Uzasadnienie
Zarządzeniem z dnia "[...]" Burmistrz "[...]", działając na podstawie art. 30 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2019 r., poz. 506 ze zm., dalej: u.s.g.), art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (Dz. U z 2019 r., poz. 1148), po zasięgnięciu opinii Kuratora Oświaty, odwołał A.H.S. ze stanowiska dyrektora Zespołu Szkół w "[...]"
Rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia "[...]", działając na podstawie art. 91 ust 1 u.s.g., Wojewoda stwierdził nieważność zarządzenia Burmistrza "[...]" z dnia "[...]" w sprawie odwołania A.H.S. ze stanowiska dyrektora Zespołu Szkół w "[...]".
W uzasadnieniu podał, że po dokonaniu analizy treści zarządzenia Burmistrza "[...]", jak również po zapoznaniu się ze stanem faktycznym sprawy, stwierdził, że zostało ono wydane z istotnym naruszeniem art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo oświatowe. Wskazał, że z uzasadnienia ww. zarządzenia wynika, iż przyczyną odwołania dyrektora były:
- 1. zorganizowanie dnia 14 listopada 2019 r. na terenie placówki upozorowanego ataku terrorystycznego, który został przeprowadzony przez zespół trenujący "[...]";
- 2. wpuszczenie na teren placówki osób obcych, postronnych, które nie miały najprawdopodobniej przygotowania pedagogicznego i merytorycznego do przeprowadzenia tego typu działań. Napastnicy, którzy pozorowali atak wyglądali groźnie, ubrani byli w moro, mieli zakryte głowy czapkami kominiarkami oraz byli uzbrojeni w pistolety (atrapy) i używali petard hukowych wewnątrz budynku. Zgodnie z art. 68 ust. 1 pkt 6 ustawy Prawo oświatowe dyrektor szkoły wykonuje zadania związane z zapewnieniem bezpieczeństwa uczniom i nauczycielom w czasie zajęć organizowanych przez szkołę lub placówkę;
- 3. nieudzielenie dzieciom żadnego wsparcia psychologicznego ani pedagogicznego po przeprowadzonym ataku pomimo, iż z relacji rodziców obecnych na posiedzeniu Komisji Oświaty, Zdrowia i Spraw Społecznych w dniu 20 listopada 2019 r. wynikało, iż wielu uczniów było przerażonych i doznało silnych przeżyć emocjonalnych. Pani Dyrektor nie wykonała żadnych czynności, by zapewnić im stosowną pomoc oraz wyjaśnić co tak naprawdę się wydarzyło i jaki jest cel prowadzonych działań. Przed próbnym atakiem terrorystycznym nie przeprowadzono pogadanek, filmów, zabrakło też odpowiedniego przygotowania merytorycznego oraz informacji, że będzie przeprowadzana symulacja ataku terrorystycznego, nie podjęto też żadnych działań aby zniwelować skutki zorganizowanego ataku terrorystycznego;
- 4. narażenie dzieci i uczniów uczących się w tej szkole na niepotrzebny stres, spowodowanie zagrożenia zdrowia i życia uczniów oraz pozbawienie dzieci poczucia bezpieczeństwa.
Przytaczając treść art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo oświatowe podał, że z powołanego przepisu wynika, że akt odwołania nauczyciela ze stanowiska kierowniczego w szkole lub placówce musi być należycie uzasadniony. Za poglądem, że w każdym przypadku zastosowania art. 66 ust. 1 pkt 2 Prawa oświatowego, organ odwołujący ma obowiązek starannego uzasadnienia, przemawia także gwarancyjny charakter tego przepisu. Nie ulega bowiem wątpliwości, że przepis ten - określając przesłanki odwołania nauczyciela ze stanowiska kierowniczego (dyrektora) w szkole lub placówce publicznej w sposób wyczerpujący ma stwarzać gwarancje dla stabilności stosunku zatrudnienia nauczycieli na takich stanowiskach. Art. 66 ust. 1 pkt 2 Prawa oświatowego, dopuszczający wyjątkowo możliwość odwołania nauczyciela ze stanowiska kierowniczego bez wypowiedzenia, powinien być interpretowany wąsko, a to zgodnie z regułą, że wyjątków (tu: od zasady stabilności zatrudnienia - por. wyrok NSA z 26 września 2014 r., I OSK 1433/14) nie należy interpretować rozszerzające (exceptiones non sunt extendendae).
