasiłku stałego na okres od 12 maja 2019 r. do 31 lipca 2020 r.
W uzasadnieniu decyzji wskazano, że Skarżący wystąpił 11 sierpnia 2020 r. z wnioskiem o przyznanie zasiłku stałego. Postępowanie w sprawie zostało zawieszone do dnia rozpatrzenia odwołania Skarżącego od orzeczenia Wojewódzkiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności z 17 kwietnia 2019 r. Wyrokiem z 10 grudnia 2020r. sygn. akt IV U 299/19 Sąd Rejonowy w Elblągu zmienił orzeczenie Wojewódzkiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności z 17 kwietnia 2019 r. w ten sposób, że zaliczył Skarżącego do osób niepełnosprawnych w stopniu umiarkowanym do dnia 31 grudnia 2021 r., stwierdzając, że ustalony stopień niepełnosprawności istnieje od [...] r., a wobec Skarżącego istnieją wskazania dotyczące odpowiedniego zatrudnienia na stanowisku przystosowanym. Postanowieniem z 14 maja 2021 r. podjęto zawieszone postępowanie. W toku postępowania Zakład Karny w I. pismem z 12 lutego 2021 r. poinformował organ, że Skarżący odbywa karę pozbawienia wolności od [...] 2021 r. do [...] 2021 r. Mając na uwadze wskazane wyżej okoliczności, organ wydał decyzję przyznającą zasiłek stały we wskazanych powyżej okresach.
Od tej decyzji Skarżący wniósł odwołanie, domagając się jej zmiany i przyznania prawa do zasiłku stałego za okres od 13 maja 2019 r. do 31 lipca 2020 r. Wyjaśnił, że wniosek o przyznanie zasiłku stałego złożył w dniu 12 maja 2019 r. Organ pomocy społecznej, ustosunkowując się do odwołania, wyjaśnił, że Skarżący w powołanym okresie nie składał wniosku o przyznanie zasiłku stałego.
Decyzją z 15 listopada 2021 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Elblągu (dalej: "Kolegium", "organ odwoławczy") utrzymało w mocy zaskarżone rozstrzygniecie organu I instancji. W motywach uzasadnienia Kolegium w pierwszej kolejności odniosło się do ustalonego stanu faktycznego sprawy. Zwrócono uwagę, że Skarżący wystąpił do organu 11 sierpnia 2020 r. o przyznanie zasiłku stałego (data wniosku została ustalona przez Kolegium na podstawie danych znajdujących się w aktach Kolegium Rep.1585/PS/20 i Rep. 1788/PS/20). Postępowanie w sprawie zostało zawieszone do dnia rozpatrzenia odwołania Skarżącego od orzeczenia Wojewódzkiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności z 17 kwietnia 2019 r. Wyrokiem z 10 grudnia 2020 r. sygn. akt IV U 299/19 Sąd Rejonowy w Elblągu zmienił orzeczenie Wojewódzkiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności z 17 kwietnia 2019 r. w ten sposób, że zaliczył Skarżącego do osób niepełnosprawnych w stopniu umiarkowanym do 31 grudnia 2021 r. stwierdzając, że ustalony stopień niepełnosprawności istnieje od [...] r., a wobec Skarżącego istnieją wskazania dotyczące odpowiedniego zatrudnienia na stanowisku przystosowanym.
Wyrok ten organ I instancji otrzymał 19 kwietnia 2021 r. i postanowieniem z 14 maja 2021 r. podjął zawieszone postępowanie. Następnie Zakład Karny w I. pismem z 12 lutego 2021 r. poinformował, że Skarżący odbywa karę pozbawienia wolności od [...] 2021 r. do [...] 2021 r. Kolegium wskazało, że Skarżący wnioskiem z 2 kwietnia 2021 r. wystąpił o wypłatę zaległego zasiłku stałego za okres od [...] 2019 r. do dnia [...] 2021 r. W uzasadnieniu wniosku powołał się na wyrok z 10 grudnia 2020 r. sygn. akt IV U 299/19 Sądu Rejonowego w Elblągu, którym zmieniono orzeczenie Wojewódzkiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności z 17 kwietnia 2019 r. oraz okoliczność, że zasiłek powinien zostać mu przyznany od [...] 2019 r., to jest od dnia opuszczenia Zakładu Karnego w I. do [...] 2021 r., to jest do dnia kolejnego pozbawienia wolności. Podniósł, że we wskazanym okresie nie osiągał żadnych dochodów.
