Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 14 grudnia 2005r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych zawiesił z urzędu postępowanie administracyjne w przedmiocie przyznania S. R. uprawnień kombatanckich. W uzasadnieniu organ podniósł, iż decyzją z dnia 21 czerwca 2005r. Kierownik Urzędu odmówił wnioskodawcy przyznania uprawnień kombatanckich, a strona w ustawowym terminie złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. W toku postępowania odwoławczego organ ujawnił oświadczenia świadków, co do których zachodzi uzasadnione podejrzenie, że są przerobione. Wskazano, iż w tych okolicznościach, w ocenie organu, ma zastosowanie art. 97 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego. Podniesiono, iż oświadczenia świadków stanowią istotne źródło dowodowe i nie jest możliwe wydanie decyzji w sytuacji, gdy istnieją uzasadnione wątpliwości co do ich autentyczności. Organ podniósł także, iż w tej sprawie skierowane zostało zawiadomienie do prokuratury o podejrzeniu popełnienia przestępstwa. Postępowanie winno być zatem zawieszone do czasu uzyskania stanowiska organu powołanego do ścigania przestępstw.
S. R. w zażaleniu na postanowienie o zawieszeniu postępowania podniósł, iż czuje się pokrzywdzony podejrzeniami dotyczącymi nieautentyczności zeznań świadków, którzy mogą nie pamiętać wszystkich szczegółów z odległej przeszłości. Wskazał także, że okres wojny i pobyt w obozie odcisnęły piętno na całym jego życiu. Ponadto zapewnił, iż oświadczenia świadków są prawdziwe.
Postanowieniem z dnia 17 lutego 2006r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy własne postanowienie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wyjaśnił, iż ocena podanych we wniosku okoliczności będzie możliwa dopiero po dokonaniu przez organy ścigania weryfikacji prawdziwości oświadczenia świadka W. G., dołączonego do akt przez skarżącego dla potwierdzenia zasadności złożonego przez niego wniosku.
Na to postanowienie Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych nieformalną skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie wniósł S. R., domagając się ponownego rozpatrzenia złożonych przez niego dokumentów i dołączając dodatkowo oświadczenia trzech świadków.
W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Podniósł, iż na skutek zawiadomienia organu skierowanego do Prokuratury Rejonowej w P., toczy się postępowanie w sprawie przedłożenia fałszywego oświadczenia świadka W. G. W związku z tym, w ocenie organu, do czasu uzyskania stanowiska organu powołanego do ścigania przestępstw nie jest możliwe wydanie decyzji w niniejszej sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Podnieść należy, iż w myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269) sądy administracyjne sprawują kontrolę wykonywania administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Rozpoznając skargę na decyzję bądź postanowienie Sąd dokonuje oceny, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie zostały naruszone przepisy prawa materialnego bądź też procesowego, obowiązujące w dacie orzekania przez organ administracji, jeżeli mogło mieć to wpływ na treść rozstrzygnięcia.
W niniejszej sprawie Sąd dopatrzył się takiego naruszenia prawa.
Zaskarżonym postanowieniem organ zawiesił postępowanie administracyjne na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego, powołując się na okoliczność zawiadomienia prokuratury i wszczęcia przez nią postępowania przygotowawczego w sprawie podejrzenia przedłożenia fałszywego oświadczenia jednego ze świadków występujących w niniejszej sprawie. Zważyć jednak należy, iż powołany przepis upoważnia organ do zawieszenia postępowania, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. W doktrynie i orzecznictwie sądowym utrwalił się pogląd, iż przez pojęcie zagadnienia wstępnego rozumie się sytuacje, gdy wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie będącej przedmiotem postępowania przed właściwym organem uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem wstępnego zagadnienia prawnego, a ocena tego zagadnienia należy do innego organu państwowego i nie było ono wcześniej prawomocnie przesądzone na właściwej drodze.
Treścią zagadnienia wstępnego może być wypowiedź co do uprawnienia lub obowiązku, stosunku lub zdarzenia prawnego albo inne jeszcze okoliczności mające znaczenie prawne, ale musi istnieć związek przyczynowy pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej a zagadnieniem wstępnym (B. Graczyk "O niektórych zagadnieniach prejudycjalności w orzecznictwie administracyjnym", Zeszyty Naukowe UŁ, Nauki Humanistyczno-Społeczne seria I, 1965, Nr 38 s. 91 i 92, wyrok NSA z dnia 4 października 2000r. Sygn. akt II SA/Ka 2358/98 niepublikowany, wyrok NSA z 14 listopada 1997r. Sygn. akt II SA/Wr 443/96, niepublikowany).
W świetle powyższego stwierdzić należy, iż powoływana przez organ okoliczność nie stanowi zagadnienia wstępnego. Wprawdzie słuszne jest stanowisko organu, iż nie jest on uprawniony do rozstrzygania kwestii autentyczności dowodów, jednakże wydanie decyzji w niniejszej sprawie nie jest uwarunkowane rozstrzygnięciem co do ewentualnego faktu popełnienia przestępstwa. Zgodnie bowiem z regułą wyrażoną w art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego dowody zebrane w sprawie podlegają swobodnej ocenie organu, który w uzasadnieniu decyzji wskazuje dowody, na których się oprał oraz przyczyny z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej (art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego).
Zatem samo rozstrzygnięcie co do autentyczności, bądź też sfałszowania dowodu nie przesądza o jego wiarygodności. Nawet bowiem jeżeli właściwe organy nie stwierdzą sfałszowania dowodu, to organ administracji nie będzie związany ich oceną i wcale nie musi takiego dowodu uznać za wiarygodny.
W związku z tym, bez względu na wynik postępowania toczącego się na skutek zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa, organ orzekający w niniejszej sprawie może dokonać weryfikacji dowodów przedłożonych przez stronę, a tym samym dokonać oceny czy przedstawione przez nią fakty zostały udowodnione. Przy czym na marginesie należy wskazać, iż dowód co do którego istnieje podejrzenie popełnienia przestępstwa nie jest jedynym dowodem w niniejszej sprawie, a organ nie podjął żadnych działań celem weryfikacji pozostałych dowodów (np. poprzez przesłuchanie innych świadków, których oświadczenia znajdują się w aktach sprawy).
W związku z powyższym zaskarżone postanowienie, a także postanowienie je poprzedzające należało uchylić w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270). O kosztach postępowania sądowego orzeczono po myśli art. 200 tej ustawy. Rozstrzygnięcie w przedmiocie wykonalności zaskarżonego postanowienia wynika z dyspozycji art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane. Rozstrzygnięcie to traci moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku.