Uzasadnienie
Dyrektor Okręgowej Służby Więziennej w O. decyzją z dnia 15 kwietnia 2004 r., Nr "[...]", utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Aresztu Śledczego w B. z dnia 25 marca 2004 r., wstrzymującą G. W. wypłatę równoważnika pieniężnego z tytułu braku mieszkania.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podał, że Dyrektor Aresztu Śledczego w B., wstrzymując G. W. uprawnienia do wypłaty równoważnika pieniężnego z tytułu braku mieszkania decyzją z dnia 25 marca 2004 r., oparł się na art. 91 ust. l pkt 4 ustawy o Służbie Więziennej, stwierdzając, że skarżący posiadał lokal mieszkalny, który następnie przekazał swoim teściom w darowiźnie. Wcześniejszą decyzją Dyrektora Aresztu Śledczego w B. z dnia 6 września 2001 r. G. W. przyznano równoważnik pieniężny z tytułu braku mieszkania od dnia l lipca 2001 r. Wówczas skarżący z członkami rodziny tj. żoną i synem był zameldowany w wynajętym mieszkaniu we wsi P., na podstawie " umowy użyczenia " tego lokalu od swych teściów W. i T. P., zawartej w dniu 30 października 1999 r. Dzień wcześniej, tj. 29 października 1999r. skarżący wraz z żoną M. W. przekazał ten lokal mieszkalny swoim teściom (personalia jak wyżej), na podstawie aktu notarialnego Nr "[...]" z dnia 29 października 1999 r.
Organ I instancji uznał, iż w związku z wejściem życie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 20 października 2003 r. w sprawie równoważnika pieniężnego z tytułu braku mieszkania funkcjonariuszy Służby Więziennej, G. W. zbywając mieszkanie, utracił prawo do lokalu mieszkalnego, a tym samym także do równoważnika pieniężnego z tytułu braku mieszkania jako świadczenia ekwiwalentnego. W myśl art. 91 ust. l pkt 4 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej, lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej nie przydziela się funkcjonariuszowi - w razie zbycia przez niego lub jego małżonkę własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego, lokalu stanowiącego odrębną nieruchomość lub domu, położonych w miejscowości pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej. Szczegółowe zasady w sprawie przyznawania równoważnika pieniężnego z tytułu braku mieszkania funkcjonariuszy Służby Więziennej określa § l, 2 i 3 ust. 2 cytowanego wyżej rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 20 października 2003 r. Zgodnie z § 3 ust. 2 tego rozporządzenia, funkcjonariusz powiadamia niezwłocznie organ, o którym mowa w § 4, o nabyciu przez niego lokalu mieszkalnego, domu lub otrzymania kwatery tymczasowej. O nabyciu lokalu skarżący powiadomił Dyrektora Aresztu Śledczego w B. już w 1998 r.
Wobec powyższego Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w O. uznał, że skarżący zbył nieodpłatnie swym teściom posiadany lokal mieszkalny we wsi P. W razie zbycia przez funkcjonariusza lokalu mieszkalnego zgodnego z przysługującymi mu normami i w miejscowości pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej, nie przysługuje mu prawo do lokalu mieszkalnego, a więc także do równoważnika za brak mieszkania jako świadczenia ekwiwalentnego.
Skargę na powyższą decyzję organu II instancji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie wniósł G. W., domagając się jej uchylenia.W uzasadnieniu między innymi wskazał, że decyzja organu I instancji, jako podstawę prawną wskazuje art. 91 pkt 4 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej, a przepis taki nie istnieje, zatem decyzja ta Jak również utrzymująca ją w mocy decyzja organu II instancji są nieważne. Przyjmując jednak, że decyzja Dyrektora Aresztu Śledczego w B. oparta jest przepis art. 91 ust. l pkt 4 cytowanej powyżej ustawy, to skarżący mógłby jedynie na tej podstawie nie otrzymać lokalu mieszkalnego, natomiast przepis ten w ogóle nie wskazuje na równoważnik pieniężny z tytułu braku mieszkania, który jest przedmiotem sporu w niniejszej sprawie.