Kolegium zwróciło uwagę, że organ pomocy społecznej ustalił, że Skarżący w lipcu 2020 r. osiągnął dochód w wysokości 300 zł, od sierpnia 2020 r. w wysokości 350,50 zł, a od kwietnia 2021 r. nie posiada dochodu.
W kontekście powyższych ustaleń Kolegium stwierdziło, że w myśl art. 37 ust.1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 2268 ze zm.) dalej: "u.p.s." zasiłek stały przysługuje: pełnoletniej osobie samotnie gospodarującej, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej w wysokości - w przypadku osoby samotnie gospodarującej - różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby, z tym że kwota zasiłku nie może być wyższa niż 645 zł miesięcznie. Za dochód (zgodnie z art. 8 u..p.s.) uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o: miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych i koszty uzyskania przychodu; składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach; kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób.
Do dochodu wlicza się kwoty zasiłku okresowego pobieranego w trakcie zawieszenia postępowania zgodnie z art. 106 ust. 9 u.p.s. Natomiast zgodnie z art. 13 ust. 1 u.p.s. osobie odbywającej karę pozbawienia wolności nie przysługuje prawo do świadczeń z pomocy społecznej, z wyjątkiem osób odbywających karę pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego.
Kolegium zaznaczyło, że w niniejszej sprawie okolicznością bezsporną było spełnienie przez Skarżącego kryteriów przyznania żądanej przez niego pomocy w formie zasiłku stałego. Sporna pozostaje jedynie data nabycia uprawnień do tej formy pomocy. Mając na uwadze powyższe organ II instancji wskazał, że zgodnie z art. 106 ust. 3 u.p.s. świadczenia pieniężne z pomocy społecznej przyznaje się i wypłaca za okres miesiąca kalendarzowego, począwszy od miesiąca, w którym został złożony wniosek wraz z wymaganą dokumentacją, z zastrzeżeniem ust. 7-11. Jeżeli orzeczenie o stopniu niepełnosprawności zostanie dostarczone w terminie 60 dni od dnia jego otrzymania, zawieszone postępowanie podejmuje się, a prawo do zasiłku stałego ustala się, począwszy od miesiąca, w którym złożono wniosek o przyznanie zasiłku stałego wraz z potwierdzeniem, o którym mowa w ust. 7.
W ocenie Kolegium z przywołanych przepisów wynika, że w sytuacji gdy nie zachodzi ciągłość niepełnosprawności, o dacie, od której przysługuje zasiłek stały decyduje data złożenia wniosku. W aktach sprawy, przedłożonych przez organ I instancji, brak jest natomiast wniosku z dnia 12 maja 2019 r. który miał złożyć Skarżący, brak jest też jakiejkolwiek wzmianki o złożeniu takiego wniosku w piśmie Skarżącego z 2 kwietnia 2021r. Kolegium zwróciło również uwagę, że Skarżący nie uprawdopodobnił w żaden sposób, aby składał wniosek o przyznanie zasiłku stałego 12 maja 2019 r. Nadto ustalono, że Skarżący w okresie od 1 lutego 2017 r. do 11 sierpnia 2020 r. nie składał wniosku o przyznanie zasiłku stałego.
Kolegium wyjaśniło, że wniosek Skarżącego z 11 sierpnia 2020 r. o przyznanie zasiłku stałego z uwagi na przerwę w pobieraniu zasiłku stałego, niezawinioną przez organ, winien być rozpoznany na zasadach ogólnych, z uwzględnieniem okresu wypłaty świadczenia przewidzianego w art. 106 ust. 3 u.p.s. Skoro wniosek o ustalenie prawa do zasiłku stałego został złożony w dniu 11 sierpnia 2020 r. to od tego miesiąca winno zostać ustalone wnioskowane świadczenie.
Pismem z 31 grudnia 2021 r. Ł.K. wywiódł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę, w której wywiódł, że organ I instancji powinien już 12 maja 2019 r. zawiesić postępowanie dotyczące przyznania mu zasiłku stałego. Wskazał następnie, że wniosek o przyznanie zasiłku stałego złożył pierwszy raz "12 bądź 13 maja 2019 roku". Dokument w opinii Skarżącego został przez organ zgubiony. Podtrzymał, wyrażone już w odwołaniu stanowisko, że prawo do zasiłku stałego winno mu przysługiwać od 12 maja 2019 r.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko i argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Organ powtórzył przy tym, że w aktach sprawy brak jest wniosku Skarżącego z 12 maja 2019 r., jest te jakichkolwiek wzmianek o złożeniu takiego wniosku w piśmie Skarżącego z 2 kwietnia 2021 r.
Ustanowiony w ramach prawa pomocy pełnomocnik pismem procesowym z 25 sierpnia 2022 r. uzupełnił stanowisko Skarżącego zarzucając Kolegium:
- - naruszenie przepisów prawa materialnego, mianowicie art. 106 ust. 3 u.p.s. poprzez jego błędne zastosowanie i w efekcie nieprzyznanie zasiłku stałego w okresie 12 maja 2019 r. - 31 lipca 2020 r. w sytuacji, gdy Skarżący 12 maja 2019 r. złożył wniosek o przyznanie prawa do zasiłku stałego, a jednocześnie ciągłość niepełnosprawności Skarżącego została zachowana,
- - naruszenie przepisów prawa materialnego, mianowicie art. 37 ust.1 pkt. 1 u.p.s. poprzez jego błędne zastosowanie, w efekcie zmniejszenie zasiłku stałego przyznanego w okresach 1 września 2020 r. - 31 grudnia 2020 r, 1 stycznia 2021- 28 stycznia 2021 r. mimo, że Skarżący nie osiągnął żadnych dochodów w ww. okresach.
- - błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na przyjęciu, że w okresach 1 września 2020 r. - 31 grudnia 2020 r. oraz 1 stycznia 2021 - 28 stycznia 2021 r. Skarżący osiągnął jakikolwiek dochód, co z kolei doprowadziło do przyznania Skarżącemu zasiłku stałego w zaniżonej wysokości we wskazanych okresach.
W uzasadnieniu pełnomocnik wskazał, że 12 maja 2019 r. Skarżący wystąpił do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w O. z wnioskiem o przyznanie świadczenia z pomocy społecznej - zasiłku stałego, który został potraktowany przez ww. organ jako wniosek o przyznanie zasiłku okresowego, bowiem na tej podstawie wydano decyzję z 4 czerwca 2019 r. Fakt wydania decyzji świadczy o wpływie stosownego pisma, bowiem zarówno zasiłek okresowy, jak i stały przyznaje się na wniosek zainteresowanej strony. Pomimo tego organ stoi na stanowisku, że w aktach brak jest wniosku Ł.K., w którym Skarżący wnosił o przyznanie mu zasiłku stałego. Pełnomocnik wskazał również, że przepis art. 106 ust. 3 u.p.s. dotyczy sytuacji, kiedy wniosek o przyznanie określonego świadczenia jest pierwszym wnioskiem wszczynającym postępowanie. Przepis ten nie ma natomiast zastosowania, gdy zainteresowana osoba uzyskała prawo do świadczenia wcześniej i składa kolejny wniosek.
