Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie ogłosił dnia 28 czerwca 2016 r. wyrok w sprawie ze skargi "[...]" na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w "[...]" z dnia 29 lutego 2016 r., w przedmiocie zasiłku stałego sygn. akt II SA/Ol 488/16.
W dniu 14 lipca 2016 r., Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Postanowieniem z dnia 10 sierpnia 2016 r., referendarz sądowy w Wojewódzkim Sadzie Administracyjnym w Olsztynie umorzył postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowił dla Skarżącego radcę prawnego.
Pismem z dnia 21 września 2016 r., Okręgowa Izba Radców Prawnych w Olsztynie poinformowała tut. Sąd, że pełnomocnikiem Skarżącego został wyznaczony radca prawny "[...]".
W dniu 28 września 2016 r. pełnomocnik złożył do tut. Sądu wniosek o umożliwienie wglądu w akta sprawy i o wykonanie fotokopii. W dniu 4 października 2016 r., wyznaczony pełnomocnik zapoznał się z aktami sprawy, a dnia 11 października 2016 r. złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie powyższego wyroku oraz o sporządzenie przez Sąd uzasadnienia tego wyroku i doręczenie pełnomocnikowi Skarżącego odpisu tego wyroku wraz z uzasadnieniem.
W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik podał, że Skarżący cierpi na dolegliwości natury "[...]", z związku z którym wydany było orzeczenie o niepełnosprawności Skarżącego w stopniu lekkim. Jednym z objawów wskazanego schorzenia są zaburzenia koncentracji i zaniki pamięci, które występują także u Skarżącego. Z uwagi na to, nie potrafił on poświęcić uwagi w stałym, bacznym i systematycznym pilnowaniu przebiegu niniejszego postępowania. Skarżący był przekonany, że składając wniosek o przyznanie mu pełnomocnika z urzędu robi wszystko co należy w jego sprawie. Pełnomocnik zaznaczył, że brak złożenia w terminie wniosku o uzasadnienie wyroku zamyka możliwość skutecznego wywiedzenia skargi kasacyjnej. Wyjaśnił, że przedmiotowy wniosek stał się możliwy na skutek uzyskania przez pełnomocnika Skarżącego wglądu w akta sprawy i możliwości rozmowy ze Skarżącym (dnia 6 października 2016 r.). Pełnomocnik zaznaczył, że od zaistnienia tych dwóch przesłanek należy liczyć siedmiodniowy termin na wniesienie wniosku o przywrócenie terminu. Tylko bowiem bezpośredni kontakt z mocodawcą dał pełnomocnikowi faktyczną możliwość podejmowania jakichkolwiek działań.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718, z późn. zm.), powoływanej dalej jako p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek może przywrócić termin. Stosownie natomiast do art. 87 § 2 p.p.s.a., we wniosku o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu.
W art. 87 § 1 p.p.s.a. przewidziano, że pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4).
W ocenie Sądu, wniosek o przywrócenie terminu do sporządzenia uzasadnienia wyroku został złożony w terminie, o którym mowa w art. 87 § 1 p.p.s.a. Ponadto, pełnomocnik uprawdopodobnił, że złożenie wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku po upływie terminu było przez Skarżącego niezawinione.
Wyjaśnić należy, że kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, wiąże się z obowiązkiem szczególnej staranności strony przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej nie jest więc dopuszczalne, jeżeli strona nie uprawdopodobni, że uchybienie terminu nie zostało przez nią zawinione. Podkreślenia wymaga, że przesłanka braku winy powinna być oceniana na tle wszystkich okoliczności danej sprawy, z uwzględnieniem obiektywnego miernika staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy i przy rozważeniu uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem. O braku winy skarżącego w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej można zatem mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że jej dopełnienie w ustawowym terminie stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia.
Orzecznictwo sądowe wypracowało pewne standardy zachowań i zdarzeń, które przyjmuje się jako brak winy przy uchybieniach terminom. Mieszczą się więc tu wszystkie przypadki działań leżących poza jakimkolwiek wpływem na nie samej strony, jak i nietypowe zdarzenia dotykające samej strony. Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminowi zalicza się z reguły: przerwę w komunikacji, powódź, pożar, inną katastrofę lub nagłą chorobę strony. Wskazać należy, że wprawdzie w orzecznictwie sądowym przyjmuje się, iż długotrwała choroba nie jest okolicznością uzasadniającą przywrócenie terminu, jednakże – zdaniem Sądu – pogląd ten nie jest adekwatny w stosunku do chorób "[...]", których objawy mogą wiązać się z utratą możliwości rozpoznania przez osobę chorą sytuacji, w której się znajduje oraz pokierowania swoim postępowaniem, a więc wyłączyć zawinienie, które jest przesłanką przywrócenia terminu (por. wyrok NSA z 18 grudnia 2015 r. sygn. akt I FSK 1200/14, dostępny pod adresem www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Również w orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się, że choroba "[...]" może stanowić okoliczność usprawiedliwiającą przekroczenie terminu. Może ona bowiem utrudniać podjęcie właściwej decyzji, realną ocenę własnej sytuacji faktycznej i prawnej, a nawet skorzystanie z pomocy profesjonalnego pełnomocnika (zob. wyrok SN z dnia 7 sierpnia 2002 r., sygn. akt I PKN 480/01).
Z uwagi zatem na charakter choroby Skarżącego, potwierdzony orzeczeniem o niepełnosprawności, Sąd uznał, że brak winy strony w uchybieniu terminowi został uprawdopodobniony.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., należało postanowić, jak w sentencji.