Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia "[...]" Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał inwestorowi robót – W.Ł. wstrzymać prowadzenie robót polegających na wykonaniu w budynku położonym na działce nr "[...]" przy ul. "[...]" w S. otworu okiennego w ścianie zewnętrznej na parterze od strony działki nr "[...]". Podstawą rozstrzygnięcia był art. 50 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2010 r., nr 234, poz. 1623 ze zm.) zwanej dalej: pr.bud.
W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że w wyniku przeprowadzonej w dniu 10 lutego 2011 r. kontroli robót budowlanych wykonywanych przez inwestora polegających na wykonaniu w budynku położonym na działce nr "[...]" przy ul. "[...]" w S. otworu okiennego w ścianie zewnętrznej na parterze od strony działki nr "[...]" stwierdzono, że roboty te są wykonywane bez wymaganego pozwolenia na budowę lub skutecznego zgłoszenia do odpowiedniego organu. Otwór okienny o wymiarach 2,09 m szerokości i 1,21 m wysokości został wykonany w lutym 2011 r. Roboty nie zostały zakończone, okno nie zostało wstawione w otwór.
Ponadto organ wskazał, że w 2005 r. było prowadzone postępowanie w sprawie otworu okiennego powstałego na parterze budynku w tym samym miejscu. Postępowanie zakończyło się dobrowolnym zamurowaniem, co wynika z notatki służbowej z dnia 7 kwietnia 2005 r.
Na to postanowienie współwłaściciele działki nr "[...]" – W.Ł., I.B., M.Ł. wnieśli zażalenie podnosząc, że nie były prowadzone żadne roboty polegające na wykonaniu otworu okiennego w budynku na działce nr "[...]", gdyż okno to było od początku istnienia budynku i nastąpiło jedynie wycięcie ocieplenia. Istniejące okno zostało wymienione na nowe o zmniejszonym wymiarze, obróbka okna z zewnątrz nie została dokonana.
Postanowieniem z dnia "[...]", nr "[...]" Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (zwany dalej: WINB w O.) utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji.
W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że z protokołu kontroli z dnia 10 lutego 2011 r. wynika, iż W.Ł. i w ścianie zewnętrznej na parterze od strony działki nr "[...]" wykonał otwór okienny, na wykonanie którego nie posiada pozwolenia na budowę lub skutecznego zgłoszenia do odpowiedniego organu. Jeżeli, jak wynika z wyjaśnień inwestora, okno zostało wymienione na inne o mniejszym rozmiarze, to na takie roboty również było wymagane pozwolenie na budowę. W tej sytuacji zasadne było wstrzymanie robót budowlanych.
Na powyższe postanowienie współwłaściciele działki nr "[...]" – W.Ł., I.B., M.Ł. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie domagając się jego uchylenia.
W uzasadnieniu skarżący wyjaśnili, że nie są prowadzone żadne roboty polegające na wykonaniu otworu okiennego w budynku na działce nr "[...]". Okno było od początku istnienia budynku, na co zostało przedstawione oświadczenie poprzedniego właściciela oraz wykonawcy remontu budynku. Nastąpiło jedynie wycięcie ocieplenia w celu obróbki istniejącego okna. Istniejące okno zostało wymienione na okno o mniejszym wymiarze, obróbka okna z zewnątrz nie została dokonana.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonym postanowieniu.
Na rozprawie w dniu 20 września 2011 r. skarżący W.Ł. przedłożył dwa ogłoszenia o przetargu, pismo odwołujące przetarg oraz pismo Urzędu Miejskiego z dnia 20 września 2011 r. skierowane do skarżącego. Z kolei uczestnik postępowania – J.K. podała, ze od 2004 r. ściana zewnętrzna była zamurowana, dopiero w 2010 r. okno zostało nielegalnie wybite, gdy złożyli wniosek o zabudowę swojej działki.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym w świetle przepisu § 2 powołanego artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zakres kontroli Sądu wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej: ustawa ppsa., stanowiący, iż sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (§ 1).
Sąd, badając legalność zaskarżonego postanowienia w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, doszedł do przekonania, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli Sądu było postanowienie w przedmiocie wstrzymania, na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 1 pr.bud., prowadzenia robót polegających na wykonaniu w budynku położonym na działce nr "[...]" przy ul. "[...]" w S. otworu okiennego w ścianie zewnętrznej na parterze od strony działki nr "[...]".
