Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] Nr [...] działający z upoważnienia Starosty Dyrektor Wydziału Budownictwa i Inwestycji Starostwa Powiatowego, działając na podstawie art. 11a ust. 1, 11f ust. 1-2 i 2a, art. 11i ust. 1, art. 12 ust. 1-4, 4d, 4e, ust. 6, art. 20 i art. 23 4 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (tj. Dz. U. z 2015r. poz. 2031, ze zm); art. 123 ust. 2 i art. 1254 ust. 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2015r. poz. 1774m, ze zm); art. 92, art. 93 i art. 95 ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2015r. poz. 353, ze zm); art. 104 § 1, § 2 i art. 107 Kodeksu postępowania administracyjnego, udzielił zezwolenia na realizacje inwestycji drogowej dla zadania "Budowa drogi gminnej na odcinku [...]". W decyzji pouczono stronę o trybie i terminie wniesienia odwołania do Wojewody.
W dniu 1 marca 2017r. do biura podawczego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie wniesiono osobiście skargę (nazwaną pozwem) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie na Starostę o to, że nie przedłożył do publicznej wiadomości postępowania i decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej "Budowa drogi gminnej na odcinku [...]" o nr [...] i w ten sposób uniemożliwił wniesienie sprzeciwu od decyzji. Wyjaśnili, że mieszkają w K.M. i inwestycja podzieli ich nieruchomość w sposób skrajnie zmieniający ich życie.
Skarga powyższa została przekazana stosownie do art. 54 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi według właściwości do organu administracji, ze wskazaniem na tryb wnoszenia skarg do sądu administracyjnego.
W odpowiedzi na skargę Starosta wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie oddalenie. Wyjaśnił, iż wydając skarżoną decyzję organ kierował się zapisem art. 11f ust. 3 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych i zawiadomienie o wydaniu decyzji wysłane zostało na adres skarżących widniejący w katastrze nieruchomości tj. na adres: [...]. Korespondencja przekazana na ten adres w dniu 5 stycznia 2017r. powróciła nieodebrana w dniu 26 stycznia 2017r. Wyjaśniono, iż obowiązek uaktualnienia danych w katastrze nieruchomości spoczywa na właścicielu nieruchomości i wynika z art. 22 ust. 2 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne. Skarżona decyzja funkcjonuje w obrocie prawnym i jest decyzją ostateczną, gdyż nie składano od niej jakiegokolwiek środka zaskarżenia.
W dniu 24 marca 2017r. Starosta przekazała akta administracyjne tej sprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje
Stosownie do art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz.U. z 2016r. poz. 1066, ze zm) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej.
Merytoryczne badanie legalności aktów administracyjnych poddanych kognicji sądownictwa administracyjnego jest dopuszczalne jedynie wówczas, gdy skarga na nie jest dopuszczalna, tzn. gdy przedmiot sprawy należy do właściwości Sądu, bowiem dotyczy działalności organów administracji publicznej, skargę wniesie uprawniony podmiot po wyczerpaniu środków zaskarżenia oraz gdy spełnia ona wymogi formalne i zostanie złożona w terminie.
Powyższe oznacza, iż zaskarżeniu do sądu administracyjnego podlegają jedynie rozstrzygnięcia ostateczne, to znaczy takie od których nie przysługuje już żaden środek zaskarżenia w postępowaniu administracyjnym. Przedmiotem zaskarżenia do sądu administracyjnego może być więc co do zasady, w przypadku decyzji wydawanych na podstawie Kodeksu postępowania administracyjnego, decyzja wydana przez organ II instancji, która ostatecznie rozstrzyga sprawę. Strona musi bowiem wyczerpać przed wniesieniem skargi środki zaskarżenia przysługujące jej w postępowaniu administracyjnym (art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a.). Przepisy te uwzględniają obowiązującą w postępowaniu administracyjnym zasadę dwuinstancyjności postępowania (art. 15 k.p.a.), zgodnie z którą organ II instancji rozstrzyga sprawę załatwioną przez organ I instancji na nowo w jej całokształcie. W związku z tym skarga pośrednio dotyczy też decyzji wydanej w I instancji, ale przedmiotem zaskarżenia może być tylko działanie organu II instancji.
W niniejszej sprawie skarga jest niedopuszczalna, gdyż nie został przez stronę skarżącą wykorzystany tryb postępowania poprzedzający wniesienie skargi.
Przedmiotem skargi jest decyzja organu pierwszej instancji z dnia [...], którą organ udzielił zezwolenia na realizacje inwestycji drogowej dla zadania "Budowa drogi gminnej na odcinku [...]". Decyzja ta została wydana przez organ pierwszoinstancyjny i wobec powyższego decyzja ta nie posiadała przymiotu decyzji ostatecznej, na którą służy skarga do sądu administracyjnego.
Stosownie do art. 127 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2016r., poz. 23, ze zm.) zwana dalej: k.p.a., od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji. Właściwym organem do rozpatrzenia odwołania od decyzji Starosty w niniejszej sprawie był Wojewoda i dopiero od decyzji wydanej przez ten organ służy skarga do sądu administracyjnego. Pouczenie o możliwości wniesienia odwołania zostało zawarte w skarżonej decyzji, jednak z uwagi na okoliczność, iż decyzja ta nie została przez skarżących odebrana nie skorzystali z tego trybu poprzedzającego wniesienie skargi do sądu administracyjnego.
Tymczasem z zasady określonej w art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016r. poz. 718, ze zm) zwanej dalej; ustawą ppsa, wynika, że skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy, przewidziany w ustawie - art. 52 § 2 tej ustawy.
Wobec powyższego z uwagi na okoliczność, że wniesiona skarga (nazwana pozwem) dotyczy decyzji Starosty wydanej jako decyzja pierwszoinstancyjna, od której służyło odwołanie, nie spełnia wymogów o których mowa w art. 52 § 1 ustawy ppsa. Skargę można bowiem wnieść dopiero po wyczerpaniu środków zaskarżenia jakie służyły stronie, zaś w tej sprawie skarżąca wniosła skargę bez wniesienia wcześniej odwołania do Wojewody.
Wobec powyższego, na podstawie art. 58 § 1 pkt. 6 w związku z art. 52 § 1 i § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł o odrzuceniu skargi.