Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie postanowieniem z dnia 14 kwietnia 2014 r., sygn. akt II SA/Ol 294/14, odmówił J. S. wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie z jego skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia "[...]" w przedmiocie nałożenia obowiązku sporządzenia zamiennego projektu budowlanego. W motywach postanowienia Sąd podniósł, iż wnioskodawca oświadczył, że wykonanie nałożonego na niego obowiązku narazi go na poniesienie nieuzasadnionych kosztów. Jednakże skarżący nie określił bliżej kosztów związanych z wykonaniem zaskarżonej decyzji. Wnioskodawca nie przedstawił także danych obrazujących jego sytuację finansową, w tym jaki wpływ miałoby poniesienie tych kosztów na jego ogólną sytuację materialną.
W konsekwencji Sąd przyjął, że skarżący nie uargumentował dostatecznie swojego wniosku. Odnosząc się do podniesionego w uzasadnieniu wniosku argumentu dotyczącego ewentualnego uwzględnienia skargi, a w konsekwencji braku podstaw do wykonania takiego projektu przez skarżącego Sąd wskazał, że ocena zgodności decyzji z prawem i ochrona tymczasowa wynikająca z art. 61 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej: p.p.s.a.), to dwie różne instytucje. Kontrola zgodności z prawem zaskarżonego aktu może nastąpić dopiero w orzeczeniu kończącym postępowanie sądowe. Dlatego też powoływanie się na nie na etapie rozpoznawania wniosku o wstrzymanie wykonania, jako postępowania wpadkowego poprzedzającego merytoryczne rozpoznanie skargi, nie może być brane pod uwagę.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożył J. S. wnosząc o jego zmianę lub też uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi do ponownego rozpoznania. Wskazał, że wniosek złożył w dniu "[...]" do organu WINB, a organ wniosku tego nie rozpoznał oraz że w dniu "[...]" nie składał wniosku do Sądu a jedynie podtrzymał wniosek złożony do WINB w dniu "[...]". Poddał też w wątpliwość, możliwość uzyskania w przyszłości pozytywnego wyroku Sądu, który to może oddalić skargę pomimo wadliwości zaskarżonej decyzji.
Postanowieniem z dnia 25 czerwca 2014 r., sygn. akt II OZ 629/14, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący nie uprawdopodobnił, że wykonanie zaskarżonej decyzji wywoła znaczną szkodę lub skutki trudne do odwrócenia. Nie wystarczy bowiem w tym zakresie samo sformułowanie twierdzenia, że wykonanie nałożonego na niego obowiązku narazi go na poniesienie nieuzasadnionych kosztów, ponieważ wymagane jest dodatkowo wskazanie na okoliczności, które mogłoby uprawdopodobnić, że rzeczywiście z uiszczeniem kwoty w danej wysokości mogą nastąpić dla strony skutki w postaci wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia negatywnych skutków.
W ponownym wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji J. S. podniósł, że koszt opracowania dokumentacji zamiennej wynosi "[...]", z kolei koszt sprawdzenia granic to "[...]", łącznie "[...]". Wskazał, że utrzymuje się z renty inwalidzkiej w wysokości ok. "[...]" netto, ma na utrzymaniu bezrobotną żonę, nie posiada oszczędności, a saldo na rachunku bankowym jest ujemne. Posiadane środki niezaspokajają bieżących potrzeb życiowych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 61 § 1 p.p.s.a. wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania (§ 3).
Rozstrzygając w oparciu o art. 61 § 3 p.p.s.a. Sąd jest związany zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych. Ustawa wymienia w tym przepisie dwie przesłanki: niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Próbę zdefiniowania przesłanki wyrządzenia znacznej szkody podjął Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 20 grudnia 2004 r., sygn. GZ 138/04 (niepublikowane) stwierdzając, że chodzi o taką szkodę, zarówno majątkową jak i niemajątkową, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowania, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego.
Nadto, jak wynika z analizy orzecznictwa sądów administracyjnych warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wykazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uzasadnienie wniosku winno odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka – Medek Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005 s. 166 -168).
W niniejszej sprawie strona skarżąca uzasadniając złożony wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia wskazała, że jego wykonanie naraziłoby stronę na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody, bowiem spowodowałoby utratę środków pieniężnych.
W ocenie Sądu, przedstawiona przez stronę skarżącą argumentacja jest wystarczająca do uznania, iż w niniejszej sprawie zachodzą okoliczności uzasadniające możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dokonując oceny zasadności wniosku o wstrzymanie wykonania przedmiotowej decyzji Sąd wziął pod uwagę przede wszystkim wysokość kosztów, które musiałby ponieść skarżący. Oszacowane przez skarżącego koszty to "[...]", co jest kwotą znaczną, szczególnie w zestawieniu z wskazywaną przez skarżącego jego obecną sytuacją materialną oraz wysokością uzyskiwanych przez niego dochodów. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd w pełni podzielił pogląd Skarżącego, iż wykonanie zaskarżonej decyzji może narazić go na niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków i wyrządzić mu poważną szkodę.
Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a. wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji. myśli art. 61 § 6 p.p.s.a. - wstrzymanie wykonania decyzji upada w razie wydania przez sąd orzeczenia kończącego postępowanie w pierwszej instancji.