Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 17 grudnia 2003r. Zastępca Dowódcy Jednostki
Wojskowej w E. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji
Dowódcy Jednostki Wojskowej w M. z dnia 2 października 2003r. w sprawie zwolnienia
M. P. z zasadniczej służby wojskowej przed jej odbyciem. W uzasadnieniu podano, iż w ocenie organu odwoławczego prośba nie zasługuje na uwzględnienie. Wskazano, iż podstawą zwolnienia ze służy wojskowej było orzeczenie Terenowej Komisji Lekarskiej w
O. uznające żołnierza za niezdolnego do tej służby, co jest zgodne z art. 87 ust. 2 ustawy o powszechnym obowiązku obrony RP. Podano, iż pomimo prawidłowego pouczenia
M. P. nie odwołał się od orzeczenia komisji lekarskiej, w wyniku czego orzeczenie to stało się prawomocne. Podniesiono, iż składając wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania wnioskodawca nie spełnił przesłanek niezbędnych do przywrócenia terminu, a mianowicie nie wskazał powodu dla którego nie złożył odwołania, a do swojej prośby nie dołączył samego odwołania. Wyjaśniono, iż wskazywany przez stronę brak treści orzeczenia Komisji mógł być przeszkodą do wniesienia odwołania od orzeczenia Komisji, a nie o decyzji o zwolnieniu ze służby wojskowej.
Na powyższą decyzję skargę wniósł M. P. Podniósł, iż nie kwestionuje orzeczenia komisji lekarskiej o uznaniu go za osobę niezdolną do służby wojskowej, ani też decyzji dowódcy jednostki o zwolnieniu go ze służby wojskowej, lecz jedynie ustalenie iż uszczerbek na zdrowiu, którego doznał w trakcie jej odbywania, nie ma związku z pełnioną zasadniczą służbą wojskową. Skarżący wskazał, iż uległ wypadkowi w 1998r., lecz podczas badań w 2002r. został uznany przez wojskową komisję lekarską za zdolnego do służby wojskowej i otrzymał powołanie. W trakcie jej pełnienia uległ wypadkowi, co spowodowało odnowienie się kontuzji.
W związku z tym w ocenie skarżącego nieuzasadnione jest twierdzenie, iż schorzenie będące podstawą orzeczenia o niezdolności do pełnienia służby nie pozostaje w związku z tą służbą. Wyjaśnił, iż nie otrzymał odpisu orzeczenia lekarskiego, a zatem nie znał powodu takich ustaleń. Podniósł także, iż konieczność podjęcia leczenia zaraz po zwolnieniu z wojska oraz trudności w poruszaniu się uniemożliwiły mu terminowe złożenie odwołania. Do chwili obecnej przebywa na zwolnieniu lekarskim, co wskazywał w uzasadnieniu swojego wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania.
W odpowiedzi na skargę pełnomocnik organu wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo wyjaśnił, iż dowódca l jednostki który wydał zaskarżoną decyzję nie orzekał o zdolności skarżącego do służby wojskowej, ani o związku jego schorzenia z warunkami służby wojskowej, lecz oparł się jedynie na orzeczeniu Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Podnieść należy, iż w myśl art. l § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 póz. 1269) sądy administracyjne sprawują kontrolę wykonywania administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zatem rozpoznając skargę na decyzję bądź postanowienie Sąd dokonuje jedynie oceny, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie zostały naruszone przepisy prawa materialnego, bądź też procesowego, obowiązujące w dacie jego wydania.
W ocenie Sądu zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przede wszystkim należy podnieść, iż zgodnie bowiem z art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego organ administracji jest zobowiązany do podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes strony. Stosownie zaś do art. 9 Kodeksu postępowania administracyjnego organ administracji publicznej jest zobowiązany do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Ma także obowiązek czuwania nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa i w tym celu udziela im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek.
W niniejszej sprawie powyższe wymogi nie zostały zachowane. Organ odmówił bowiem przywrócenia terminu do złożenia odwołania ograniczając się do stwierdzenia, iż wniosek skarżącego nie spełnia wymogów określonych w art. 58 Kodeksu postępowania administracyjnego, a ponadto kwestionowana przez niego decyzja o zwolnieniu ze służby wojskowej jest prawidłowa. Należy jednak zauważyć, iż rozpatrując wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania organ nie może dokonywać oceny decyzji, której to odwołanie dotyczy. Dopiero bowiem przywrócenie terminu otwiera drogę do kontroli zaskarżonego aktu. W żadnym zaś wypadku słuszność argumentów zawartych w odwołaniu, bądź ich bezzasadność nie może przesądzać o przywróceniu, bądź odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Jak bowiem wskazał sam organ w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia dla przywrócenia uchybionego terminu niezbędne jest spełnienie czterech przesłanek, a mianowicie uprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu terminu, wniesienie prośby o jego przywrócenie, dochowanie siedmiodniowego terminu od ustania przyczyny uchybienia terminu oraz dokonanie czynności, dla której określony był termin (w tym wypadku wniesienie odwołania).
Przy czym w przypadku nieumiejętnego sformułowania prośby o przywrócenie terminu, czy też niedokonania wszystkich czynności z tym związanych organ administracji - kierując się wyżej przytoczonymi zasadami - ma obowiązek wezwania strony do uzupełnienia wniosku, czy też dopełnienia czynności z tym związanych, pouczając ją o treści powołanego przepisu. Dopiero w następnej kolejności zaś może dokonywać oceny, czy zaistniały podstawy do przywrócenia terminu. Nie można się przy tym zgodzić ze stanowiskiem organu, iż skarżący nie złożył odwołania, ani nie wskazał powodu, dla którego uchybił terminowi. Z treści jego wniosku wyraźnie wynika, iż skarżący kwestionuje decyzję organu pierwszej instancji. Zgodnie zaś z art. 128 Kodeksu postępowania administracyjnego odwołanie nie wymaga szczególnej formy i wystarczy, jeżeli z jego treści wynika że strona nie jest zadowolona z decyzji.
Zatem fakt, iż skarżący nie wniósł odrębnego pisma, nie oznacza iż jego wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania nie jest równocześnie odwołaniem (tak w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 września 2001r. sygn. akt I SA 637/00, LEX nr 54521). Wskazać także należy, iż we wniosku skierowanym do organu skarżący wyraźnie podał, iż nie był zdolny do terminowego wniesienia odwołania, gdyż "pozostaje na zwolnieniu lekarskim w związku z wypadkiem jakiemu uległ w okresie trwania służby wojskowej". Zatem obowiązkiem organu było wezwanie skarżącego do uprawdopodobnienia tego faktu i dokonania oceny, czy wskazany przez niego powód stanowił przeszkodę uniemożliwiającą mu wniesienie odwołania w terminie oraz czy zachował on siedmiodniowy termin do wniesienia prośby o przywrócenie terminu.
W tym stanie sprawy zaskarżone postanowienie nalało uchylić po myśli art. 145 § l pkt l lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 póz. 1270). Sąd podjął rozstrzygnięcie w przedmiocie wykonalności zaskarżonego postanowienia zgodnie, z art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.