Uzasadnienie
II SA/OL 302/06
M. D. w dniu 30 września 2005 roku złożyła w Urzędzie Miejskim w E. wniosek o ustalenie dla niej prawa do zaliczki alimentacyjnej.
Decyzją z dnia 18 października 2005 roku, znak "[...]" Prezydent Miasta E. orzekł o nieprzyznaniu zaliczki alimentacyjnej dla M. D. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że zaliczka alimentacyjna nie została przyznana, gdyż nie toczy się postępowanie egzekucyjne wobec dłużnika alimentacyjnego.
Od powyższej decyzji odwołanie wniosła M. D. stwierdzając, że nie zna miejsca zamieszkania ojca, a prowadzone poszukiwania nie dały żadnych rezultatów. Skarżąca wskazała na swoją trudną sytuację materialną, gdyż jest studentką i nie ma dochodów a matka jej jest osobą bezrobotną.
Decyzją z dnia 12 grudnia 2005 roku, znak "[...]" Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ stwierdził, że jednym z warunków przyznania zaliczki alimentacyjnej jest bezskuteczność egzekucji, natomiast w niniejszej sprawie mimo starań skarżącej i jej matki egzekucja wobec dłużnika w ogóle nie została wszczęta z uwagi na brak możliwości ustalenia miejsca jego pobytu.
Nie zgadzając się z powyższą decyzją M. D. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie. W uzasadnieniu podniosła, że nie zna miejsca zamieszkania ojca, który nie utrzymuje kontaktów z rodziną od ponad 20 lat. Skarżąca nadto powtórzyła argumenty zawarte w odwołaniu i przedłożyła dokumenty świadczące o bezskuteczności poszukiwań.
W odpowiedzi organ wniósł o oddalenie skargi argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, a nadto zwrócił uwagę na to, że niezależnie od zapatrywań na pojęcie bezskuteczności egzekucji M. D. zaliczka alimentacyjna i tak by nie przysługiwała, gdyż nie spełnia ona wszystkich wymogów określonych w art.2 pkt 5 Ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 2 Ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269) Wojewódzki Sąd Administracyjny bada zaskarżone decyzje pod względem ich legalności, czyli zgodności z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Sąd rozpoznając skargę dokonuje oceny, czy przy wydaniu aktów nie zostały naruszone przepisy prawa materialnego lub procesowego.
Zasady przyznawania zaliczek alimentacyjnych dla osób uprawnionych do świadczenia alimentacyjnego na podstawie tytułu wykonawczego, którego egzekucja jest bezskuteczna, zostały określone w Ustawie z dnia 22 kwietnia 2005 roku o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz.U. nr 86, poz. 732 ze zm.). Zaliczka alimentacyjna jest to kwota wypłacona przez organ właściwy wierzyciela osobie uprawnionej na poczet należnego świadczenia alimentacyjnego, ustalonego na podstawie tytułu wykonawczego, jeżeli egzekucja jest bezskuteczna (art. 2 pkt 7 cyt. ustawy).
Jeżeli świadczenia alimentacyjne dochodzone są od dłużnika alimentacyjnego zamieszkałego za granicą Rzeczypospolitej Polskiej, osoba mająca prawo do świadczeń alimentacyjnych składa do organu właściwego wierzyciela wniosek o ustalenie prawa do zaliczki alimentacyjnej łącznie z informacją sądu okręgowego o stanie egzekucji lub zaświadczeniem zagranicznej instytucji egzekucyjnej o stanie egzekucji świadczeń alimentacyjnych za okres trzech ostatnich miesięcy oraz wymaganą dokumentacją (art. 10 ust. 1a cyt. ustawy).
W przedmiotowej sprawie strona skarżąca składając wniosek o przyznanie zaliczki alimentacyjnej dołączyła do niego wymagane zaświadczenie
Prezesa Sądu Okręgowego z dnia 27 lipca 2005 roku, nr
"[...]". Z treści powyższego zaświadczenia wynikało, że matka skarżącej w sposób prawidłowy złożyła w dniu 30 marca 1990 roku i 10 września 2001 roku wniosek o egzekucję świadczeń alimentacyjnych od B. D., ale postępowaniu nie można było nadać biegu z powodu niewskazania adresu zamieszkania dłużnika za granicą. Z akt wynika, że skarżąca nie zna tego adresu, w tej sytuacji organy obu instancji uznały, że w przedmiotowym zaświadczeniu nie została stwierdzona bezskuteczność egzekucji i odmówiły przyznania zaliczki alimentacyjnej.
Przy ustalaniu prawa do zaliczki alimentacyjnej istotna jest bezskuteczność egzekucji. Pod pojęciem bezskutecznej egzekucji należy rozumieć egzekucję, w wyniku której nie wyegzekwowano należności z tytułu świadczeń alimentacyjnych za ostatnie trzy miesiące (art. 2 pkt 1 Ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej). Zatem jeżeli prawo do zaliczki alimentacyjnej przysługuje osobie, która w wyniku wszczętych czynności egzekucyjnych nie uzyskała alimentów, to tym bardziej przysługuje ono osobie, która jest uprawniona do świadczenia alimentacyjnego na podstawie tytułu wykonawczego, ale nie może wyegzekwować alimentów od dłużnika zamieszkałego za granicą z powodu nieznajomości miejsca jego pobytu. Taką egzekucję również należy uznać za bezskuteczną. Inaczej mielibyśmy do czynienia z niejednakowym traktowaniem osób uprawnionych do świadczenia alimentacyjnego, a w rezultacie doszłoby do naruszenia nakazu ich równego traktowania, wynikającego z określonej w art. 32 Konstytucji RP z 1997 roku zasady równości. Natomiast art. 32 Konstytucji RP gwarantuje prawo do równego traktowania przez władze publiczne podmiotów wykazujących takie same cechy istotne w przypadku przyznawania określonego dobra.
Nie mogły mieć żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy argumenty podniesione w odpowiedzi na skargę, a dotyczące tego, że niezależnie od uznania egzekucji za bezskuteczną lub nie skarżącej i tak nie przysługuje zaliczka alimentacyjna. Po pierwsze wszelkie argumenty przekonujące o niemożliwości przyznania zaliczki alimentacyjnej winny być zawarte w decyzji, gdyż odpowiedź na skargę nie może uzupełniać zaskarżonej decyzji przez zamieszczenie w niej rozważań i ocen, które powinny się znajdować w jej uzasadnieniu. Po drugie nie wiadomo czy K. D. nie uzyskała prawomocnego wyroku orzekającego separację, bo z informacji Sądu Okręgowego wynika, że sprawa o orzeczenie separacji toczy się przed tym sądem.
Po trzecie stwierdzić należy też, że organ choć w odpowiedzi na skargę przyjął, iż M. D. nie jest osobą uczącą się w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych to nie poczynił żadnych rozważań na ten temat.
Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed Sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), uchylił zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji z powodu wydania ich z naruszeniem przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy oraz na podstawie art. 152 orzekł, że zaskarżona decyzja nie może być ona wykonana do czasu uprawomocnienia się wyroku.