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 15 maja 2019 r., I OSK 4188/18, wskazał, że dodanie przez ustawodawcę w art. 66 ust. 1 pkt 2 Prawa oświatowego do określenia "uzasadnione przypadki" przysłówka "szczególnie", zacieśnia pole zastosowania analizowanego przepisu do sytuacji zupełnie wyjątkowych, nadzwyczajnych, kiedy organ odwołujący ma pełne prawo ocenić, że dalsze kierowanie szkołą, placówką lub jej wyodrębnioną organizacyjnie częścią stanowi istotne zagrożenie dla osiągnięcia jej celów lub z jakichkolwiek innych, obiektywnie ważnych względów jest nie do przyjęcia". Wojewoda wskazał, że okoliczności przemawiające, w ocenie Burmistrza "[...]" za odwołaniem A. H. S. w trybie natychmiastowym ze stanowiska dyrektora, badane zarówno łącznie, jak też odrębnie nie stanowią "szczególnie uzasadnionego przypadku", bowiem nie nosiły cech rażącego naruszenia prawa przez dyrektora placówki, nie prowadziły do destabilizacji pracy placówki, nie zagrażały interesowi publicznemu, nie były nagłe i nie wymagały natychmiastowego przerwania wykonywania funkcji dyrektora przez ww. Z przedstawionych bowiem organowi nadzoru dokumentów i informacji wynika, iż organ prowadzący został poinformowany przez dyrektora Zespołu Szkół w "[...]" pismem z dnia 8 listopada 2019 r. o planowanym na dzień 14 listopada 2019 r. próbnym alarmie terrorystycznym z udziałem pozorantów ze "[...]".
Podczas zebrania rady pedagogicznej w dniu 28 sierpnia 2019 r. nauczyciele zostali zobowiązani przez dyrektora szkoły do omówienia z uczniami procedur obowiązujących w stanie zagrożenia, w tym w przypadku alarmu przeciwpożarowego i terrorystycznego. Wicedyrektor zamieścił obowiązujące w placówce procedury reagowania w sytuacjach kryzysowych na szkolnej platformie google, do której mają dostęp nauczyciele. W dniu 30 sierpnia 2019 r. pracownicy administracji i obsługi zostali zapoznani z instrukcją postępowania na wypadek zagrożenia terrorystycznego. W dniach 12-13 listopada 2019 r. na polecenie dyrektora szkoły o przygotowywanym ataku terrorystycznym zostali uprzedzeni wychowawcy klas I-III i oddziału przedszkolnego oraz nowo przyjęty do pracy nauczyciel, także został przekazany wyciąg z obowiązującej w szkole procedury dotyczącej zachowania się w ww. sytuacji.
Nadto, w dniu zdarzenia nauczyciel współorganizujący kształcenie ucznia w klasie V b oraz nauczyciel świetlicy zostali poinformowani o planowanej symulacji ataku terrorystycznego. W miesiącu wrześniu w klasach IV-VI na zajęciach techniki oraz w klasie I liceum na zajęciach edukacja dla bezpieczeństwa zostały omówione zasady ewakuacji w przypadku sytuacji kryzysowych. Podczas symulowanego ataku terrorystycznego pozoranci w asyście dyrektora szkoły i kierownika gospodarczego przemieszczali się na parterze od hali sportowej do końca klas na korytarzu głównym, nie wchodząc do sal, sprawdzając czy drzwi są zamknięte od środka. Uczniowie reagowali na ogół spokojnie. Niektórzy byli przestraszeni hałasem petard i pistoletów. Część uczniów chciała się ewakuować (dwie klasy) nie reagując na polecenia nauczyciela. Jednak po wytłumaczeniu im, iż jest to próbny alarm, uspokoili się. Po odwołaniu alarmu pozoranci w obecności dyrektora i kierownika gospodarczego omówili w każdej klasie zasady zachowania się na wypadek ogłoszenia tego typu alarmu.