Z kolei art. 89 ust. l, 2 i 3 tej ustawy jednoznacznie określa komu przysługuje równoważnik, a skarżący spełnia wszystkie warunki określone ustawowo, by ów równoważnik otrzymać. Dalej skarżący podnosi, że art. 89 ust. 3 ustawy o Służbie Więziennej określa, iż Minister Sprawiedliwości w porozumieniu z Ministrem Finansów określa w drodze zarządzenia wysokość i szczegółowe zasady przyznawania i wypłaty równoważnika pieniężnego, o którym mowa w ust. l i 2. Tymczasem Minister zamiast zarządzenia wydał rozporządzenie z dnia 20 października 2003 r., w sprawie równoważnika pieniężnego z tytułu braku mieszkania funkcjonariuszy Służby Więziennej, co w ocenie skarżącego stanowi wątpliwość, czy jest to zgodne z treścią ustawy o Służbie Więziennej. Powyższe rozporządzenie nie określa, zdaniem skarżącego, sytuacji dotyczącej niniejszej sprawy.
Skarżący wskazał, że na dzień 15 maja 2004 r. nie posiada własnego lokalu mieszkalnego, ustawa z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej obowiązywała w momencie wydania pierwszej decyzji, a jego sytuacja mieszkaniowa jest cały czas taka sama, zatem zgodnie z obowiązującymi przepisami, spełnia warunki do otrzymania równoważnika za j ego brak.
Skarżący podniósł, że nie jest prawdą,iż organ I instancji, a więc Dyrektor Aresztu Śledczego w B. podjął decyzję równocześnie z wejściem w życie rozporządzenia z dnia 20 października 2003 r., a z opóźnieniem, bo dopiero w dniu 25 marca 2004 r. Nadto G. W. wniósł o uznanie go za osobę nie ponoszącą materialnej odpowiedzialności w wypadku utrzymania w mocy zaskarżonej decyzji Dyrektora Okręgowego w O. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej wniósł o jej oddalenie, przytoczył argumenty użyte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i dodał, że okoliczności podniesione w skardze nie wnoszą nic istotnego do sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonej decyzji wyłącznie w aspekcie jej zgodności z prawem i może ją wzruszyć jedynie wówczas, gdy narusza ona przepisy prawa materialnego lub postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy - art.3 § l w związku z art. 145 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi / Dz. U. nr 153, poz. 1270 /.
Tego rodzaju naruszenia prawa nie można przypisać wydanej w niniejszej sprawie ostatecznej decyzji administracyjnej.
Podstawę materialne - prawną zaskarżonej decyzji stanowi art. 91 ust. l pkt 4 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. z 2002 r., Nr 207, poz. 1761 oraz z 2003 r., Nr 90, poz. 844). W myśl tego przepisu lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej nie przydziela się funkcjonariuszowi: w razie zbycia przez niego lub jego małżonka własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego, lokalu stanowiącego odrębną nieruchomość lub domu, położonych w miejscowości pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej. Z kolei art.89 ust. l cytowanej powyżej ustawy stanowi,że " funkcjonariuszowi w służbie stałej przysługuje równoważnik pieniężny z tytułu braku mieszkania Jeżeli on sam lub jego małżonek, nie posiadają lokalu mieszkalnego lub domu, a także jeżeli nie przydzielono funkcjonariuszowi kwatery tymczasowej." Ustęp 3 tego przepisu zawiera delegację dla Ministra Sprawiedliwości do określenia w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw finansów publicznych, w drodze rozporządzenia, wysokość oraz szczegółowe zasady przyznawania i wypłaty równoważnika, o którym mowa w ust. l, uwzględniając właściwości organów w tych sprawach, a także zasady zwrotu nienależnie pobranego równoważnika pieniężnego, który to przepis obowiązywał w dacie wydania zaskarżonej decyzji.
