Uzasadnienie
Orzeczeniem z dnia "[...]" Nr "[...]" Samorządowe Kolegium Odwoławcze umorzyło postępowanie w sprawie wniosku Spółki M. o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego gruntu położonego w ul. K. za działki nr 9-71 o pow. 20 m² i 1/13 udziału w działce nr 9-73 o pow. 20 m² jest nieuzasadniona w zaproponowanej przez Prezydenta Miasta nowej wysokości 197,41 zł.
Orzeczenie to zostało doręczone pełnomocnikowi strony w dniu 26 sierpnia 2008r. wraz z pouczeniem, iż od orzeczenia przysługuje sprzeciw w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia do sądu powszechnego właściwego ze względu na położenie nieruchomości.
Pełnomocnik skarżącego wniósł sprzeciw od orzeczenia Kolegium z dnia "[...]" Nr "[...]", którym umorzono postępowanie w sprawie do sądu powszechnego i po jego rozpoznaniu Sąd Rejonowy, Wydział I Cywilny postanowieniem z dnia 1 grudnia 2008r. (sygn. akt "[...]") odrzucił pozew uznając, iż nie jest właściwy w sprawie, bowiem orzeczenie od którego wniesiono sprzeciw nie rozstrzyga o istocie sprawy. Postanowienie to doręczono pełnomocnikowi strony w dniu 9 grudnia 2008r.
W dniu 16 grudnia 2008r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, za pośrednictwem Samorządowego Kolegium Odwoławczego, wpłynęła skarga pełnomocnika Spółki M. na orzeczenie Kolegium z dnia "[...]" Nr "[...]" wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi oraz wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od opłat sądowych w całości.
W motywach uzasadnienia wskazano, iż stosownie do pouczenia zawartego w orzeczeniu Kolegium strona wystąpiła ze sprzeciwem do sądu powszechnego. Dopiero z postanowienia Sądu Rejonowego z dnia 1 grudnia 2008r. – doręczonego jej w dniu 9 grudnia 2008r.- powzięła wiadomość, iż właściwym sądem do rozpoznania niniejszej sprawy jest sąd administracyjny. Z zachowaniem zatem 7-dniowego terminu wystąpiła do tut. Sądu ze skargą oraz wnioskiem o przywrócenie uchybionego terminu do jej wniesienia z uwagi na fakt, że uchybiła terminowi bez własnej winy.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, nie ustosunkowując się do złożonego wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje.
Przepis art. 86 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej: ustawą ppsa. przewiduje możliwość przywrócenia uchybionego terminu, jednakże przy zachowaniu określonych warunków wynikających z art. 87.
Zgodnie z art. 87 § 1 tej ustawy wniosek o przywrócenie terminu musi być skierowany do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, przy czym w wypadku wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi pismo wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (§ 3). Równocześnie z wnioskiem strona musi dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4).
Zgodnie z art. 87 § 2 powołanej ustawy przywrócenie terminu może nastąpić, jeżeli uprawdopodobniono w piśmie okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu.
W ocenie Sądu skarżąca zachowała warunki formalne do rozpatrzenia wniosku o przywrócenia terminu do złożenia skargi, bowiem złożyła skargę zawierającą taki wniosek z zachowaniem terminu 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminu. Nie budzi wątpliwości Sądu okoliczność, iż ustanie przyczyny miało miejsce dopiero w dniu 9 grudnia 2008r., kiedy to pełnomocnik strony otrzymał postanowienie Sądu Rejonowego informujące o przyczynach odrzucenia pozwu Spółki.
Skarżąca uprawdopodobniła również, że uchybienie terminu do złożenia skargi było niezawinione. Kryterium braku winy jako przesłanka wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej (por. postanowienie NSA z dnia 28 stycznia 1998r. sygn. akt I SA/Gd 1194/97, niepublikowane, postanowienie NSA z dnia 5 lipca 2001r. sygn. akt I SA 1735/00, niepublikowane). Przywrócenie terminu zatem uzasadniają takie obiektywnie istniejące okoliczności i zdarzenia, które mimo dołożenia należytej staranności w prowadzeniu własnych spraw uniemożliwiły dokonanie czynności w postępowaniu sądowym w terminie określonym przepisami prawa.
Dodatkowo zaś w niniejszej sprawie należy wskazać, iż zgodnie z art. 58 § 4 ustawy ppsa. sąd nie może odrzucić skargi z powodu braku właściwości sądu administracyjnego, jeżeli w tej sprawie sąd powszechny uznał się za niewłaściwy. Podobny zapis znajduje się w przepisach Kodeku postępowania cywilnego, gdyż zgodnie z art. 199¹ Kpc sąd nie może odrzucić pozwu z tego powodu, że do rozpoznania sprawy właściwy jest organ administracji publicznej lub sąd administracyjny, jeżeli organ administracji publicznej lub sąd administracyjny uznały się w tej sprawie za niewłaściwe. Celem wprowadzenia tych przepisów jest zapobieżenie takiej sytuacji, gdzie strona nie będzie mogła skorzystać z ochrony sądowej, gdyż żaden z sądów - powszechny i administracyjny - nie uznają się za właściwe do orzekania w sprawie. Zatem wydane przez sąd powszechny postanowienie o odrzuceniu pozwu z powodu braku właściwości tego sądu wiążę w tej sprawie sąd administracyjny.
Wskazać należy, iż w rzeczonej sprawie skarżąca Spółka wniosła o przywrócenie uchybionego terminu do wniesienia skargi uzasadniając go faktem dostosowania się do pouczenia zawartego w orzeczeniu Kolegium. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy Sąd podziela pogląd Spółki, iż uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Sąd administracyjny związany jest w tej sprawie powołanym wyżej postanowieniem sądu powszechnego o odrzuceniu pozwu. Postanowienie to nie może rodzić negatywnych konsekwencji dla skarżącej. Skoro dopiero postanowienie Sądu Rejonowego z dnia 1 grudnia 2008r. przesądziło o właściwości sądu administracyjnego w tej sprawie, to skarżąca nie ponosi żadnej winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Dopiero bowiem z momentem wydania i doręczenia tego postanowienia ustała przyczyna uchybienia terminu.
Mając na uwadze wyżej wskazane okoliczności Sąd uznał, iż spełnione zostały przesłanki, od których zależy przywrócenie terminu do wniesienia skargi i stąd na podstawie art. 86 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak wyżej.