Uzasadnienie
Zarządzeniem z dnia 22 czerwca 2017 r., starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie, pozostawiła bez rozpoznania wniosek "[...]" z dnia 29 maja 2017 r. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi "[...]" na postanowienie "[...]" Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 24 marca 2017 r. w przedmiocie umorzenia postępowania zażaleniowego w sprawie oceny stanu technicznego przewodów kominowych. Referendarz oceniła, że mimo pouczenia o skutkach nieuzupełnienia braku formalnego wniosku oraz pouczenia, że obowiązujące aktualnie przepisy nie przewidują możliwości składania pism i wniosków w postępowaniu sądowoadministracyjnym w formie dokumentów elektronicznych, a wobec tego każde pismo wnoszone do sądu administracyjnego wymaga formy papierowej i oryginalnego podpisu strony wnoszącej, skarżący nie zastosował się do wezwania z dnia 2 czerwca 2017 r. i nie złożył uzupełnionego wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakreślonym terminie, w wymagany przed sądami administracyjnymi sposób i w wymaganej formie.
W złożonym sprzeciwie, skarżący stwierdził, że zrealizował pierwsze wezwanie Sądu o podpisanie pisma przesłanego za pomocą platformy ePUAP. Spóźnił się z udzieleniem odpowiedzi na wezwanie referendarza, więc aby nie uchybić wyznaczonemu terminowi, wysłał pismo za pomocą platformy ePUAP, zakładając, że zostanie wezwany do uzupełnienia braków również tego pisma. Skarżący stwierdził ponadto, że wezwanie go do podania informacji o dochodach było niesprawiedliwe i krzywdzące, gdyż żądanie od banku wyciągów z rachunku bankowego związane jest z koniecznością poniesienia określonych kosztów, podobnie jak nadanie przesyłki do Sądu.
Skarżący stwierdził, że Sąd winien odroczyć rozpoznanie sprawy do czasu, gdy możliwe będzie wnoszenie pism za pomocą środków komunikacji elektronicznej, to jest 15 maja 2018 r. lub wezwać skarżącego do osobistego stawiennictwa w celu podpisania wniosku nadesłanego droga elektroniczną. Dodał, że jeżeli Sąd nie uwzględni w całości przedmiotowego wniosku, to jego skargę należy uważać za cofniętą.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, z późn. zm.), powoływanej dalej jako "p.p.s.a.", rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W myśl zaś art. 258 § 2 pkt 6 p.p.s.a. – do czynności w zakresie przyznania prawa pomocy wykonywanych przez referendarza sądowego, należy w szczególności wydawanie zarządzeń o pozostawieniu wniosków bez rozpoznania.
W sprawach takich wniesienie sprzeciwu wstrzymuje wykonalność zarządzenia lub postanowienia, a Wojewódzki Sąd Administracyjny orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2).
Rozpoznając przedmiotowy sprzeciw należy przypomnieć, że zgodnie z art. 49 § 1 p.p.s.a., jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Stosownie do § 2, jeżeli strona nie uzupełniła lub nie poprawiła pisma w terminie, przewodniczący zarządza pozostawienie pisma bez rozpoznania. Na zarządzenie przysługuje zażalenie. Natomiast pismo poprawione lub uzupełnione w terminie wywołuje skutki od dnia jego wniesienia, co wynika wprost z § 3 cytowanego artykułu.
Z treści art. 257 p.p.s.a. wynika z kolei, że wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, pozostawia się bez rozpoznania.
W niniejszej sprawie, skarżący złożył wniosek, który wymagał uzupełnienia, gdyż między innymi, nie została wypełniona rubryka nr 7.1. W wezwaniu z dnia 2 czerwca 2017 r., skarżący został prawidłowo pouczony o skutkach nieusunięcia wskazanych braków w zakreślonym terminie. Zaznaczyć należy, że skarżący został również poinformowany o konieczności wnoszenia pism do Sądu w formie papierowej i oryginalnie podpisanego (zob. wezwanie z dnia 23 maja 2017 r., pouczenie na formularzu PPF). Pomimo tego, skarżący nie uzupełnił przedmiotowego braku formalnego, gdyż na wezwanie odpowiedział w niewłaściwej formie, to jest, przesyłając uzupełniony formularz PPF wyłącznie drogą elektroniczną, na co nie pozwalają przepisy prawa.
Należy też zaznaczyć, że skarżący w wyznaczonym terminie nie przedłożył w wymagany sposób i w formie wszystkich żądanych dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych. Wyjaśnić zaś należy, że obowiązujące przepisy nie przewidują możliwości wielokrotnego wzywania do uzupełnienia tego samego braku wniesionego pisma, co wynika wprost z cytowanych wyżej art. 49 § 1 -3 i art. 257 p.p.s.a.
Dodać też trzeba, że termin do uzupełnienia braków formalnych wniosku procesowego, jakim jest wniosek o przyznanie prawa pomocy, jest terminem ustawowym wynikającym z art. 49 § 1 w zw. z art. 252 § 2 p.p.s.a. Jako taki, termin ten nie może być przedłużany. Jeżeli jednak z przyczyny niezależnej od strony nie może on zostać zachowany, stronie przysługuje ewentualny wniosek o przywrócenie terminu (zob. postanowienie NSA z dnia 11 maja 2011 r., sygn. akt II FZ 159/11, dostępny [w:] Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej jako: "CBOSA"). Skoro skarżący twierdzi, że spóźnił się z nadaniem przesyłki do Sądu, mógł dopełnić tej czynności, składając jednocześnie wniosek o przywrócenie terminu.
Należy jednak zauważyć, że skarżący wysłał dokumenty drogą elektroniczną w dniu 14 czerwca 2017 r., zaś termin wyznaczony przez Sąd na uzupełnienie braków formalnych wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata upływał z dniem 16 czerwca 2017 r.
Odnosząc się natomiast do zarzutu dotyczącego niezasadności wezwania skarżącego do przedłożenia dodatkowych dokumentów i wyjaśnień, należy podkreślić, że czynności określone w art. 255 p.p.s.a. podejmowane są po to, aby umożliwić stronie należyte uzasadnienie i udokumentowanie wniosku o przyznanie prawa pomocy. Strona wezwana do uzupełnienia oświadczenia winna z należytą starannością wypełnić treść sądowego wezwania. To w jej interesie leży przedstawienie informacji służących uzyskaniu prawa pomocy (zob. postanowienie NSA z dnia 5 listopada 2010 r., sygn. akt II GZ 318/10, CBOSA).
Wbrew stanowisku skarżącego, Sąd nie może zwlekać z rozpoznaniem sprawy do dowolnie wskazanej przez stronę postępowania daty, gdyż ustawodawca nie tylko nie przewidział takiej możliwości, ale w art. 7 p.p.s.a. wskazał wprost, że Sąd administracyjny powinien podejmować czynności zmierzające do szybkiego załatwienia sprawy i dążyć do jej rozstrzygnięcia na pierwszym posiedzeniu.
Z tych też względów, na podstawie art. 260 § 1 p.p.s.a., orzeczono, jak w sentencji.