W szczególności przepis ten nie ma zastosowania, gdy zachodzi ciągłość niepełnosprawności uprawniającej do świadczenia, a potrzeba złożenia kolejnego wniosku powstała w związku z koniecznością uzyskania następnego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje
W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą zaskarżonym aktem z punktu widzenia kryterium legalności, to jest zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania prawa materialnego.
Nadto, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.) dalej jako: "p.p.s.a." sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.
W wyniku analizy akt sprawy Sąd stwierdził, że skarga nie jest uzasadniona. Zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza bowiem ani prawa materialnego, ani też organ odwoławczy nie naruszył reguł procedury administracyjnej w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bądź skutkującym wznowieniem tego postępowania. Tymczasem, zgodnie z art. 145 § 1 p.p.s.a., dopiero stwierdzenie tego rodzaju naruszenia prawa uzasadnia uwzględnienie skargi.
Materialnoprawną podstawą podjętych przez organy administracji rozstrzygnięć stanowiły przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, które regulują zasady i tryb udzielania świadczeń z pomocy społecznej. Ustawa ta przewiduje m.in. udzielanie pomocy społecznej w formie zasiłków stałych. Tego rodzaju zasiłek, w myśl art. 37 ust. 1 u.p.s. przysługuje: 1) pełnoletniej osobie samotnie gospodarującej, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej;
2) pełnoletniej osobie pozostającej w rodzinie, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód, jak również dochód na osobę w rodzinie są niższe od kryterium dochodowego na osobę w rodzinie.
Z regulacji tej wynikają zatem przesłanki, które muszą być spełnione łącznie aby osoba pełnoletnia samotnie gospodarująca (a taką jest Skarżący) uzyskała omawiane świadczenie, które - co istotne - nie jest przyznawane w ramach uznania administracyjnego, jak ma to miejsce w przypadku większości świadczeń z pomocy społecznej. Po pierwsze zatem, wnioskodawca musi być osobą niezdolną do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolną do pracy. Po drugie, jego dochód musi być niższy od ustalonego ustawą kryterium dochodowego.
W niniejszej sprawie istota sporu nie dotyczy spełnienia tych przesłanek przez Skarżącego, lecz sprowadza się do kwestii, od jakiej daty świadczenie powinno być przyznane. Rozstrzygniecie organu administracji zakwestionowane zostało również w zakresie wysokości zasiłku stałego przyznanego w okresach 1 września 2020 r. – 31 grudnia 2020 r., 1 stycznia 2021 r. ‒ 28 stycznia 2021 r.
W pierwszej kolejności odnieść należy się do kwestii najdalej idącej tj. sposobu ustalenia daty od jakiej świadczenie winno być przyznane Skarżącemu. W tym kontekście wskazać należy na brzmienie art. 106 ust. 3 u.p.s. zgodnie z którym świadczenie pieniężne z pomocy społecznej przyznaje się i wypłaca za okres miesiąca kalendarzowego, począwszy od miesiąca, w którym został zgłoszony wniosek wraz z wymaganą dokumentacją – z zastrzeżeniem ust. 7-11 (...).
Przepis ten otrzymał powołane wyżej brzmienie z dniem 1 stycznia 2017 r. na mocy ustawy z dnia 2 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy o pomocy społecznej (Dz.U. z 2016 r., poz. 2016). Dodany wyżej wymienioną ustawą ust. 7 do 11 art. 106 ustawy otrzymał następujące brzmienie:
"7. W przypadku złożenia przez osobę, która nie posiada orzeczenia o całkowitej niezdolności do pracy w rozumieniu przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych lub orzeczenia o znacznym lub umiarkowanym stopniu niepełnosprawności w rozumieniu przepisów o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, wniosku o przyznanie zasiłku stałego wraz z wymaganą dokumentacją oraz potwierdzeniem złożenia wniosku o przyznanie świadczenia uzależnionego od niezdolności do pracy albo wniosku o wydanie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, wszczyna się postępowanie o ustalenie uprawnienia do zasiłku stałego, a następnie po przeprowadzeniu rodzinnego wywiadu środowiskowego:
- 1) w przypadku spełnienia warunków, o których mowa w art. 37 ust. 1 i 4, z wyłączeniem warunku całkowitej niezdolności do pracy - postępowanie zawiesza się do dnia dostarczenia orzeczenia;
- 2) w przypadku niespełnienia któregokolwiek z warunków, o których mowa w art. 37 ust. 1 lub 4, z wyłączeniem warunku całkowitej niezdolności do pracy - odmawia się przyznania zasiłku stałego.