Ponadto, z protokołu kontroli doraźnej z dnia 29 listopada 2019 r., przeprowadzonej przez pracowników Kuratorium Oświaty wynika, że przeprowadzenie próbnego alarmu terrorystycznego, jako formy działań profilaktycznych nie zostało zaplanowane w programie wychowawczo-profilaktycznym na rok szkolny 2019/2020 Szkoły Podstawowej oraz Liceum wchodzących w skład Zespołu Szkół. Programy te zostały uchwalone przez Radę Rodziców w porozumieniu z radą pedagogiczną (uchwała Rady Rodziców nr "[...]"). W programie wychowawczo-profilaktycznym Liceum uwzględniono "Doskonalenie umiejętności rozpoznawania zagrożeń cywilizacyjnych (m.in. terroryzmu). Jako formy realizacji przewidziano: lekcje z wychowawcą, filmy profilaktyczne, rozmowy indywidualne. W programie wychowawczo - profilaktycznym Szkoły Podstawowej nie zaplanowano w ogóle treści dotyczących zagrożeń terrorystycznych. W okresie ostatnich trzech lat nie organizowano w placówce szkolenia rady pedagogicznej na temat postępowania w przypadku zagrożenia terrorystycznego (ostatnie odbyło się 7 kwietnia 2016 r. i było przeprowadzone przez dyrektora szkoły).
Powyższe wskazuje, jak stwierdził Wojewoda, że dyrektor dopuścił się pewnych zaniedbań, jednakże ustalenia kontroli nie były znane organowi prowadzącemu w dacie wydania kwestionowanego zarządzenia, a nadto, w ocenie organu nadzoru, zakres tych nieprawidłowości w żadnej mierze nie spełnia przesłanki "szczególnie uzasadnionego przypadku". Jednocześnie podniósł, że przesłanki odwołania dyrektora szkoły bez wypowiedzenia wskazane w uzasadnieniu zarządzenia, są lakoniczne i w żaden sposób nieuprawdopodobnione. Naczelny Sąd Administracyjny konsekwentnie przyjmuje, że w art. 66 ust. 1 pkt 2 Prawa oświatowego, który tożsamy jest w wcześniejszą regulacją zawartą w art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty i stanowi jego odpowiednik, chodzi o takie zachowania, w wyniku których nie ulega wątpliwości, że dyrektor utracił zdolność wykonywania powierzonej mu funkcji z przyczyn etycznych lub rażącej niekompetencji w realizacji spoczywających na nim obowiązków.
Reasumując wskazał, że biorąc powyższe pod uwagę, w ocenie organu nadzoru Burmistrz "[...]", wydając dnia "[...]", naruszył art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo oświatowe, co musiało zostać uznane, za istotne naruszenie prawa, a w konsekwencji, mocą art. 91 ust. 1 u.s.g., stanowiło przesłankę do stwierdzenia nieważności tegoż zarządzenia w całości.
W skardze wywiedzionej do tut. Sądu na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody z dnia 16 kwietnia 2020 r. Gmina ‘[...]" zarzuciła:
- 1. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:
art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, poprzez podjęcie rozstrzygnięcia sprzecznego z prawem, podczas gdy organy władzy publicznej wiąże zasada legalizmu, oznaczająca konieczność działania na podstawie i w granicach prawa, art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, poprzez wydanie rozstrzygnięcia sprzecznego z prawem i naruszającego indywidualny interes prawny i uprawnienia skarżącego jako organu prowadzącego Zespół Szkół w "[...]’, art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo oświatowe poprzez jego niewłaściwą wykładnię, a w konsekwencji uznanie, iż zarzuty podniesione w Zarządzeniu nie należą do kategorii "szczególnie uzasadnionych przypadków" warunkujących możliwość odwołania dyrektora szkoły bez wypowiedzenia, art. 91 ust. 1 u.s.g. przez jego zastosowanie i przyjęcie, że przedmiotowe Zarządzenie jest sprzeczne z prawem, art. 91 ust. 4 u.s.g. przez jego niezastosowanie i zaniechanie ograniczenia się do ewentualnego wskazania, że przedmiotowe Zarządzenie wydano z naruszeniem prawa,
- 2. naruszenie przepisów postępowania:
art. 10 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256, dalej k.p.a.) w związku z art. 91 ust. 5 u.s.g. poprzez uniemożliwienie organom Gminy czynnego udziału w toczącym się postępowaniu nadzorczym;
naruszenie art. 7, 77, 107 k.p.a. w związku z art. 91 ust. 5 u.s.g. - poprzez niedostateczne zbadanie przez organ nadzoru okoliczności faktycznych związanych z odwołaniem, a w konsekwencji poczynienie błędnych ustaleń w zakresie istnienia przesłanek dla uznania istnienia "szczególnie uzasadnionych przypadków" warunkujących możliwość odwołania dyrektora szkoły bez wypowiedzenia, brak wyczerpującego oraz wszechstronnego rozpatrzenia całości stanu faktycznego oraz wybiórczą ocenę materiału dowodowego, polegającą w szczególności na uwzględnieniu przez organ wyłącznie niekorzystnych dla skarżącego okoliczności przy jednoczesnym pominięciu okoliczności przemawiających za zasadnością odwołania dyrektora ze stanowiska, niewystarczające uzasadnienie rozstrzygnięcia nadzorczego,
- - art. 6 i art. 8 k.p.a. w związku z art. 91 ust 5 u.s.g. poprzez nieprzestrzeganie zasady praworządności oraz pogłębiania zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej, polegające na wydaniu rozstrzygnięcia nadzorczego pomimo istnienia wskazanych w Zarządzeniu przesłanek do niezwłocznego odwołania Dyrektora Zespołu Szkół z zajmowanego stanowiska, które to przesłanki sprowadzały się w głównej mierze do zagrożenia interesów dzieci uczęszczających do placówki oraz nieudzieleniu im niezbędnej pomocy po zdarzeniu.
Wskazując na powyższe wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego aktu nadzoru.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda, w całości podtrzymując argumentację zawartą w zakwestionowanym akcie, wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że rozstrzygnięcie nadzorcze stwierdza sprzeczność uchwały lub zarządzenia organu z prawem materialnym oraz przepisami ustrojowymi, a nie z przepisami regulującymi postępowanie w indywidualnych sprawach rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo postępowania przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej: p.p.s.a.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg m.in. na akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego. Na podstawie uregulowania zawartego w art. 148 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę jednostki samorządu terytorialnego na akt nadzoru, uchyla ten akt.
Zaskarżony akt nadzoru został wydany z zachowaniem terminu do jego wydania. Zgodnie z art. 91 ust. 1 zd. 2 u.s.g., o nieważności uchwały lub zarządzenia w całości lub w części orzeka organ nadzoru w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia doręczenia uchwały lub zarządzenia, w trybie określonym w art. 90 tej ustawy. W rozpoznawanej sprawie termin ten został zachowany, gdyż zakwestionowane zarządzenie Burmistrz "[..]" zostało przekazane Wojewodzie w dniu 17 marca 2020 r., a rozstrzygnięcie nadzorcze zostało wydane w dniu "[...]".
Z art. 91 ust. 1 u.s.g. wynika, że uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. Dotyczy to każdego istotnego naruszenia prawa (w przypadku nieistotnego naruszenia prawa organ nadzoru nie stwierdza nieważności uchwały lub zarządzenia, ograniczając się do wskazania, iż uchwałę lub zarządzenie wydano z naruszeniem prawa – art. 91 ust. 4 u.s.g.). Pojęcie istotnego naruszenia prawa nie zostało zdefiniowane w żadnej z ustaw samorządowych, ale w orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że istotnymi naruszeniami prawa, o jakich mowa w powołanym wyżej przepisie, są takie naruszenia prawa jak: podjęcie uchwały przez organ niewłaściwy, brak podstawy do podjęcia uchwały określonej treści, niewłaściwe zastosowanie przepisu prawnego będącego podstawą podjęcia uchwały, naruszenie procedury podjęcia uchwały (por. M. Stahl, Z. Kmieciak: "Akty nadzoru nad działalnością samorządu terytorialnego (w świetle orzecznictwa NSA i poglądów doktryny)", Samorząd Terytorialny 2001, z. 1-2, s. 101-102).
Ponadto jest niewątpliwe, że istotnie naruszają prawo te przepisy podjętego aktu, które pozostają w sprzeczności z przepisami aktów rangi ustawowej. Rozstrzygnięcie nadzorcze stwierdza sprzeczność uchwały lub zarządzenia organu gminy z prawem materialnym oraz przepisami ustrojowymi, a nie z przepisami regulującymi postępowanie w indywidualnych sprawach rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych.
Zakwestionowane przez organ nadzoru zarządzenie zostało wydane na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo oświatowe. Zgodnie z powyższą normą w przypadkach szczególnie uzasadnionych, po zasięgnięciu opinii kuratora oświaty, a w przypadku szkoły i placówki artystycznej oraz placówki, o której mowa w art. 2 pkt 8, dla uczniów szkół artystycznych prowadzonej przez jednostkę samorządu terytorialnego - ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego, może odwołać nauczyciela ze stanowiska kierowniczego w czasie roku szkolnego bez wypowiedzenia.
Należy zwrócić uwagę, że przepis ten, jako stwarzający gwarancję dla stabilności stosunku zatrudnienia nauczycieli musi być stosowany w sposób wyjątkowo rozważny. Jeśli bowiem ustawodawca dla pewnych wyraźnie określonych grup pracowników (w tym przypadku nauczycieli) ustanawia szczególne i rygorystyczne gwarancje, to należy dołożyć wszelkich starań, by te gwarancje rzeczywiście funkcjonowały i były respektowane w praktyce (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 grudnia 2003 r., sygn. I PK 103/03, OSNP z 2004 r. Nr 21, poz. 371). Ocena, czy w danej sprawie przesłanki określone w tym przepisie zostały spełnione, mieści się w kompetencji organu prowadzącego szkołę, jednak nie może mieć ona charakteru dowolnego i arbitralnego.
Użyte w powyższym artykule sformułowanie "przypadki szczególnie uzasadnione" stanowi pojęcie niedookreślone i nie może być poddane wykładni rozszerzającej z uwagi na fakt, że odwołanie dyrektora w ww. trybie ma dotkliwe skutki dla osoby odwoływanej i może być stosowane jedynie wyjątkowo. "Szczególnie uzasadnione przypadki" to sytuacje, w których nie jest możliwe pełnienie przez nauczyciela funkcji kierowniczej i zachodzi konieczność natychmiastowego przerwania wykonywania funkcji dyrektora z uwagi na zagrożenie dla interesu publicznego i dalszego funkcjonowania szkoły. Musi być ono przy tym na tyle istotne, że nie pozwala na dalsze wykonywanie obowiązków przez daną osobę.
Natomiast przesłanki typu: negatywna ocena działalności dyrektora szkoły przez organ prowadzący w zakresie zaniedbań dotyczących organizacji pracy szkoły lub gospodarki finansowej szkoły, konflikt z organem prowadzącym lub gronem pedagogicznym, "wotum nieufności" uchwalone przez radę pedagogiczną nie mieszczą się w pojęciu szczególnie uzasadnionych przypadków (por. wyrok NSA z dnia 14 marca 1997 r., sygn. akt II SA/Wr 472/96, "Orzecznictwo w Sprawach Samorządowych" z 1997 r., nr 2 poz. 53; wyrok NSA z dnia 19 września 2001 r., sygn. akt II SA 1657/2001; wyrok NSA z dnia 23 września 2005 r., sygn. akt I OSK 91/05; wyrok NSA z 25 lutego 2011 r., I OSK 2018/10; wyrok WSA w Lublinie z dnia 26 stycznia 2012 r., sygn. akt III SA/Lu 609/11; wyrok NSA z dnia 11 maja 2012 r., sygn. akt I OSK 1971/2011). Użyty w art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy zwrot przypadki szczególnie uzasadnione, jakkolwiek stanowi pojęcie nieostre, to sprowadza stosowanie tego przepisu do sytuacji zupełnie wyjątkowych, nadzwyczajnych, w których organ odwołujący ma pełne prawo ocenić, że dalsze kierowanie szkołą, placówką lub jej wyodrębnioną organizacyjnie częścią stanowi istotne zagrożenie dla osiągnięcia jej celów lub z jakichkolwiek innych, obiektywnie ważnych względów jest nie do przyjęcia.
Chodzi o taką sytuację, w której działanie lub zaniechanie dyrektora szkoły mające charakter niedopełnienia obowiązków lub naruszenia uprawnień określonych prawem powoduje destabilizację w realizacji funkcji szkoły i dlatego konieczne jest natychmiastowe zaprzestanie wykonywania funkcji dyrektora, albowiem dalsze zajmowanie stanowiska dyrektora godzi w interes szkoły jako interes publiczny. Muszą zachodzić takie okoliczności, które obiektywnie powodują destabilizację pod względem dydaktycznym, wychowawczym czy oświatowym jednostki oświatowej kierowanej przez nauczyciela, a jedyną możliwością zapobieżenia takiej sytuacji jest odwołanie dyrektora w trakcie roku szkolnego. Podkreśla się w orzecznictwie brak podstaw do zastosowania instytucji z art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy w okolicznościach, które powinny raczej stanowić przesłankę negatywnej oceny pracy i ewentualnego dalszego odwołania w innym trybie; w taki sposób oceniano w orzecznictwie m.in. naruszenie zasad gospodarki finansowej czy też brak należytego nadzoru nad organizacją i funkcjonowaniem szkoły.
Organ prowadzący ma obowiązek starannego uzasadnienia decyzji oraz zapewnienia odwoływanemu ze stanowiska możliwości wypowiedzenia się na każdym etapie procedury. Jak wskazano w wyroku NSA z 26 lipca 2012 r., sygn. akt I OSK 724/12 (orzecznia.nsa.gov.pl), o przypadku szczególnie uzasadnionym, będącym podstawą odwołania nauczyciela ze stanowiska kierowniczego w czasie roku szkolnego bez wypowiedzenia, można mówić w sytuacji wystąpienia konkretnych poważnych przyczyn, czy to niezależnych od dyrektora, czy też zawinionych przez niego (np. gdy w sposób istotny naruszył obowiązki pracownika - art. 52 § 2 k.p.), gdy konieczne jest natychmiastowe zaprzestanie wykonywania przez niego funkcji, albowiem dalsze jej wykonywanie godziłoby w interes szkoły i powodowałoby destabilizację w jej funkcjonowaniu w zakresie zadań dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych. Skład Sądu orzekającego w niniejszej sprawie w pełni podziela stanowisko, w myśl którego dodanie przez ustawodawcę w art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo oświatowe do określenia "uzasadnione przypadki" przysłówka "szczególnie", zacieśnia pole zastosowania analizowanego przepisu do sytuacji zupełnie wyjątkowych, nadzwyczajnych, kiedy organ odwołujący ma pełne prawo ocenić, że dalsze kierowanie szkołą, placówką lub jej wyodrębnioną organizacyjnie częścią stanowi istotne zagrożenie dla osiągnięcia jej celów lub z jakichkolwiek innych, obiektywnie ważnych względów jest nie do przyjęcia (por. np. wyrok z 7 maja 2015 r., sygn. akt I OSK 2987/14; wyrok z 6 sierpnia 2015 r., sygn. akt I OSK 901/15 oraz wyrok z 25 listopada 2015 r., sygn. akt I OSK 1942/15 - orzecznia.nsa.gov.pl).
W ocenie Sądu argumentacja przedstawiona w uzasadnieniu zarządzenia z dnia "[...]", sprowadzająca się do wskazania, że: dzieci były przerażone po próbie upozorowanego ataku terrorystycznego, dyrektor nie uwzględnił ich potrzeb i nie określił ich stanu psychofizycznego, naraził dzieci i uczniów na niepotrzebny stres i spowodował zagrożenie ich życia i zdrowia, nie daje podstaw do przyjęcia, że w sprawie zaistniał "przypadek szczególnie uzasadniony", o którym mowa w art. 66 ustawy Prawo oświatowe. Takie ustalenia nie mogły być podstawą przyjęcia, że działania Dyrektora powodują destabilizację pracy w szkole, a tym samym zachodzi zagrożenie interesu publicznego wyrażającego się koniecznością prawidłowego funkcjonowania placówki oświatowej oraz naruszenia prawidłowych relacji pomiędzy Dyrektorem szkoły, a nauczycielami i innymi pracownikami szkoły.
Z akt sprawy wynika, że zamysł przeprowadzenia próbnego alarmu antyterrorystycznego (sam w sobie, z natury rzeczy, nie zasługujący na krytykę) został zwerbalizowany w planie działania opracowanym 7 listopada 2019 r. Co istotne, w/w zamiar był realizacją zalecenia Kuratora Oświaty z 2016 r. zobowiązującego dyrektorów szkół do wprowadzania procedury organizowania prób na wypadek ataków terrorystycznych. Zatem głównym celem organizowania takowych symulacji miałaby być weryfikacja przygotowania nauczycielki do odpowiednio reagowania na takową sytuację zagrożenia (oświadczenie skarżącej złożone na rozprawie). W wykonaniu powyższego skarżąca zawiadomiła stosowny organ Policji oraz organ prowadzący placówkę, tj. Burmistrza "[...]" w dniu 8 listopada 2019 r. (prezentata wpływu).
W świetle powyższego zarzut o niezachowaniu odpowiedniego - jako uniemożlwiającego zajęcie jakiegokolwiek stanowiska - czasookresu w powiadomieniu Burmistrza jest całkowicie nieuzasadniony, wręcz niezrozumiały, mając na uwadze charakter planowanego przedsięwzięcia znamiennego efektem zaskoczenia, a przeto nieprzewidzianego do publicznej wiadomości, nie wspominając o fakcie uczynienia powyższego na 3 dni (robocze) przez planowanym zdarzeniem. Nadto z akt sprawy nadto wynika, że nauczyciele zostali zobowiązani przez dyrektora szkoły do omówienia z uczniami procedur obowiązujących w stanie zagrożenia, w tym w przypadku alarmu przeciwpożarowego i terrorystycznego, wicedyrektor zamieścił obowiązujące w placówce procedury reagowania w sytuacjach kryzysowych na szkolnej platformie google, do której mają dostęp nauczyciele. W dniu 30 sierpnia 2019 r. pracownicy administracji i obsługi zostali zapoznani z instrukcją postępowania na wypadek zagrożenia terrorystycznego.
Na polecenie dyrektora szkoły o przygotowywanym ataku terrorystycznym zostali uprzedzeni wychowawcy klas I-III i oddziału przedszkolnego oraz nowo przyjęty do pracy nauczyciel, oraz został przekazany wyciąg z obowiązującej w szkole procedury dotyczącej zachowania się w ww. sytuacji. W miesiącu wrześniu w klasach IV-VI na zajęciach techniki oraz w klasie I liceum na zajęciach edukacja dla bezpieczeństwa zostały omówione zasady ewakuacji w przypadku sytuacji kryzysowych. Podczas symulowanego ataku terrorystycznego pozoranci w asyście dyrektora szkoły i kierownika gospodarczego przemieszczali się na parterze od hali sportowej do końca klas na korytarzu głównym, nie wchodząc do sal, sprawdzając czy drzwi są zamknięte od środka. Po odwołaniu alarmu pozoranci w obecności dyrektora i kierownika gospodarczego omówili w każdej klasie zasady zachowania się na wypadek ogłoszenia tego typu alarmu.
W światle przywołanych powyżej faktów zarzut o niepowiadomieniu uczniów i ich rodziców o planowanym przedsięwzięciu nie może zasługiwać na uwzględnień z uwagi na istotę planowanego zdarzenia cechującego się nieprzewidywalnością, tak, aby mógł on osiągnąć zamierzony cel. W przeciwnym bowiem wypadku, tj. w sytuacji powszechnej znajomości mającego nastąpić zdarzenia przez wskazane powyżej osoby, jego realizacja nie miałaby jakiegokolwiek sensu, gdyż – z założenia – nie mógłby on osiągnąć założonego celu, jakim było przygotowanie nauczycieli i dzieci do adekwatnego w sytuacji rzeczonego zagrożenia sposobu postępowania. W tym samych duchu należy postrzegać zarzut o braku odpowiedniego przygotowania przez osoby biorące udział w symulowanej akcji terrorystycznej, jako, że podniesiony zarzut – w sposób domniemamy - zakłada, że w realnym akcie terroru terroryści cechują się owymi właściwościami.
