Uzasadnienie
29 marca 2023 r. M.D. (dalej jako: skarżąca) w jednym piśmie zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie dwa postanowienia Warmińsko-Mazurskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Olsztynie (dalej jako: organ): z 25 listopada 2022 r., nr E-SZ.906.1.17.2022 w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku poddania dziecka M.D. obowiązkowym podstawowym szczepieniom ochronnym przeciwko: [...] oraz z 16 lutego 2023 r. nr E-SZ.906.1.17.2022 w przedmiocie stanowiska wierzyciela w sprawie zgłoszonych zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym.
Zarządzeniem z 2 maja 2023 r. obie skargi rozdzielone zostały do odrębnego rozpatrzenia. Przedmiotem niniejszej skargi jest postanowienie z 25 listopada 2022 r. w przedmiocie grzywny w celu przymuszenia.
W odpowiedzi na tę skargę organ wniósł o jej odrzucenie wskazując, że została wniesiona z naruszeniem art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 259 - p.p.s.a).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje
Skarga podlega odrzuceniu.
Zakres właściwości sądu administracyjnego, jak stanowi art. 184 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, określa ustawa. W myśl art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie m.in. w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
Zgodnie z art. 52 § 1 p.p.s.a., skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 p.p.s.a.). Oznacza to, że zaskarżeniu do sądu administracyjnego podlegają jedynie rozstrzygnięcia ostateczne, to znaczy takie, od których nie przysługuje już żaden środek zaskarżenia w postępowaniu przed organami administracji publicznej. Przedmiotem zaskarżenia do sądu administracyjnego może być więc co do zasady, w przypadku postanowień wydawanych w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, postanowienie wydane przez organ odwoławczy, który ostatecznie rozstrzyga sprawę. Przepisy te uwzględniają obowiązującą w postępowaniu administracyjnym zasadę dwuinstancyjności postępowania (art. 15 k.p.a.), zgodnie z którą organ II instancji rozstrzyga sprawę załatwioną przez organ I instancji na nowo w jej całokształcie. W związku z tym skarga pośrednio dotyczy też rozstrzygnięcia wydanego w I instancji, ale przedmiotem zaskarżenia powinno być rozstrzygnięcie organu II instancji.
Stosownie do art. 17 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2022 r. poz. 479 – u.p.e.a.) o ile przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej, rozstrzygnięcie i zajmowane przez organ egzekucyjny lub wierzyciela stanowisko w sprawach dotyczących postępowania egzekucyjnego następuje w formie postanowienia. Na postanowienie to służy zażalenie, jeżeli niniejsza ustawa lub Kodeks postępowania administracyjnego tak stanowi. Zażalenie wnosi się do organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał zaskarżone postanowienie, w terminie 7 dni od dnia doręczenia lub ogłoszenia postanowienia. Stosownie do art. 18 u.p.e.a. jeżeli przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.
Zaskarżone postanowienie wydane zostało m. in. na podstawie art. 122 § 1 u.p.e.a. Przepis ten stanowi, że grzywnę w celu przymuszenia nakłada organ egzekucyjny. Zgodnie z § 3 tego artykułu zobowiązanemu służy prawo zgłoszenia zarzutów i wniesienia zażalenia w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego (art. 33 i 34) oraz prawo wniesienia zażalenia na postanowienie o nałożeniu grzywny. Przepis ten uprawnia zobowiązanego do jednoczesnego skorzystania z różnych środków prawnych, które podlegają załatwieniu odrębnymi rozstrzygnięciami. W niniejszej sprawie skarżąca wniosła zarówno zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, załatwione ostatecznie postanowieniem z 16 lutego 2023 r., jak i zażalenie na postanowienie w przedmiocie grzywny. Istotnym jest, że zaskarżone postanowienie o nałożeniu grzywny wydane zostało przez Warmińsko-Mazurskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w pierwszej instancji i przysługiwało na nie zażalenie do organu odwoławczego, o czym organ pouczył skarżącą w tym postanowieniu.
Z akt sprawy wynika, że w dniu 8 grudnia 2022 r. skarżąca wywiodła do Ministra Zdrowia zażalenie na postanowienie z 25 listopada 2022 r. Pismem z 16 grudnia 2022 r. organ przekazał to zażalenie do rozpatrzenia Ministrowi Zdrowia. Dopiero po rozpatrzeniu zażalenia przez organ odwoławczy skarżąca będzie mogła wnieść skargę w sprawie nałożonej grzywny w celu przymuszenia realizacji wymienionego obowiązku.
Z podanych przyczyn skarga podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.