Zgodnie z powyższą delegacją Minister Sprawiedliwości wydał rozporządzenie z dnia 20 października 2003r.w sprawie równoważnika pieniężnego z tytułu braku mieszkania funkcjonariuszy Służby Więziennej (Dz. U. z dnia 4 listopada 2003 r. Nr 187, poz. 1831), które weszło w życie z dniem 19 listopada 2003 r. Z dniem wejścia w życie powyższego rozporządzenia utraciło moc rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 13 czerwca 2001 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad przyznawania i wypłaty funkcjonariuszom Służby Więziennej równoważnika pieniężnego z tytułu braku mieszkania (Dz. U. Nr 67, poz. 712).
Z kolei to rozporządzenie, które weszło w życie z dniem l lipca 2001 r. uchyliło wcześniej obowiązujące zarządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 16 kwietnia 1997 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad przyznawania i wypłaty funkcjonariuszom Służby Więziennej równoważnika pieniężnego z tytułu braku mieszkania (Dz. Urz.Min. Sprawiedl. Nr 2, poz. 9).
Na powyższe, nie obowiązujące już zarządzenie, w swej skardze powołuje się skarżący, błędnie zarzucając, że mimo delegacji zawartej w art. 89 ust. 3 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej, Minister Sprawiedliwości zamiast zarządzenia wydał rozporządzenie, co zdaniem skarżącego może być niezgodne z treścią ustawy. Zapewne skarżący posługując się wersją archiwalną ustawy o Służbie Więziennej, przeoczył fakt, iż przepis art. 89 ust. 3 został zmieniony przez art. 12 pkt 22 lit. b) ustawy z dnia 6 lipca 2001 r. (Dz. U. z 2001 r., Nr 81, poz. 877), zmieniającą ustawę z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej z dniem 8 listopada 2001 r.
Zgodnie z § 3 ust. 2 wskazanego powyżej, rozporządzenia wykonawczego Ministra Sprawiedliwości z dnia 20 października 2003 r.-funkcjonariusz powiadamia niezwłocznie organ, o którym mowa w § 4, o nabyciu przez niego lub jego małżonka lokalu mieszkalnego, domu lub otrzymania kwatery tymczasowej. Skarżący nabył lokal mieszkalny w dniu 2 i października 1998 r. w miejscowości P., a o fakcie tym powiadomił w 1998 r. Dyrektora Aresztu Śledczego w B. Lokal ten skarżący zbył umową darowizny z dnia 29 października 1999 r. swoim teściom. Słuszne i zgodne z obowiązującymi przepisami prawa jest stanowisko organu odwoławczego, że w razie zbycia przez funkcjonariusza lokalu mieszkalnego, zgodnego z przysługującymi mu normami i w miejscowości pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej, nie przysługuje mu prawo do lokalu mieszkalnego, a więc także do równoważnika za brak mieszkania, jako świadczenia ekwiwalentnego.
G. W. w związku z utratą uprawnień do przydziału lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej, automatycznie, z dniem zbycia, utracił prawo do świadczenia i ekwiwalentnego za brak takiego lokalu w postaci równoważnika pieniężnego.
Nadto należy wskazać, iż w niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny nie jest uprawniony do rozważenia kwestii istnienia lub nie istnienia obowiązku ewentualnego zwrotu kwoty nienależnie pobranego przez funkcjonariusza równoważnika pieniężnego, a takiego rozstrzygnięcia domaga się w swej skardze G. W. W zaskarżonej decyzji organ prawidłowo ustalił stan faktyczny, wyczerpująco wyjaśnił przesłanki dokonanego rozstrzygnięcia i powołał przepisy prawa będące podstawą udzielenia pomocy finansowej.
W tym stanie rzeczy, skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest zarzutów, które z urzędu należałoby wziąć pod uwagę,skargę jako pozbawioną słuszności na podstawie art.151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało oddalić.