Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia 5 maja 2014 r., złożonym na urzędowym formularzu, J. S., działając jako przedstawiciel ustawowy skarżącego – R. S. (syna), zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu tego wniosku podano, że skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z rodzicami oraz pięciorgiem rodzeństwa, a źródłami utrzymania rodziny są renta ojca skarżącego w kwocie "[...]" oraz alimenty w kwocie "[...]", co stanowi łącznie "[...]". Wskazano, że ponoszone przez rodzinę wydatki to: internaty – 800 zł, dojazdy i dożywianie – 800 zł., leki – ok. 250 zł., energia elektryczna – ok. 500 zł., gaz – 60 zł., woda i odpady – 65 zł., co łącznie stanowi kwotę 2.475 zł. Dodano, że do majątku ojca skarżącego należą udziały (3/28) w domu o pow. 80 m2 oraz w budynkach gospodarczych o pow. 257 m2. Oświadczono, że pozostali członkowie rodziny nie posiadają majątku ani dochodów.
Na skutek wezwania referendarza sądowego do złożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych dotyczących sytuacji majątkowej oraz finansowej rodziny skarżącego, przedstawiciel ustawowy skarżącego przedłożył pismo procesowe z dnia 27 maja 2014 r., w którym podniósł, że skarżący nie posiada żadnego dochodu i pozostaje na utrzymaniu rodziców. Jego ojciec jest inwalidą I grupy i uzyskuje dochód z tytułu renty w kwocie "[...]" netto. Dochód 8-osobowej rodziny – łącznie z otrzymywanymi alimentami w kwocie "[...]" – wynosi "[...]" i "nie wystarcza nawet na utrzymanie w ubóstwie". Dodano, że matka skarżącego pobiera świadczenia rodzinne na dzieci "i to jest bardzo pomocnym źródłem utrzymania rodziny". Ojciec otrzymał ponadto zapomogę tytułem zwrotu kosztów poniesionych na leki.
Odnosząc się do kwestii dotyczących majątku, przedstawiciel ustawowy skarżącego wskazał, że wykazane we wniosku budynki gospodarcze o powierzchni 257 m2 – stodoła, chlew i szopa – "utraciły te walory (...) nie przynoszą żadnego dochodu – wymagają kapitalnego remontu i zmiany przeznaczenia". Mieszkanie, stanowiące własność matki skarżącego, nie przynosi dochodu, wymaga kapitalnego remontu i "zostanie oddane dzieciom do zagospodarowania". Wyjaśniono, że wypłacona ojcu skarżącego w lutym 2011 r. odprawa mieszkaniowa "ok. "[...]" została wydana na kapitalny remont domu". Do przedmiotowego pisma załączone zostały oryginały i kopie szeregu dokumentów odnoszących się do: dochodu ojca skarżącego (decyzja o waloryzacji renty, przekazy pocztowe renty za 4 miesiące, pismo organu rentowego), jego stanu zdrowia (orzeczenie i zaświadczenie lekarskie) oraz zobowiązań (wezwanie do dokonywania potrąceń z renty, pismo Naczelnika Urzędu Skarbowego), świadczeń rodzinnych otrzymywanych przez matkę (decyzja o przyznaniu zasiłków rodzinnych i dodatków do tych zasiłków), ponoszonych wydatków (energia elektryczna, woda, zakwaterowanie w internacie oraz wyżywienie skarżącego i rodzeństwa, okulary korekcyjne brata, produkty spożywcze oraz artykuły higieniczne i przemysłowe, odzież).
Postanowieniem z dnia 9 czerwca 2014r., sygn. akt II SA/Ol 298/14, Referendarz Sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie odmówił skarżącemu, reprezentowanemu przez przedstawiciela ustawowego, przyznania prawa pomocy.
Na powyższe postanowienie skarżący, reprezentowany przez przedstawiciela ustawowego, wniósł sprzeciw, w którym wyrażono niezadowolenie ze sposobu rozpatrzenia wniosku o przyznanie prawa pomocy. Podniesiono, że ojciec skarżącego jest inwalidą I grupy potrzebującym pomocy w niesamodzielnej codziennej egzystencji. Za niewłaściwe uznano przy tym ocenianie sytuacji dochodowej rodziny skarżącego z uwzględnieniem dochodów, w tym wypłaconej ojcu skarżącego odprawy, uzyskanych wcześniej niż na trzy miesiące przed złożeniem wniosku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył co następuje
Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm. – dalej jako p.p.s.a.), w razie skutecznego wniesienia sprzeciwu, postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Ponieważ, w niniejszej sprawie, sprzeciw został wniesiony z zachowaniem ustawowych przesłanek, wniosek strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, podlega ponownemu rozpatrzeniu przez Sąd.
Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym, następuje gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W ocenie Sądu, przedstawiona przez przedstawiciela ustawowego skarżącego sytuacja majątkowa i finansowa zarówno skarżącego, jak i jego 8-osobowej rodziny, z którą pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym, pozwala na stwierdzenie, że nie jest on w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów niniejszego postępowania. Podkreślenia wymaga bowiem, że skarżący nie posiada własnych dochodów, a jego rodzina utrzymuje się z renty inwalidzkiej ojca ("[...]"), alimentów ("[...]") oraz świadczeń z pomocy społecznej. Dochody te w całości przeznaczane są na pokrycie niezbędnych kosztów utrzymania rodziny, w tym: utrzymanie skarżącego i trojga z jego rodzeństwa poza miejscem zamieszkania w związku z pobieraniem nauki, leki, wyżywienie, środki czystości, odzież i media. Rodzina skarżącego nie posiada majątku, ani żadnych zasobów finansowych, które mogłyby być przeznaczone na opłacenie kosztów niniejszego postępowania.
Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 246 § 1 pkt 1 i art. 260 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.