Uzasadnienie
Z przekazanych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie akt sprawy wynika, że Z. N. (dalej jako: "skarżący") wnioskiem z dnia 5 sierpnia 2018 r. zwrócił się do Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych o przyznanie statusu kombatanta jako osoby represjonowanej z przyczyn politycznych na tle narodowościowym i rasistowskim.
We wniosku i późniejszych pismach skarżący podnosił m. in., że od 1997 r. pozostaje w niewoli służb specjalnych, będąc trzymanym w ściśle tajnej sieci cybernetycznej.
Decyzją z dnia "[...]" Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych odmówił skarżącemu przyznania uprawnień kombatanckich.
W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że nie jest władny do przyznania uprawnień, ponieważ okoliczności wskazane we wniosku nie są przesłankami zawartymi w ustawie o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego.
We wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o wydanie decyzji rzetelnie przedstawiającej stan faktyczny.
W uzasadnieniu wniosku podniesiono, że organ nie określił jasno, na jakiej zasadzie skarżący nie został uznany za jeńca wojennego trzymanego w tajnej sieci cybernetycznej. W uzasadnieniu decyzji powinny być wskazane konkretnie okoliczności faktyczne przedstawione przez skarżącego we wniosku o przyznanie uprawnień kombatanckich.
Decyzją z dnia "[...]" Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy własną decyzję z dnia "[...]".
Organ podniósł, że z oświadczeń wnioskodawcy oraz zebranych w postępowaniu wyjaśniającym dowodów wynika w sposób niebudzący wątpliwości, iż skarżący nie spełnia ustawowych kryteriów do uzyskania uprawnień kombatanckich. Skarżący nie uczestniczył bowiem w działaniach zbrojnych mających na celu odzyskanie przez Polskę niepodległości lub suwerenności, wskazanych w art. 1 i 2 ustawy o kombatantach, nie doznał on również represji wymienionych w art. 3 i 4 tejże ustawy.
W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przyznanie mu statusu osoby represjonowanej z powodów politycznych na tle narodowościowym i rasistowskim. Nadto skarżący wniósł o zastosowanie art. 5 k.c., gdyż antypolski organ ustawodawczy podporządkowany antypolskim rządom III RP, nie wydał ustawy, która by przyznawała status osoby represjonowanej z przyczyn politycznych w III RP.
W motywach skargi wskazano, że uzasadnienie decyzji było oparte na podstawie ustawy o kombatantach i osobach represjonowanych ustanowionej przez sejm III RP, zatem było ono tendencyjne i sugestywne, nie odnoszące się do faktów wskazanych przez skarżącego.
W odpowiedzi na skargę Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie w całości jako bezzasadnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2107 ze zm.) sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku stwierdzenia istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy - art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm., zwanej dalej: "p.p.s.a.")
Zaskarżonej decyzji nie można przypisać tego rodzaju naruszeń prawa. Decyzja o odmowie przyznania skarżącemu uprawnień kombatanckich wydana została bowiem zgodnie z przepisami ustawy o kombatantach oraz przepisami procedury administracyjnej, a organy wyjaśniły sprawę w stopniu pozwalającym na jej rozstrzygnięcie i swoje stanowisko przekonująco uzasadniły, wobec czego skarga nie mogła zostać uwzględniona.
Ustawa z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 276, nazywanej w skrócie: "ustawą o kombatantach") określa komu przysługuje miano kombatanta i zasady przyznawania uprawnień. W myśl art. 1 ust. 1 tej ustawy kombatantami są osoby, które brały udział w wojnach, działaniach zbrojnych i powstaniach narodowych, wchodząc w skład formacji wojskowych lub organizacji walczących o suwerenność i niepodległość Rzeczypospolitej Polskiej. Art. 1 ust. 2 stanowi to co się uznaje za działalność kombatancką i jest to m. in. pełnienie służby wojskowej w Wojsku Polskim i polskich podziemnych formacjach i organizacjach, w tym w działających w ramach tych organizacji oddziałach partyzanckich w okresie wojny 1939-1945.
Art. 2 ustawy normuje działalność równorzędną z działalnością kombatancką, która ograniczona jest co do zasady upływem 1945 roku. Nadto za działalność równorzędną uznany jest czynny udział w zbrojnym wystąpieniu o wolność i suwerenność Polski w Poznaniu w czerwcu 1956 r., który spowodował śmierć lub uszczerbek na zdrowiu, jak również poniesienie śmierci, uszkodzenie ciała lub rozstrój zdrowia na czas powyżej siedmiu dni w grudniu 1970 r. na Wybrzeżu wskutek działania wojska lub milicji podczas wystąpień wolnościowych.
Ponadto stosownie do art. 3 ustawy o kombatantach - do okresów działalności kombatanckiej lub równorzędnej z działalnością kombatancką zalicza się również czas przebywania w niewoli lub obozach internowanych podległych organom ZSRR, jak również w więzieniach, obozach koncentracyjnych, ośrodkach zagłady oraz innych miejscach odosobnienia, a osoby tam osadzone pozostawały w dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa z przyczyn politycznych, religijnych, narodowościowych i rasowych.
Stosownie do unormowań zawartych w art. 4 ustawy przepisy tejże ustawy stosuje się również do osób, które m. in. podlegały represjom okresu powojennego z przyczyn politycznych, narodowościowych i religijnych w więzieniach lub miejscach odosobnienia w latach 1944 – 1956 za działalność polityczną bądź religijną, związaną z walką o suwerenność i niepodległość.
W wyroku z dnia 25 października 2016 r. sygn. akt II OSK 83/15 (dostępny w CBOSA) Naczelny Sąd Administracyjny zasadnie dostrzegł, że z przyjętej przez ustawodawcę metody regulacji bezsprzecznie wynika, że ustawodawca z jednej strony w myśl zasady sprawiedliwości społecznej zmierza do względnie szerokiego zakresu podmiotowego pojęcia kombatanta i osoby represjonowanej, jednakże niezależnie od tego, czyni to w sposób precyzyjny i enumeratywny, zamknięty, tak aby podmioty stosujące prawo nie posiadały uznaniowości i luzów decyzyjnych podczas oceny w świetle prawa, czy dany podmiot odpowiada hipotezie normy definiującej kombatanta i osobę poddaną represji. Oznacza to, że tylko sytuacje opisane ściśle w przytoczonych przepisach mogą kwalifikować do uzyskania statusu kombatanta, żadne inne, chociażby wiązały się z narażeniem zdrowia lub życia.
Podawane przez skarżącego okoliczności organ ocenił prawidłowo, jako takie, które nie spełniają żadnej z ustawowych przesłanek do przyznania mu uprawnień kombatanckich.
Skarżący z racji wieku, urodził się bowiem 5 listopada 1950 r., nie mógł być uczestnikiem wydarzeń mających miejsce do 1956 r. Nie podnosi on również aby doznał jakiegokolwiek uszczerbku w grudniu 1970 roku.
Skarżący w czasie prowadzonego postępowania wskazywał natomiast na to, że zaczął być represjonowany od maja 1997 roku. Zdarzeń mających miejsce w tym czasie i późniejszym nie normują jednak przepisy ustawy o kombatantach, dlatego też słusznie postąpił organ odmawiając skarżącemu przyznania uprawnień kombatanckich.
Wydaje się, że powyższą okoliczność rozumiał również skarżący ponieważ w skardze, jak i późniejszym piśmie z dnia 17 września 2019 r. (k. – 26 akt sądowych) wnosił on o przyznanie mu statusu osoby represjonowanej i zastosowanie art. 5 kodeksu cywilnego. Żądanie takie nie ma jednak żadnego umocowania w obowiązujących przepisach prawa.
Nadto zauważyć należy, że w swoim wniosku z dnia 5 sierpnia 2018 r. (k. – 27 akt administracyjnych) skarżący wnosił o przyznanie mu statusu kombatanta. We wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy negował odmowę przyznania mu uprawnień kombatanckich, dlatego też w zaskarżonej decyzji ta kwestia była rozważana, co w konsekwencji musiało stanowić przedmiot rozpoznania sprawy przez sąd na skutek wniesienia skargi.
Mając powyższe na uwadze sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa i oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.