- 8. Na okres zawieszenia postępowania przyznaje się z urzędu zasiłek okresowy w wysokości i na zasadach określonych w art. 38.
- 9. Jeżeli orzeczenie, o którym mowa w ust. 7, zostanie dostarczone w terminie 60 dni od dnia jego otrzymania, zawieszone postępowanie podejmuje się, a prawo do zasiłku stałego ustala się, począwszy od miesiąca, w którym złożono wniosek o przyznanie zasiłku stałego wraz z potwierdzeniem, o którym mowa w ust.
- 7. Do ustalenia kwoty zasiłku stałego za okres pobierania zasiłku okresowego w trakcie zawieszenia postępowania art. 37 ust. 6 nie stosuje się.
- 10. Jeżeli orzeczenie, o którym mowa w ust. 7, zostanie dostarczone po upływie 60 dni od dnia jego otrzymania, zawieszone postępowanie podejmuje się, a prawo do zasiłku stałego ustala się, począwszy od miesiąca, w którym dostarczono orzeczenie. Do ustalenia kwoty zasiłku stałego za miesiąc, w którym dostarczono orzeczenie, o którym mowa w ust. 7, nie stosuje się art. 37 ust. 6 w przypadku pobierania zasiłku okresowego w trakcie zawieszenia postępowania.
- 11. W przypadku niedostarczenia orzeczenia, o którym mowa w ust. 7, w terminie 3 lat od dnia zawieszenia postępowania lub powzięcia informacji o wydaniu orzeczenia zawieszone postępowanie podejmuje się z urzędu."
Z powyższej regulacji wynika zatem, że osoba, która spełnia niektóre warunki z art. 37 (ust. 1 i 4 u.p.s.), a nie posiada orzeczenia o całkowitej niepełnosprawności do pracy w rozumieniu przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych lub orzeczenia o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, ma możliwość złożenia wniosku o przyznanie świadczenia – zasiłku stałego, który może zostać przyznany od daty złożenia wniosku, o ile dostarczy orzeczenie o niepełnosprawności w terminie 60 dni od daty jego wydania. Złożenie wniosku po upływie 60 dni powoduje, że zasiłek zostaje przyznany od daty wydania orzeczenia. Sytuacja taka miała miejsce w rozpatrywanej sprawie. Organy przyjęły bowiem, że Skarżący przedłożył wyrok Sądu Rejonowego w Elblągu z 10 grudnia 2020 r. sygn. akt IV U 299/19 w terminie określonym w art. 106 ust. 9 u.p.s. Okoliczność ta nie była sporna na żadnym etapie postępowania. Z tego względu przyznany został zasiłek stały od dnia 1 sierpnia 2020 r. tj., począwszy od miesiąca, w którym złożono wniosek o przyznanie zasiłku stałego.
Brak jest podstaw do uznania, że wniosek Skarżącego został złożony wcześniej niż to wynika z akt sprawy wraz z pismem z 11 sierpnia 2020 r. Skarżący twierdzi, że uczynił to pismem z 12 maja 2019 r, które mylnie zostało potraktowane przez organ jako wniosek o przyznanie zasiłku okresowego. Jednak Skarżący nie kwestionował w żaden sposób decyzji organu I instancji z 4 czerwca 2019 r. o przyznaniu mu świadczenia z pomocy społecznej w formie zasiłku okresowego od 13 maja 2019 r. do 31 lipca 2019 r. Skoro bowiem decyzja z 4 czerwca 2019 r. o przyznaniu zasiłku okresowego była jaskrawo sprzeczna z wnioskiem Skarżącego – dotyczyła bowiem innego niż oczekiwane świadczenia – to zupełnie niezrozumiała pozostaje bierność i w efekcie brak odwołania od tego rozstrzygnięcia oraz jego akceptacja. Powyższe zachowanie podważa wiarygodność twierdzeń Skarżącego, że pismem z 12 maja 2019 r. wystąpił on o przyznanie właśnie zasiłku stałego.
Również redakcja i brzmienie wniosku z dnia 11 sierpnia 2020 r. świadczą o tym, że Skarżący traktował go w chwili złożenia jako pierwsze żądanie dotyczące ustalenia prawa do zasiłku stałego. W piśmie tym w żaden sposób nie sygnalizowano, że jest to powtórny wniosek o przyznanie zasiłku stałego. Skarżący wskazał wprost: "zwracam się z wnioskiem do M.O.P.S. w O. o przyznanie mi zasiłku stałego (...)". Kolegium słusznie zatem podzieliło stanowisko organu I instancji, zgodnie z którym datą złożenia wniosku o przyznanie zasiłku stałego był dzień 11 sierpnia 2020 r. W rozpoznawanej sprawie brak było jakichkolwiek wiarygodnych i weryfikowalnych dowodów pozwalających na przyjęcie innej wcześniejszej niż 11 sierpnia 2020 r. daty złożenia wniosku o przyznanie zasiłku stałego.
Pełnomocnik skarżącego uznał nadto, że organy w sposób błędny stosowały art. 106 ust. 3 u.p.s., bowiem ten dotyczy sytuacji, kiedy wniosek o przyznanie określonego świadczenia jest pierwszym wnioskiem wszczynającym postępowanie. Jak wywodził pełnomocnik "przepis ten nie ma natomiast zastosowania, gdy zainteresowana osoba uzyskała prawo do świadczenia wcześniej i składa kolejny wniosek. W szczególności przepis ten nie ma zastosowania, gdy zachodzi ciągłość niepełnosprawności uprawniającej do świadczenia, a potrzeba złożenia kolejnego wniosku powstała w związku z koniecznością uzyskania następnego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności." Jak podał dalej pełnomocnik "Skarżący w przeszłości utrzymywał się z przyznanego zasiłku stałego w okresie 1 grudnia 2011 r. ‒ 17 grudnia 2015 r. Należy zatem przyjąć, że przesłanka niepełnosprawności Skarżącego w stopniu umiarkowanym była spełniona w sposób ciągły, co najmniej od [...] r., zaś wniosek z 12 maja 2019 r. jest kolejnym wnioskiem o przyznanie świadczenia."
Przedstawione wyżej stanowisko Skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie. W przedmiotowej sprawie wniosek Skarżącego o przyznanie zasiłku stałego słusznie potraktowany został jako składany po raz pierwszy, a nie jako jego kontynuacja. W przyznaniu i wypłacie Skarżącemu świadczeń w postaci, tak zasiłku stałego jak i okresowego zachodziły bowiem przerwy niezawinione przez organ pomocy społecznej. W toku postepowania ustalono bowiem, że Skarżący (k. 18 akt administracyjnych sygn. REP/42/PS/22) posiadał prawo do zasiłku stałego:
- - od 1 grudnia 2011 r. do 17 grudnia 2015 r., od [...] 2015 r. odbywał zaś karę pozbawienia wolności, co zgodnie z art. 13 ust. 1 u.p.s. stanowiło negatywną przesłankę dla uprawnienia do świadczeń pomocy społecznej, w tym zasiłku stałego;
- - od 1 listopada 2016 r. do 31 stycznia 2017 r. zasiłek stały nie przysługiwał Skarżącemu, a świadczenie uznane zostało za nienależnie pobrane z uwagi na zatajenie dochodu;
- - od 1 sierpnia 2020 r. Skarżący miał ustalone prawo do zasiłku okresowego na czas zawieszenia postępowania o ustalenie zasiłku stałego. Prawo to zostało uchylone [...] 2021 r. w związku z odbywaniem kary pozbawienia wolności.
