Uzasadnienie
Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie przez J. P. była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego uchylająca w całości decyzję Wójta Gminy "[...]" w przedmiocie odmowy przyznania stypendium szkolnego.
Z przekazanych Sądowi administracyjnych akt sprawy wynika, iż wnioskiem z dnia "[...]" J. P. zwróciła się do Wójta Gminy "[...]" o przyznanie stypendium szkolnego dla jej syna A. P. – ucznia Gminnego Gimnazjum w "[...]".
Decyzją z dnia "[...]", znak "[...]", Wójt Gminy odmówił przyznania pomocy materialnej o charakterze socjalnym w formie stypendium szkolnego dla A. P. Jako podstawę prawną orzeczenia podał art. 104 i art. 130 § 4 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej jako: k.p.a.) w zw. z art. 90 f, d ustawy z dnia 7 września 1991r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004r. Nr 256, poz. 2572 ze zm.) oraz uchwałę Rady Gminy w "[...]" Nr "[...]" z dnia "[...]" w sprawie regulaminu udzielania pomocy materialnej o charakterze socjalnym dla uczniów zamieszkałych na terenie Gminy "[...]". W motywach orzeczenia wskazał, iż nie zostały spełnione warunki określone w art. 90 d ust. 7 ustawy o systemie oświaty do przyznania wnioskowanego świadczenia, oraz kryteria wynikające z Regulaminu udzielania pomocy materialnej o charakterze socjalnym dla uczniów zamieszkałych na terenie Gminy "[...]". Wskazał również, iż dochód na osobę w rodzinie wynosi 359,56 zł i przekracza dopuszczalną wysokość dochodu wynoszącą 351 zł miesięcznie.
Odwołanie od powyższej decyzji złożyła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego J. P. podnosząc, że kwestionuje obliczoną przez organ wysokość dochodu na jedną osobę w rodzinie. Wskazała, iż według jej obliczeń dochód na osobę nie przekracza kwoty 351 zł, a okoliczność ta uprawnia do przyznania stypendium.
Po rozpatrzeniu odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze działając na podstawie art. 90b, 90c, 90d, 90n ustawy o systemie oświaty oraz 138 § 2 k.p.a., decyzją z dnia "[...]", Nr "[...]", uchyliło w całości decyzję będącą przedmiotem odwołania i przekazało sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu wskazało, iż wysokość dochodu na osobę w rodzinie ucznia uprawniająca do ubiegania się o stypendium szkolne ustalana jest na zasadach określonych w art. 8 ust. 3-13 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.). Stypendium więc przysługuje uczniowi, którego dochód na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty 351,00 zł – co wynika z § 1 pkt 1 lit b rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. Nr 135, poz. 950) w zw. z art. 90d ust. 7 ustawy o systemie oświaty.
Z kolei ust. 3 art. 8 ustawy o pomocy społecznej wskazuje, że za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania. Kolegium podniosło, iż z akt sprawy wynika, że na dochód rodziny J. P. według ustaleń organu I instancji składa się: "[...]" zł renty, "[...]" zł zasiłku stałego, "[...]" zł zasiłku pielęgnacyjnego i "[...]" zł zasiłku rodzinnego – łącznie więc dochód rodziny zamyka się w kwocie "[...]" zł. Nie wiadomo jednak z jakiego miesiąca organ pierwszej instancji ustalił dochód rodziny, bowiem zasiłek pielęgnacyjny został przyznany dopiero od dnia "[...]". Okoliczność ta, jak wskazało, uzasadnia uchylenie aktu ze względu na brak możliwości zweryfikowania poprawności wyliczeń odnośnie ustalonego dochodu.
Skargę na tę decyzję wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie J. P. żądając jej uchylenia. Podniosła, iż na jej miesięczny dochód składa się: "[...]" zł zasiłku pielęgnacyjnego, "[...]" zł renty, "[...]" zł zasiłku rodzinnego i "[...]" zł zasiłku stałego. Wskazała, iż organ błędnie wyliczył kwotę otrzymywanego zasiłku stałego, bowiem od października 2007r. świadczenie to wynosi "[...]" zł w miejsce pierwotnego świadczenia w kwocie "[...]" zł.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, w całości podtrzymując argumentację prawną zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Sąd administracyjny może wzruszyć zaskarżoną decyzję jedynie wówczas, gdy narusza ona przepisy prawa materialnego lub postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy – art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.). Sąd nie jest natomiast właściwy do oceniania decyzji z punktu widzenia słuszności czy też celowości rozstrzygnięć podejmowanych przez organy administracji publicznej.
