Uzasadnienie
Decyzją z dnia "[...]", Nr "[...]", Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.) oraz art. 1 i art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów (Dz. U. z 2014 r., poz. 567), po rozpatrzeniu odwołania D. S. od decyzji z dnia "[...]" wydanej z upoważnienia Wójta Gminy "[...]" przez Kierownika Gminnego Ośrodka
Pomocy Społecznej w "[...]" w sprawie odmowy przyznania zasiłku dla opiekuna w związku z opieką nad mężem J. S., utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji będącą przedmiotem odwołania.
Zakwestionowana decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym.
W dniu "[...]" D. S. złożyła w Gminnym Ośrodku Pomocy Społecznej w "[...]" wniosek o ustalenie prawa do zasiłku dla opiekuna w związku z opieką nad J. S. Decyzją z dnia "[...]" organ pierwszej instancji odmówił przyznania D. S. zasiłku dla opiekuna w związku z opieką nad J. S. W uzasadnieniu podano, iż wniosek o przyznanie zasiłku dla opiekuna mógł być złożony nie później niż w terminie 4 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów. Wskazano, iż w dniu "[...]" D. S. złożyła wniosek o ustalenie prawa do zasiłku dla opiekuna w związku z opieką nad J. S. Natomiast powołana ustawa o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów weszła w życie w dniu 15 maja 2014 r.
W odwołaniu od powyższej decyzji D. S. podniosła, iż spełnia wszystkie warunki do przyznania zasiłku dla opiekuna w związku z opieką nad mężem. Podała, iż wniosek złożyła w dniu "[...]".
W uzasadnieniu decyzji z dnia "[...]" Kolegium wskazało m.in., że postępowanie w sprawie ustalenia prawa do zasiłku dla opiekuna zgodnie z dyspozycją art. 5 ust. 1 ustawy organ ustalający prawo do świadczeń pielęgnacyjnych wszczyna na wniosek osoby ubiegającej się o zasiłek dla opiekuna. Wniosek może być złożony nie później niż w terminie 4 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy - tj. w okresie od dnia 15 maja 2014 r. do dnia 15 września 2014 r. W sprawach nieuregulowanych w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1456 ze zm.) dotyczące świadczeń pielęgnacyjnych (art. 10 ustawy z dnia 14 kwietnia 2014 r.). Podniesiono, iż z akt rozpatrywanej sprawy wynika, iż decyzją z dnia "[...]" Samorządowe Kolegium Odwoławcze przyznało D. S. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy w związku z opieką nad J. S. od 1 grudnia 2009 r. na czas nieokreślony.
W rzeczonej sprawie organ pierwszej instancji nie mógł jednak przyznać wnioskowanego zasiłku dla opiekuna, albowiem jak wynika z prezentaty umieszczonej na wniosku w tej sprawie D. S. złożyła go w Gminnym Ośrodku Pomocy Społecznej w "[...]" dopiero w dniu "[...]", a więc po upływie 4 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów. Przy czym wysłany został przez stronę do organu już po terminie, bowiem w dniu "[...]". Kolegium stwierdziło ponadto, iż wskazana przez stronę data "[...]" jest datą sporządzenia wniosku, a nie datą jego złożenia. Ustawodawca wskazał zaś jednoznacznie, iż 4 miesięczny termin do złożenia wniosku biegnie od dnia wejścia w życie ustawy do dnia złożenia wniosku, a nie do dnia jego sporządzenia.
W skardze wniesionej do tut. Sądu na decyzję Kolegium z dnia "[...]" D. S. zwróciła się o jej uchylenie w całości, jako nieludzkiej. Podniosła, że postępowanie w niniejszej sprawie powinno zakończyć się przyznaniem jej bezterminowo specjalnego zasiłku opiekuńczego wraz z odsetkami od 1 lipca 2013 r.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie.
W replice skarżąca podniosła, że wniosek o przyznanie zasiłku dla opiekuna złożyła już "[...]", na dowód czego dołączyła kserokopie tegoż dokumentu (k. 19 akt sądowych).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje
Stosownie do treści przepisu art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że Sąd rozpatrując skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego, bądź przepisów postępowania administracyjnego, nie wkraczając przy tym w uprawnienia organów administracji do orzekania bezpośrednio o prawach i obowiązkach stron postępowania administracyjnego.
Sąd nie może także oprzeć kontroli o kryterium słuszności czy sprawiedliwości społecznej. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd następuje tylko w przypadku stwierdzenia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu lub naruszeniu przepisów prawa materialnego, mającym wpływ na wynik sprawy. Oceniając zasadność zaskarżonej decyzji w zakresie, w jakim Sąd władny jest to uczynić, a więc z punktu widzenia jej legalności, stwierdzić należy, iż decyzja ta nie uchybia prawu.
