Uzasadnienie
Decyzją z 9 maja 2022 r. Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej [...] zmienił własną decyzję z 8 czerwca 2021 r., zmieniającą wysokość odpłatności za przyznane T.K. świadczenie z pomocy społecznej w formie usług opiekuńczych od 1 kwietnia 2021 r. z 9,60 zł na 4,80 zł za 1 godzinę usług opiekuńczych, zmieniając od 1 listopada 2021 r. wysokość odpłatności za 1 godzinę usług opiekuńczych z kwoty 4,80 zł na kwotę 24,00 zł. Jednocześnie ustalił, że od 1 listopada 2021 r. do 30 kwietnia 2022 r. powstała niedopłata z tytułu różnicy w opłatach za usługi opiekuńcze w kwocie 2.918,40 zł i stwierdził, że pozostałe elementy decyzji nie ulegają zmianie.
Decyzją z 19 grudnia 2022 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Elblągu uchyliło decyzję organu pierwszej instancji z 9 maja 2022 r., zmieniło decyzję tego organu z 8 listopada 2019 r. i orzekło co do istoty sprawy w ten sposób, że od 1 listopada 2021 r. ustaliło skarżącemu opłatność za jedną godzinę usług opiekuńczych w wysokości 24 zł.
W złożonej na tę decyzję skardze skarżący zarzucił, że decyzja została wydana z naruszeniem art. 106 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej, gdyż zmienia decyzję organu pierwszej instancji z mocą wsteczną i pomija, że skarżący – będąc osobą o znacznym stopniu niepełnosprawności – nie był w pełni świadomy, jakie świadczenie otrzymuje, a zatem nie wprowadził organu w błąd. Ponadto zarzucił, że decyzja narusza § 3 uchwały [...] w sprawie szczegółowych warunków przyznawania i odpłatności za usługi i specjalistyczne usługi opiekuńcze, z wyjątkiem specjalistycznych usług opiekuńczych dla osób z zaburzeniami psychicznymi oraz szczegółowych warunków częściowego lub całkowitego zwalniania od odpłat, jak również trybu ich pobierania, gdyż Kolegium nie uwzględniło, że ustalenie odpłatności w wysokości 100 % stanowi zbyt duże obciążenie dla skarżącego. Nadto, organ nie odniósł się do jego wniosku o umorzenie.
Skarżący wniósł uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji organu pierwszej instancji.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o umorzenie postępowania z uwagi na uwzględnienie skargi w całości i uchylenie zaskarżonej decyzji decyzją z 19 grudnia 2022 r. w trybie art. 54 § 3 p.p.s.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje
Stosownie do art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259, z późn.zm.), dalej: "p.p.s.a.", sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy stało się ono z innych przyczyn bezprzedmiotowe.
W doktrynie i judykaturze ugruntowany jest pogląd, że do tej kategorii przyczyn umorzenia postępowania należy zaliczyć uwzględnienie skargi przez organ administracyjny w trybie autokontroli określonym w art. 54 § 3 p.p.s.a. (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2008, s. 403, postanowienie NSA z 21.11.2007 r. sygn. II FSK 1259/06, dostępne pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Stosownie do art. 54 § 3 p.p.s.a. organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. W przypadku skargi na decyzję, uwzględniając skargę w całości, organ uchyla zaskarżoną decyzję i wydaje nową decyzję. Uwzględniając skargę, organ stwierdza jednocześnie, czy działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce bez podstawy prawnej albo z rażącym naruszeniem prawa. Przepis § 2 stosuje się odpowiednio.
W rozpoznawanej sprawie organ administracji skorzystał z tej możliwości i zmienił swoje wcześniejsze stanowisko w sprawie przez wyeliminowanie z porządku prawnego zaskarżonej decyzji decyzją z 3 kwietnia 2023 r. wydaną na podstawie art. 54 § 3 ustawy p.p.s.a. Decyzją tą Kolegium uchyliło własną decyzję z 19 grudnia 2022 r. oraz uchyliło decyzję organu pierwszej instancji z 9 maja 2022 r. i przekazało sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. Organ odwoławczy stwierdził jednocześnie, że działanie Kolegium nie miało miejsca bez podstawy prawnej albo z rażącym naruszeniem prawa.
Mając na uwadze, że decyzja Kolegium z 3 kwietnia 2023 r. doręczona została skarżącemu 6 kwietnia 2023 r. i do 23 maja 2023 r. nie został wniesiony od niej środek zaskarżenia, Sąd przyjął, że decyzja ta jest prawomocna.
W tej sytuacji Sąd uznał, że zasadnym jest umorzenie postępowania sądowego, gdyż w następstwie wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji dalsze postępowanie sądowoadministracyjne stało się bezprzedmiotowe.
Z tych względów na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. należało orzec, jak sentencji.