Ponadto należy wskazać, iż w myśl art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy stwierdzić, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Kryteria przyznawania stypendium szkolnego zostały ustalone w art. 90d ust. 1 ustawy o systemie oświaty i są nimi m.in. trudna sytuacja materialna, wynikająca z niskich dochodów na osobę w rodzinie, a także sytuacja rodzinna wynikająca z tego, że w rodzinie występuje bezrobocie, niepełnosprawność, ciężka lub długotrwała choroba, wielodzietność, brak umiejętności wypełniania funkcji opiekuńczo-wychowawczych, alkoholizm lub narkomania, a także gdy rodzina jest niepełna lub wystąpiło zdarzenie losowe – przy czym przesłanka dotycząca trudnej sytuacji materialnej musi występować obligatoryjnie. Stypendium może mieć formę pomocy fiskalnej lub rzeczowej.
Zatem istotą stypendium szkolnego jest zapewnienie sprawiedliwego, w sensie materialnym, dostępu do nauki. Z kolei ust. 7 cytowanego artykułu określa w jaki sposób oblicza się dochód na osobę w rodzinie i jaki dochód uprawnia do przyznania stypendium szkolnego, odsyłając w tym zakresie do art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej. Zgodnie z tym przepisem prawo do świadczeń pieniężnych przysługuje osobie w rodzinie, w której dochód na osobę nie przekracza kwoty 351 zł. Za dochód uważa się – zgodnie z art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej - sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o:
- 1) miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych;
- 2) składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach;
- 3) kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób.
Zatem rolą organu przyznającego, lub odmawiającego przyznania stypendium szkolnego – w ramach uznania administracyjnego – jest przede wszystkim rzetelne ustalenie i wyjaśnienie wszystkich okoliczności mających wpływ na treść jego rozstrzygnięcia, przy czym najistotniejsze jest ustalenie rzeczywistego dochodu uzyskiwanego na osobę w rodzinie.
Z materiału zebranego w omawianej sprawie wynika, iż wnioskiem z dnia "[...]" J. P. zwróciła się o przyznanie stypendium szkolnego na syna A. P. Organ I instancji ustalając wysokość dochodu rodziny wnioskodawczyni uwzględnił kwotę zasiłku pielęgnacyjnego w wysokości "[...]" zł. Zasadnie wskazało Kolegium, iż świadczenie to zostało przyznane wnioskodawczyni dopiero od dnia "[...]". Organ I instancji nie mógł zatem uwzględnić tego świadczenia jako przychodu z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku. Trafnie również wskazuje Kolegium, iż nie wiadomo z jakiego miesiąca organ I instancji ustalił dochód rodziny, bowiem jedynie w przypadku utraty dochodu można ustalić dochód z miesiąca złożenia wniosku, a w przypadku uzyskania dochodu jest to niedopuszczalne.
Wskazać również należy, iż użycie w art. 90d ust. 1 ustawy o systemie oświaty sformułowania "stypendium szkolne może otrzymać uczeń" oznacza, że przyznanie przez organ stypendium ma charakter tzw. uznania administracyjnego. Powyższe oznacza, że organ administracji, działając w ramach uznania administracyjnego, zanim podejmie rozstrzygnięcie i zdecyduje jaki użytek uczyni ze swoich uprawnień, ma obowiązek wnikliwie i wszechstronnie zbadać stan faktyczny sprawy, a także odpowiednio – stosownie do dyspozycji art. 107 § 1 i 107 § 3 k.p.a. – uzasadnić swoją decyzję. Tych wymogów decyzja Wójta Gminy "[...]" z dnia "[...]" nie spełnia, bowiem jej uzasadnienie jest lakoniczne i opiera się jedynie na wyliczonej przez organ kwocie dochodu na jednego członka rodziny. Jednocześnie nie rozwiewa wątpliwości za jaki okres organ ustalał przychód rodziny, a związku z tym jak wyliczył dochód członka rodziny.
Reasumując, decyzja organu odwoławczego jest zgodna z prawem, gdyż wobec wątpliwości dotyczących prawidłowości wyliczonego dochodu i braku możliwości zweryfikowania tych wyliczeń przez Kolegium, wyeliminowanie decyzji organu I instancji z obrotu prawnego jest w pełni zasadne.
Z powyższych względów, wobec braku podstaw do kwestionowania zgodności zaskarżonej decyzji z prawem, należało skargę, jako nieuzasadnioną, oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a.
- - ---------------------- 4