Uzasadnienie
Rada Miejska w dniu [...] podjęła uchwałę nr [...] w przedmiocie zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta i gminy R. Po otrzymaniu wezwania M.S. i D.S. do usunięcia naruszenia prawa spowodowanego powyższą uchwałą, Rada Miejska uchwałą nr [...] z dnia [...] odmówiła uwzględnienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa.
Na uchwałę nr [...] z dnia [...] M.S. i D.S. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie domagając się stwierdzenia jej nieważności.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje
Skarga jest niedopuszczalna, ponieważ sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.
Stosownie do art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016r. poz. 718 ze zm.) dalej jako: p.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Odrzucenie skargi z tej przyczyny ma miejsce w szczególności wówczas, gdy dotyczy aktu lub czynności nie objętych zakresem właściwości sądu administracyjnego (art. 3 § 2 i 3 oraz art. 4 p.p.s.a.) albo została wniesiona w sprawie wyłączonej z zakresu właściwości tego sądu (art. 5 p.p.s.a.). Z przepisów powołanych wyżej jednoznacznie wynika, że przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi obowiązkiem sądu administracyjnego jest zbadanie w pierwszej kolejności jej dopuszczalności. Jednym z warunków dopuszczalności skargi jest pozostawanie sprawy, której ona dotyczy w kognicji sądu administracyjnego.
Formy działalności administracji publicznej poddane kontroli sądów administracyjnych wymienione są w art. 3 § 2 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, sąd administracyjny jest właściwy do rozpoznawania skarg na:
- 1) decyzje administracyjne;
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu;
- 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016r. poz. 23, 868, 996 i 1579), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2015 r. poz. 613, ze zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz.U. poz. 1947), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;
- 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
- 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
- 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki przewidziane w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.).
W niniejszej sprawie skarżący wnieśli skargę na uchwałę Rada Miejskiej nr [...] z dnia [...], którą odmówiono uwzględnienia wniesionego przez nich wezwania do usunięcia naruszenia prawa.
Wezwanie do usunięcia naruszenia prawa wystosowane przez skarżących dokonane było na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 446 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Powyższa możliwość poddania kontroli sądowej uchwał dotyczy tylko aktów o charakterze merytorycznym. Wezwanie wnoszone w tym trybie nie jest wnoszone jako środek zaskarżenia aktu administracyjnego lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Jest ono jedynie elementem postępowania zmierzającego do zaskarżenia uchwały merytorycznie kwestionowanej, tworząc przesłankę dopuszczalności skargi do sądu administracyjnego.
Uchwała wydana w odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa nie reguluje spraw z zakresu administracji publicznej. Udzielenie odpowiedzi na to wezwanie następuje w drodze czynności materialno-technicznej, która nie może być zaskarżona do sądu administracyjnego. Takie stanowisko zostało wyrażone zarówno przez Naczelny Sąd Administracyjny, jak i wojewódzkie sądy administracyjne (por. postanowienie NSA z dnia 30 listopada 2006r. sygn. akt II OSK 1724/06, dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl – dalej jako: CBOSA).
Należy podkreślić, że wezwanie do usunięcia naruszenia prawa służy ewentualnemu wyeliminowaniu naruszenia prawa, którego dopuszczono się wcześniejszą uchwałą z zakresu administracji publicznej. Zatem zaskarżeniu do sądu administracyjnego podlega nie odpowiedź wydana na skutek rozpoznania wezwania do usunięcia naruszenia prawa, ale czynność, którą to prawo w ocenie jednostki naruszono (por. postanowienie NSA z dnia 16 października 2012r., sygn. I OSK 2377/12, dostępne w CBOSA).
W tym stanie rzeczy sprawa nie mieści się we wskazanym wyżej katalogu aktów i czynności poddanych kognicji sądu administracyjnego, a obowiązujący stan prawny nie upoważnia do zakwalifikowania przedmiotowej skargi do spraw, o których mowa w art. 3 § 2 p.p.s.a. Przedmiotowa uchwała nie podlega również zaskarżeniu w trybie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym co, z uwagi na niedopuszczalność skargi, obliguje Sąd do jej odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. i § 3 p.p.s.a.
Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak w sentencji.
Na marginesie jedynie pozostaje wyjaśnić skarżącym, że w odrębnym postepowaniu zostanie rozpoznana ich skarga na uchwałę dotyczącą uchwalenia zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta i gminy R.