Na wstępie należy wskazać, że Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 5 grudnia 2013 r. (sygn. akt K 27/13) orzekł, że art. 11 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2012 r., poz. 1548), zwanej dalej "ustawą nowelizującą", jest niezgodny z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
Na podstawie art. 11 ust. 1 i 3 ustawy nowelizującej został wprowadzony okres przejściowy uprawniający osoby dotychczas otrzymujące świadczenie pielęgnacyjne do otrzymywania tego świadczenia na podstawie art. 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1456, z późn. zm.), zwanej dalej "ustawą o świadczeniach rodzinnych", przez okres 6 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy nowelizującej, czyli do dnia 30 czerwca 2013 r. Po upływie tego okresu decyzje, na podstawie których było przyznane prawo do świadczeń pielęgnacyjnych, wygasły z mocy prawa.
Następnie stwierdzić należy, że materialnoprawną podstawę prowadzonego przez organy postępowania zakończonego wydaniem ostatecznej decyzji z dnia "[...]" stanowiły przepisy ustawy z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów (Dz. U. z 2014r., poz. 567). Powyższa ustawa weszła w życie w dniu 15 maja 2014 r. Ustawa ta określa, warunki nabywania oraz zasady ustalania i wypłacania zasiłków dla opiekunów osobom, które utraciły prawo do świadczenia pielęgnacyjnego z dniem 1 lipca 2013 r. w związku z wygaśnięciem z mocy prawa decyzji przyznającej prawo do świadczenia pielęgnacyjnego (art. 1).
Jest to nowy rodzaj świadczenia, zgodnie bowiem z art. 2 ust. 1 cyt. ustawy zasiłek dla opiekuna przysługuje osobie, jeżeli decyzja o przyznaniu jej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego wygasła z mocy prawa na podstawie art. 11 ust. 3 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1548 oraz z 2013 r. poz. 1557) z dniem 1 lipca 2013 r.
Według art. 2 ust. 2 ustawy zasiłek dla opiekuna przysługuje:
- 1) za okresy od dnia 1 lipca 2013 r. do dnia poprzedzającego dzień wejścia w życie ustawy, w których osoba spełniała warunki do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego określone w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 992, z późn. zm.) w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2012 r.;
- 2) od dnia wejścia w życie ustawy, jeżeli osoba spełnia warunki do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego określone w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2012 r.
Stosownie do art. 10 ust. 1 ustawy w sprawach nieuregulowanych w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1456, z późn. zm) dotyczące świadczeń pielęgnacyjnych.
Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy należy uznać za bezsporne, że pismem z dnia "[...]" Kierownik GOPS w "[...]" (k. 30 akt administracyjnych wraz ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru) poinformował skarżącą (jako osobę, której decyzja o przyznaniu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego wygasła z mocy prawa z dniem 1 lipca 2013 r.), że postępowanie w sprawie ustalenia prawa do zasiłku dla opiekuna organ ustalający prawo do świadczeń pielęgnacyjnych wszczynać będzie na wniosek osoby ubiegającej się o zasiłek dla opiekuna. Wniosek będzie można składać nie później niż w terminie 4 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy (15.05.2014 r. – 15.09.2014 r.). W odpowiedzi na powyższą informację skarżąca w dniu "[...]" (data stempla pocztowego) wysłała do organu wniosek (datowany na dzień "[...]") o ustalenie prawa do zasiłku dla opiekuna (k. 31-34 akt administracyjnych) w związku z opieką nad jej mężem. Przedmiotowy wniosek wpłynął do organu w dniu "[...]".
A zatem w dniu złożenia wniosku (nadania w placówce operatora pocztowego) upłynął już określony w art. 5 ust. 1 czteromiesięczny termin, liczony od dnia wejścia w życie ustawy z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów, na jego złożenie. Powyższe oznacza, że wniosek został złożony po terminie, co musiało skutkować odmową przyznania zasiłku dla opiekuna.
Odnosząc się do stanowiska skarżącej, iż wniosek o przyznanie zasiłku dla opiekuna złożyła już w dniu "[...]", Sąd stwierdza, że wniosek ten nie dotyczył powyższego świadczenia, a jak wynika z jego treści dotyczył on świadczenia pielęgnacyjnego bądź specjalnego zasiłku pielęgnacyjnego. Uwzględniając ponadto okoliczność, że ustawa z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów weszła w życie w dniu 15 maja 2014 r., to wniosek skarżącej z dnia "[...]" nie mógł dotyczyć przyznania zasiłku dla opiekuna.
Sąd w orzekającym składzie rozumie sytuację w jakiej znalazła się skarżąca lecz zobowiązany był podzielić stanowisko orzekających organów administracji, ponieważ nie naruszyły one prawa orzekając o odmowie przyznania zasiłku dla opiekuna.
Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.