Uzasadnienie
J.W. w skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie zasiłku celowego, zawarł wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika.
Zarządzeniem z dnia 20 czerwca 2008r. (sygn. akt II SA/Ol 307/08) Referendarz sądowy pozostawił bez rozpoznania przedmiotowy wniosek. W uzasadnieniu wskazano, że skarżący wezwany został do złożenia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w terminie 7 dniu od daty doręczenia wezwania. Pomimo pouczenia o skutkach zaniechania złożenia żądanego formularza skarżący nie przedłożył dokumentu w wyznaczonym terminie, tj. do dnia 10 czerwca 2008 r.
W dniu 8 lipca 2008r. (data nadania w Urzędzie Pocztowym w S.) skarżący nadesłał złożony na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy, wnosząc o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Natomiast pismem z 9 lipca 2008r. wniósł sprzeciw od zarządzenia z dnia 20 czerwca 2008r. Wyjaśnił w nim, że opóźnienie w realizacji wezwania Sądu spowodowane było brakiem środków pieniężnych koniecznych do nadania przesyłki pocztowej. Sprzeciw został wysłany bowiem za pośrednictwem Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej, gdyż skarżący nie dysponował odpowiednimi środkami także na ten cel.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje.
Na podstawie art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm., zwanej dalej: ustawą ppsa) w razie skutecznego wniesienia sprzeciwu, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Ponieważ sprzeciw został wniesiony z zachowaniem ustawowego terminu, wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy podlega ponownemu rozpatrzeniu.
Należy również wyjaśnić, że zgodnie z regulacjami ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania (art. 243 § 1 ustawy ppsa). Strona, może zatem składać swój wniosek w dowolnym czasie w toku trwającego postępowania. Ewentualne ograniczenia, co do możliwości rozpoznawania wniosku mogą wynikać z okoliczności wymienionych w art. 247 i art. 257 ustawy ppsa. Wniosek strony złożony przed wniesieniem sprzeciwu nie wypełniał żadnej z przesłanek wskazanych w powyższych przepisach. Sąd zatem, uwzględniając treść art. 243 § 1 ppsa, rozpoznał ten wniosek. Powyższe stanowisko jest zgodne z poglądem wyrażonym w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 maja 2008r., sygn. akt I FZ 12/08 (niepublikowane).
Wnioskodawca skarżąc w niniejszej sprawie działanie organu administracji w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej, stosownie do art. 239 pkt 1 lit. a) ppsa, nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Wobec powyższego rozważenia wymaga wyłącznie kwestia zasadności przyznania prawa pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa procesowego przez ustanowienie adwokata.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest podgląd, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej jest obowiązkiem sądu, jeżeli wykazała ona, że spełnia przesłanki przewidziane w art. 246 § 1 ustawy ppsa. Zgodnie z przepisem art. 246 § 1 pkt 2 ww. ustawy przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego siebie i rodziny. Jednocześnie niedopuszczalne i pozbawione podstawy prawnej byłoby rozstrzygnięcie przez sąd o przyznaniu prawa pomocy z przyczyn innych niż sytuacja materialna wnioskodawcy (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 marca 2005 r., sygn. akt II OZ 118/05 i z dnia 9 stycznia 2008 r., sygn. akt II GZ 203/07, oba niepublikowane).
Jak wynika z wniosku skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, jest bezrobotny, zaś jego majątek stanowi działka budowlana i dom w stanie surowym oraz mieszkanie o powierzchni 51,20 m². Z akt administracyjnych wynika ponadto, iż skarżący utrzymuje się m.in. ze świadczeń z pomocy społecznej i nieregularnej pomocy matki, u której mieszka. Wprawdzie skarżący ma dom, jednakże nie oznacza to, iż przynosi on pożytki, które pozwoliłyby na opłacenie kosztów profesjonalnego zastępstwa procesowego w toczącym się postępowaniu sądowoadministracyjnym (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 czerwca 2006 r., sygn. akt I OZ 921/06, niepublikowany).
W ocenie Sądu sytuacja finansowa skarżącego wskazuje, iż znajduje się on w tak trudnych warunkach materialnych, że nie posiada realnych możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania, kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika.
Z tych też względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 260 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji.