Uzasadnienie
Decyzją z 28 lutego 2022r., [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Elblągu (Kolegium) utrzymało w mocy decyzję Starosty O. (Starosta) z 5 stycznia 2022r. odnawiającą zatwierdzenia - na rzecz Zakładu Górniczego [...] (Spółka), [...] – Projektu robót geologicznych (Projekt) dla udokumentowanego dokumentacją geologiczną w kat. C1 złoża kruszywa naturalnego piaskowo-żwirowego na działce [...].
Kolegium, za Starostą podało, że podstawą odmowy zatwierdzenia projektu robót geologicznych była niezgodność planowanej inwestycji z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miejscowości [...], przyjętym uchwałą nr XXXIII/459/05 Rady Miejskiej w Morągu [...]. Działka zamierzonej inwestycji zlokalizowana jest w jednostce planistycznej [...], z przeznaczeniem na cele leśne.
W skardze pełnomocnik Spółka zarzucił rozstrzygnięciu naruszenie:
1/ art. 7 ust. 1 i art. 80 ust. 7 ustawy z dnia 9 czerwca 2011r. Prawo górnicze i geologiczne polegające na błędnym przyjęciu, że warunkują one zatwierdzenie robót geologicznych od zgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, podczas, gdy ocena prac powinna prowadzić do stwierdzenia, czy miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego nie wprowadza zakazu prowadzenia poszukiwawczych prac geologicznych, a także, czy skutkiem prowadzenia tychże prac będzie uniemożliwienie wykorzystywania nieruchomości zgodnie z jej przeznaczeniem, 2/ art. 7 i art. 77 k.p.a. poprzez błąd w ustaleniach faktycznych polegających na przyjęciu, że postanowienia planu zakazują na działce nr [...] działalności górniczej, co ma ten skutek, że brak podstaw do przyjęcia, że projektowane prace geologiczno-poszukiwawcze polegające na poszukiwaniu naruszyłby przepisy ochrony środowiska.
Podał, że badania geologiczne nie są inwazyjne i nie naruszają postanowień planu miejscowego, gdyż polegają na wywierceniu otworów o średnicy kilkunastu centymetrów bez konieczności wycinki drzew, naruszenia gleby lub innych działań mogących naruszać pierwotny wygląd i funkcję działki. Badania geologiczne dają jedynie informację w zakresie przekroju fragmentu górotworu i mogą być postawą do innych opracowań związanych z potencjalną zabudową. Konkludował, że prace geologiczne mają na celu zbadanie i rozpoznanie terenu, a nie zaś jego zagospodarowanie. Nadmienił że wykonywujący wobec działki [...] obowiązki właścicielki, w imieniu Skarbu Państwa, Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa uzyskał informację, że na przedmiotowej działce mogą występować złoża kopaliny pospolitej i w konsekwencji przed przeznaczeniem działki do zbycia warunkuje jej sprzedaż od zbadania pod kątem występowania złoża kopaliny, co jest zrozumiałe w kontekście właściwego oszacowania nieruchomości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej jako: p.p.s.a.), sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wzruszenie zaskarżonego rozstrzygnięcia następuje w razie, gdy przedmiotowa kontrola wykaże naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.
Zakres kontroli Sądu wyznacza art. 134 p.p.s.a. stanowiący, że sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (§ 1).
Oceniając, w świetle powołanych wyżej kryteriów, zaskarżoną decyzję, Sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że przedmiotowa skarga została przez Sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Jak wynika z akt rozpoznawanej sprawy, wniosek taki został złożony przez organ w odpowiedzi na skargę.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej do Sądu decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 9 czerwca 2011r. Prawo geologiczne i górnicze (Dz.U.2022, poz. 1072 tj., dalej u.g.g.).
Jak wynika z art. 7 ust.1 p.g.g., podejmowanie i wykonywanie działalności określonej ustawą jest dozwolone tylko wówczas, jeżeli nie naruszy ona przeznaczenia nieruchomości określonego w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego oraz w odrębnych przepisach. Zatem do wydobywania kopalin ze złóż, nie jest konieczne stwierdzenie zgodności z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a jedynie, że przedsięwzięcie nie narusza ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Do naruszenia ustaleń planu dochodzi m.in. wówczas, gdy w planie zawarty jest bezpośredni zakaz wydobycia kopalin. W rezultacie powyższego dla stwierdzenia braku sprzeczności nie są konieczne ustalenia w planie wskazujące na dopuszczalność takiej działalności.
Z kolei w myśl art. 29 p.g.g., jeżeli zamierzona działalność uniemożliwiłaby wykorzystanie nieruchomości zgodnie z ich przeznaczeniem określonym odpowiednio przez miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego lub przepisy odrębne, organ koncesyjny odmawia udzielenia koncesji. W świetle art. 7 i art. 29 ust. 1 p.g.g., działalność określona ustawą - Prawo geologiczne i górnicze nie musi być zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Ustawa stawia bowiem jedynie wymaganie, by działalność ta nie naruszała przeznaczenia nieruchomości.
Wobec powyższego, warunkiem legalności poszukiwania - które jest wykonywaniem prac geologicznych w celu ustalenia i wstępnego udokumentowania złoża kopaliny, wód podziemnych albo kompleksu podziemnego składowania dwutlenku węgla (art. 6 ust. 1 pkt 7 u.g.g.) - jest nienaruszanie przeznaczenia nieruchomości określonego w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego (oraz w odrębnych przepisach) w rozumieniu art. 7 ust. 1 u.g.g., które winno być odczytywane przez pryzmat art. 29 tej ustawy jako nie uniemożliwiające wykorzystania tejże nieruchomości zgodnie z jej przeznaczeniem planistycznym.
Jednocześnie w myśl art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz.U.2021.1326 t.j., dalej u.o.g.r.l.) ochrona gruntów leśnych polega na:
- 1) ograniczaniu przeznaczania ich na cele nieleśne lub nierolnicze;
- 2) zapobieganiu procesom degradacji i dewastacji gruntów leśnych oraz szkodom w drzewostanach i produkcji leśnej, powstającym wskutek działalności nieleśnej i ruchów masowych ziemi;
- 3) przywracaniu wartości użytkowej gruntom, które utraciły charakter gruntów leśnych wskutek działalności nieleśnej;
- 4) poprawianiu ich wartości użytkowej oraz zapobieganiu obniżania ich produkcyjności;
- 5) ograniczaniu zmian naturalnego ukształtowania powierzchni ziemi.
Z Projektu robót geologicznych dla udokumentowanego dokumentacją geologiczna w kat. C1 złoża kruszywa naturalnego piaskowo-żwirowego na działce nr [...] wynika, że "Złoże projektuje się rozpoznać otworami wiertniczymi o średnicy nie mniejszej niż 150 mm, głębionymi metodą mechaniczną obrotową, świdrem ślimakowym ciągłym, beż użycia płuczki" (pkt 5.2 Projektu) i że "Po wykonaniu otworu wiertniczego i sporządzeniu niezbędnych badań, zostanie on zlikwidowany. (...) Likwidacja otworów b będzie polegała na zasypaniu ich urobkiem w odwrotnej kolejności do pobrania, (...) Powierzchnia terenu w rejonie otworów powinna zostać splantowana." (pkt 5.4 Projektu).
Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy trudno uznać, ażeby poszukiwaniu złoża kruszywa naturalnego piaskowo-żwirowego na działce nr [...], stał na przeszkodzie przywołany powyżej at. 3 ust. 2 u.o.g.r.l., skoro - w szczególności - tego rodzaju prace geologiczne nie indukują (względnie intensyfikują) proces degradacji i dewastacji gruntu rolnego.
Rekapitulując, poszukiwanie (art. 6 ust. 1 pkt 7 u.g.g.) złoża kruszywa naturalnego piaskowo-żwirowego nie narusza leśnego przeznaczenia nieruchomości (art. 7 ust. 1 u.g.g.) interpretowanego w duchu art. 29 u.g.g., jako że nie uniemożliwia jej leśnego wykorzystania (art. 2 ust. 2 u.o.g.r.l.), bowiem nie narusza zasad ochrony gruntu leśnego statuowanych art. 3 ust. 2 u.o.g.r.l.).
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a. Powołany przepis stanowi, że Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, co w niniejszym przypadku przejawiało się w błędnej wykładni art. 7 ust. 1 u.g.g.
O zwrocie kosztów postępowania Sąd postanowił na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. Na zasądzoną kwotę składa się wynagrodzenie pełnomocnika ustalone zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265).
Następstwem rozstrzygnięcia będzie ponowne rozpoznanie przez właściwe organy wniosku Spółki, przy czym organy, z mocy art. 153 p.p.s.a., zobowiązane będą respektować i uwzględnić stanowisko oraz ocenę prawną wyrażoną przez Sąd w niniejszym uzasadnieniu.