Reasumując, symulacja ataku terrorystycznego została wykonana zgodnie z jej zwerbalizowanym zapisem w planie działania z 7 listopada 2019 r. począwszy od etapu: informacyjnego (powiadomienie wskazanych powyżej osób), uprzedzającego (zidentyfikowane organy wskazane w pkt 2 lit. a i b. planu oraz w/w osoby), wykonawczego, a kończąc na wyjaśnieniu celu i sensu (pkt 8 planu) zrealizowanego przedsięwzięcia. Co więcej, zamiarowi przeprowadzenia rzeczonej symulacji nie sposób zarzucić intencji (szczególnie złej) pokrzywdzenia dzieci (w szczególności), naruszenia jakichkolwiek obowiązków pragmatyki zawodowej, nie wspominać o przepisach powszechnie obowiązujących, jako, że tego rodzaju akcja nie jest normatywnie uregulowana, a z naruszenia przepisów powszechnie obowiązujących należałoby (w pierwszej kolejności, jeśli nie głównie) wywodzić konsekwencje, o których stanowi art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy prawo oświatowe.
Rekapitulując, wskazane w zarządzeniu Burmistrza "[...]" z dnia "[...]" zarzuty o narażeniu uczniów na niepotrzebny stres i zabranie im poczucia bezpieczeństwa są całkowicie nieuzasadnione, wręcz mogą świadczyć o niezrozumieniu istoty zrealizowanego przedsięwzięcia, którego cele były wektorowo odmienne od statuowanych przez Burmistrza wniosków, a ukierunkowane właśnie na zapewnienie rzeczonego poczucia bezpieczeństwa (przynajmniej względnego) na wypadek rzeczywistego ataku terrorystycznego, niejednokrotnie tragicznego w skutkach dla zdrowia (życia).
Powyższe ustalenia prowadzą do konkluzji, że zarówno analiza treści uzasadnienia zarządzenia z dnia 1 marca 2018 r., jak i zgromadzonych w aktach sprawy dokumentów, nie pozwalają na przyjęcie, że w niniejszej sprawie zachodził szczególnie uzasadniony przypadek powodujący konieczność odwołania A.H.S. ze stanowiska Dyrektora szkoły w trybie art. 66 ustawy Prawo oświatowe. Skorzystanie przez organ z możliwości wynikającej z art. 66 ust. 2 ustawy byłoby usprawiedliwione wyłącznie takimi okolicznościami, które obiektywnie powodowały destabilizację pod względem dydaktycznym, wychowawczym czy oświatowym szkoły i w związku z tym jedyną możliwością zapobieżenia takiej sytuacji było odwołanie dyrektora w trakcie roku szkolnego, w trybie natychmiastowym. Okoliczności takie nie zostały przez organ prowadzący szkołę wykazane w podjętym akcie.
Co się zaś tyczy pozostałych argumentów skargi dotyczących naruszenia przez organ nadzoru norm procesowych podkreślenia wymaga też, że zastosowanie unormowania wynikającego z art. 10 § 1 k.p.a. w postępowaniu nadzorczym uregulowanym przepisami art. 91 u.s.g. jest ograniczone (wyrok WSA w Gliwicach z dnia 23 września 2011 r., sygn. akt II SA/Gl 490/11). Stosownie do art. 91 ust. 5 u.s.g., w postępowaniu nadzorczym przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego stosuje się odpowiednio. W postępowaniu nadzorczym nie zbiera się materiałów i dowodów mających na celu ustalenie stanu faktycznego sprawy, a zatem nie mają w nim zastosowania przepisy regulujące gromadzenie i przeprowadzanie dowodów, w tym wskazywana w skardze zasada prawdy obiektywnej wyrażona w art. 7 k.p.a, zasada oficjalności postępowania dowodowego wyrażona w art. 77 k.p.a. i zasada oceny dowodów wyrażona w art. 80 k.p.a. Rozstrzygnięcie nadzorcze stwierdza sprzeczność uchwały lub zarządzenia organu gminy z prawem materialnym oraz przepisami ustrojowymi, a nie z przepisami regulującymi postępowanie w indywidualnych sprawach rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych. W sprawie nie doszło również do naruszenia pozostałych, wskazanych w skardze, norm procesowych.
W tych okolicznościach, w ocenie Sądu rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody odpowiada prawu, a podniesione w nim argumenty należy uznać za trafne.
Mając na uwadze powyższe okoliczności na podstawie art.151 p.p.s.a. orzeczono, jak w wyroku.