Postanowienie WSA w Olsztynie z 29 maja 2023 r., II SA/Ol 357/23

Sąd

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie

Rozpoznanie

w dniu 29 maja 2023 r. na posiedzeniu niejawnym

Sprawa

sprawy ze skargi P.D. na postanowienie Warmińsko-Mazurskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Olsztynie z dnia 25 listopada 2022 r., nr [...] w przedmiocie grzywny w celu przymuszenia postanawia 1) odrzucić skargę, 2) odmówić przyznania prawa pomocy.

Skład

Przewodniczący Sędzia WSA Alicja Jaszczak - Sikora

Uzasadnienie

Postanowieniem z 25 listopada 2022 r. Warmińsko-Mazurski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny (dalej: organ, PWIS) nałożył na P.D. (dalej: skarżący) grzywnę w wysokości 1.000 zł w celu przymuszenia do wykonania obowiązków wymienionych w tytule wykonawczym z 10 czerwca 2021 r. i obciążył skarżącego opłatą za czynności egzekucyjne w kwocie 68 zł. Organ zobligował skarżącego do uiszczenia nałożonej grzywny w terminie 14 dni od daty doręczenia postanowienia i poinformował, że obowiązek zapłaty opłaty za czynności egzekucyjne powstaje z chwilą doręczenia zobowiązanemu postanowienia. W postanowieniu zawarto pouczenie o trybie i terminie wniesienia zażalenia postanowienie do Ministra Zdrowia.

Postanowienie to doręczono skarżącemu 2 grudnia 2022 r., a pismem z 8 grudnia 2022 r. skarżący wniósł zażalenie na ww. postanowienie do Ministra Zdrowia za pośrednictwem PWIS.

Pełnomocnik skarżącego wniósł 2 marca 2023 r. (data nadania przesyłki pocztowej) skargę na powyższe postanowienie PWIS, żądając uchylenia zaskarżonego postanowienia, stwierdzenia, że nie podlega ono wykonaniu oraz wniósł o zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania na rzecz skarżącego i zwolnienia skarżącego od kosztów sądowych.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, wskazując, że skarżący zaskarżył postanowienie organu pierwszej instancji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Skarga jest niedopuszczalna.

Zgodnie z art. 52 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 259, z późn. zm.), dalej: p.p.s.a., skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka.

Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (§ 2).

W związku z powyższym podkreślić trzeba, że w sprawach, w których obowiązuje postępowanie dwuinstancyjne przedmiotem zaskarżenia do sądu administracyjnego może być wyłącznie orzeczenie (decyzja, postanowienie) wydane przez organ orzekający w sprawie w drugiej instancji (poza przypadkami przewidzianymi w art. 127 § 3 k.p.a., w których zachodzi tożsamość właściwego organu). Przepisy art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a. statuują zasadę pierwszeństwa trybu administracyjnej kontroli postępowania organu administracyjnego w stosunku do kontroli sądowej. Sąd administracyjny nie może bowiem zastępować organów odwoławczych, a nadto jego działanie nie może naruszać zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. W konsekwencji przyjęcie przedstawionej zasady powoduje, że niedopuszczalne jest wniesienie skargi na decyzję wydaną przez organ pierwszej instancji.

Zaskarżone do Sądu postanowienie PWIS stanowi rozstrzygnięcie podjęte w pierwszej instancji. Zgodnie z pouczeniem zawartym w ww. postanowieniu skarżącemu przysługiwało od niego zażalenie do Ministra Zdrowia, w terminie 7 dni od daty doręczenia tej decyzji, z którego to uprawnienia skarżący skorzystał, a nie skarga do sądu.

Należy zatem uznać, że wniesiona w niniejszej sprawie skarga na postanowienie organu pierwszej instancji jest niedopuszczalna i jako taka podlega odrzuceniu w oparciu o art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., o czym orzeczono w punkcie 1. sentencji.

Z uwagi na powyższe, nie było podstaw także do rozpatrzenia przez Sąd wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy. Stosownie bowiem do art. 247 p.p.s.a. prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. Powołany przepis wprowadza samodzielną, negatywną przesłankę przyznania stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Prawo to nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. Oznacza to, że ocena w tym przedmiocie dokonywana jest w oderwaniu od sytuacji materialnej strony. Stwierdzenie przez sąd, że w sprawie zachodzi sytuacja oczywistej bezzasadności skargi, skutkuje odmową przyznania prawa pomocy (por. postanowienie NSA z 30.09.2014 r., II OZ 998/14, dostępny pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: CBOSA). O oczywistej bezzasadności skargi można mówić, gdy bez potrzeby głębszej analizy prawnej nie ulega najmniejszej wątpliwości, że nie może ona zostać uwzględniona. Chodzi więc o sytuację, w której obowiązujące prawo wyklucza możliwość uwzględnienia żądania skarżącego. W szczególności dotyczy to sytuacji, w której skarga kwalifikuje się do odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 p.p.s.a. (zob. postanowienie NSA z 17.07.2014 r., II OZ 700/14, CBOSA).

Wobec powyższego w punkcie 2. sentencji odmówiono przyznania prawa pomocy.