Wskazane powyżej okoliczności – okresy utraty uprawnień do zasiłku okresowego i stałego – wykluczają możliwość uznania, że świadczenie przyznane z wniosku Skarżącego z 11 sierpnia 2020 r. mogło być zakwalifikowane jako kontynuacja wcześniejszych świadczeń. Nie zachodziła bowiem w realiach rozpoznawanej sprawy ich ciągłość. Okolicznością wystarczająca dla uznania naruszenia ciągłości prawa do świadczenia, była jego utrata [...] 2021 r. w związku z odbywaniem kary pozbawienia wolności. Nadto jak wynika z akt sprawy złożenie wniosku o zasiłek okresowy w dniu 12 maja 2019 r. miało miejsce w związku z trudnościami w przystosowaniu do życia po zwolnieniu z zakładu karnego. Zgodnie z treścią art. 13 ust. 1 u.p.s. osobie odbywającej karę pozbawienia wolności nie przysługuje prawo do świadczeń z pomocy społecznej, z wyjątkiem osób odbywających karę pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego.
Tym samym pobyt w zakładzie karnym, nie ograniczał się do faktycznego wstrzymania wypłaty świadczenia. Okoliczność ta stanowiła – zgodnie z literalną wykładnią art. 13 ust. 1 u.p.s. – przesłankę utraty prawa do świadczenia z pomocy społecznej.
W kontekście wpływu utraty świadczenia z pomocy społecznej związanego z pobytem w zakładzie karnym w świetle art. 106 ust. 3 u.p.s. wypowiedział się WSA w Szczecinie w wyroku z 26 września 2019 r. (sygn. akt II SA/Sz 491/19, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Wskazano, że "Okoliczność ta (pobyt w zakładzie karnym) ma istotne znaczenie dla wyniku sprawy. W zaistniałej sytuacji, zdaniem Sądu, nie zachodzi przesłanka kontynuacji pobierania świadczenia. (...) Z uwagi na przerwę w pobieraniu zasiłku stałego, niezawinioną przez organ, winien być rozpoznany na zasadach ogólnych, z uwzględnieniem okresu wypłaty świadczenia przewidzianego w art. 106 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej."
W odniesieniu do zarzutu zaniżenia wysokości świadczenia w okresach 1 września 2020 r. – 31 grudnia 2020 r., 1 stycznia 2021 r. ‒ 28 stycznia 2021 r. Sąd podzielił i przyjął za własne stanowisko organu, zgodnie z którym do dochodu osoby wlicza się kwoty zasiłku okresowego pobieranego w trakcie zawieszenia postępowania, zgodnie z treścią art. 106 ust. 9 u.p.s. Stosownie do art. 106 ust. 9 zd. drugie u.p.s. do ustalenia kwoty zasiłku stałego za okres pobierania zasiłku okresowego w trakcie zawieszenia postępowania art. 37 ust. 6 nie stosuje się. Tym samym nie ma zastosowania przepis art. 37 ust. 7 u.p.s., zgodnie z którym przy ustalaniu uprawnienia oraz wysokości zasiłku stałego do dochodu nie wlicza się kwoty zasiłku okresowego. Nie budzi wątpliwości Sądu okoliczność, że regulacja art. 106 ust. 9 u.p.s. stanowi lex specialis w stosunku do reguły ogólnej wyrażonej w art. 37 ust. 7 tej ustawy.
W konsekwencji kwoty zasiłku stałego ustalone przez organ I instancji zostały naliczone prawidłowo, bowiem pomniejszono kwotę zasiłku stałego o wysokość otrzymywanego w tych okresach zasiłku okresowego.
Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.
O kosztach wynagrodzenia pełnomocnika z urzędu Sąd orzekł na podstawie art. 250 § 1 p.p.s.a., § 4 ust. 1 i 2 oraz § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 68).