Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 20 lipca 2011 r., sygn. akt II SA/Ol 359/11, Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie odmówił przyznania Parkowi Krajobrazowemu prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
W złożonym sprzeciwie Dyrektor Parku wskazał m.in., że wysokość środków finansowych przeznaczonych przez Park w 2011 r. na prowadzenie spraw sądowych została już w większości wydatkowana. Ponadto, każdą kwotę pozyskaną z darowizny Park musi odprowadzić na konto Urzędu Marszałkowskiego, a następnie wnioskować o jej "odzyskanie". Dodał, iż na obecną chwilę uzyskanie zasilenia z Urzędu Marszałkowskiego jest niemożliwe z uwagi na narzucone oszczędności.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje
W myśl art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.) wniesienie sprzeciwu, który nie został odrzucony powoduje, że zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym.
Stosownie do art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej Sąd może przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym, jeżeli ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Ciężar dowodu powyższych okoliczności spoczywa na stronie, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy. Świadczy o tym użycie w przepisie art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. zwrotu "gdy wykaże". Do Sądu kierującego się wskazaniami logicznego rozumowania, doświadczeniem życiowym i dostępną wiedzą należy natomiast ocena, czy takie okoliczności zachodzą.
Należy przy tym podkreślić, że cytowany przepis stanowi odstępstwo od zasady ustanowionej w art. 199 p.p.s.a., zgodnie z którym strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Przytoczone we wniosku okoliczności, jak również przedstawione dokumenty, powinny zatem uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanym wyżej przepisie. Dodatkowo należy podkreślić, iż przyznanie prawa pomocy osobom prawnym i innym jednostkom organizacyjnym, przy spełnieniu przesłanek przewidzianych w przepisie art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., nie ma charakteru obowiązkowego.
W konsekwencji nawet w sytuacji, gdy z oświadczenia o majątku i dochodach wynikać będzie brak środków do partycypacji w kosztach postępowania, uprawnione jest oddalenie wniosku strony, jeśli nie stanie to na przeszkodzie realizacji prawa do sądu.
W ocenie Sądu strona skarżąca wykazała, że nie ma dostatecznych środków na pokrycie pełnych kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Uzasadnia to uwzględnienie wniosku przez zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od wywiedzionej skargi. Na koncie Parku Krajobrazowego znajduje się jednak kwota ponad "[...]" zł, co uzasadnia udział Parku w pozostałych kosztach sądowych wywołanych wniesioną skargą. Uznać zatem należy, że posiadane dochody pozwolą stronie skarżącej - jeśli weźmie się pod uwagę fakt zwolnienia od wpisu sądowego - na partycypowanie w pozostałych ewentualnych kosztach sądowych w sprawie.
Zważyć przy tym należy, że brak jest podstaw do przerzucania ciężaru kosztów działalności Parku na Skarb Państwa, a także, by dawać pierwszeństwo innym zobowiązaniom Parku, przed zobowiązaniem do uiszczenia kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie sądowoadministracyjnej. Jednak wszystkie te okoliczności, a także wzgląd na cel działalności Parku, jakim jest ochrona środowiska i lokalnej przyrody, wartości krajobrazowych i historycznych oraz działalność edukacyjna uzasadniają częściowe uwzględnienie złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy.
Wobec powyższego, na mocy przepisu art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.