Na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 1 pr.bud., właściwy organ nadzoru budowlanego jest zobowiązany wstrzymać, w drodze postanowienia, prowadzenie robót budowlanych wykonywanych bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia. W art. 50 ust. 4 pr.bud. został natomiast wskazany dwumiesięczny termin, w którym organ nadzoru budowlanego, w przypadku wydania postanowienia o wstrzymaniu robot budowlanych, zobowiązany jest wdrożyć postępowanie naprawcze i wydać stosowną decyzję na podstawie art. 51 ust. 1 pr.bud.
W orzecznictwie wskazuje się, że regulowana przepisem art. 50 pr.bud. instytucja wstrzymania robót budowlanych stanowi tylko jeden z elementów sprawy, która z założenia ma zakończyć się decyzją wydaną na podstawie art. 51 pr.bud. Postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych ma bowiem jedynie charakter incydentalny, prewencyjny w sprawie o szerszych granicach, w ramach której badana jest "legalność" budowy, i w której zapada rozstrzygnięcie w formie decyzji administracyjnej. Natomiast ewentualne wątpliwości, które miały miejsce na etapie wstrzymania wykonania robót budowlanych, powinny być wyjaśnione właśnie w decyzji wydanej na podstawie art. 51 pr.bud. (por. wyrok NSA z dnia 13 czerwca 2008 r., II OSK 655/07, wyrok WSA w Krakowie z dnia 27 sierpnia 2008 r., II SA/Kr 453/08, dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
W rozpoznawanej sprawie ze znajdującego się w aktach administracyjnych aktu notarialnego z dnia "[...]", Repertorium A nr "[...]" wynika, że w dniu nabycia przez A.K. działki nr "[...]", sposób zabudowy i zagospodarowania tej działki był ograniczony z uwagi na "lokalizację na granicy zabudowanej działki ściany zewnętrznej budynku z otworem okiennym, znajdującego się na sąsiedniej działce nr "[...]". Również w ogłoszeniu z dnia 9 lutego 2004 r. o przetargu na zbycie nieruchomości nr "[...]" w uwarunkowaniach wskazano, że na granicy zbywanej działki zlokalizowana jest ściana zewnętrzna budynku znajdującego się na sąsiedniej działce nr "[...]".
Zatem z tych dokumentów wynika, że w budynku na działce "[...]" od strony działki "[...]" było tylko jedno okno. Tymczasem współwłaściciele twierdzą, że drugie okno od samego początku istniało, lecz dopiero teraz zostało odsłonięte poprzez wycięcie styropianu elewacyjnego i zostało ono wymienione na okno o mniejszym wymiarze.
W tej sytuacji organy obu instancji zasadnie uznały, że należy na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 wstrzymać prowadzenie robót przy otworze okiennym w budynku na działce nr "[...]". Nie wiadomo bowiem, czy drugie okno zostało już wcześniej wykonane i było jedynie zasłonięte, czy okno to zostało wybite przez jednego ze współwłaścicieli działki nr "[...]" bez zachowania stosownej zabudowy z uwagi na okoliczność wykonywanego, jak podaje skarżący remontu, w obiekcie znajdującym się pod ochroną konserwatorską, co wynika ze stanowiska Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków wskazanego w piśmie z dnia 21 marca 2006 r., jak również z informacji na temat przetargu dla inwestycji na nieruchomości nr "[...]" przy ul. "[...]" w S., gdzie wskazano, iż nieruchomości te są zlokalizowane w obrębie nawarstwień kulturowych starego miasta S., wpisanych do rejestru zabytków pod nr "[...]" decyzją Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia "[...]".
Natomiast zgodnie z art. 28 ust. 1 pr.bud., roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. Na podstawie art. 29 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 2 pr.bud., nie jest wymagane pozwolenie na budowę, wystarczy dokonać zgłoszenia właściwemu organowi w przypadku wykonywania robót budowlanych polegających na remoncie istniejących obiektów budowlanych i urządzeń budowlanych. Pozwolenie będzie jednak wymagane, w sytuacji, gdy remont dotyczy obiektu wpisanego do rejestru zabytku. Tymczasem w rozpoznawanej sprawie nie zostało przedstawione przez współwłaścicieli pozwolenie na budowę, bądź zgłoszenie dotyczące wykonania spornego otworu okiennego w budynku. W tej sytuacji należało postanowieniem wstrzymać prowadzenie robót budowlanych, a następnie wyjaśnić występujące w sprawie wątpliwości i na podstawie art. 51 pr.bud. wydać decyzję rozstrzygającą sprawę spornego otworu okiennego.
Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.