Uzasadnienie
W odpowiedzi na doręczenie odpisu zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia "[...]", Nr "[...]", J. S. złożył na urzędowym formularzu wniosek z dnia 8 maja 2009 r. o zwolnienie od kosztów sądowych. W jego uzasadnieniu podniósł, iż jest rencistą całkowicie niezdolnym do pracy, wymagającym stałej opieki, którą sprawuje nad nim niepracująca żona. Zgodnie z oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną. Nie posiadają oni żadnych zasobów pieniężnych oraz przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro. Do majątku rodziny należy dom o powierzchni "[...]".
Skarżący posiada kredyt odnawialny w kwocie "[...]" oraz zadłużenie u osoby trzeciej w kwocie "[...]". Źródłem dochodu 2-osobowej rodziny jest renta skarżącego w wysokości "[...]" (od dnia 1 marca 2009 r.). W rubryce nr 11 formularza wniosku skarżący podniósł, iż od "[...]" prowadzi szereg spraw sądowych, a od "[...]" z uwagi na bardzo trudną sytuację materialną korzysta ze zwolnień od kosztów sądowych. W piśmie przewodnim do przedmiotowego wniosku, do którego skarżący załączył kserokopie postanowień Naczelnego Sądu Administracyjnego ("[...]") oraz referendarzy sądowych wojewódzkich sądów administracyjnych ("[...]") w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych, podniósł, iż jego sytuacja materialna nie uległa zasadniczym zmianom. W jego ocenie, można powiedzieć, że uległa pogorszeniu z uwagi na znaczny wzrost cen nośników energii, wody oraz żywności i leków.
W odpowiedzi na wezwanie z dnia 19 maja 2009 r. do złożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych, skarżący przedłożył dwa pisma procesowe z 25 i 26 maja 2009 r. W pierwszym z nich przedstawił wykaz uśrednionych wydatków rodziny, które wynoszą w zaokrągleniu w zależności od wysokości wydatków na leki ok. "[...]" miesięcznie. Składają się na nie koszty: energii elektrycznej, gazu, wody, wywozu odpadów, usług telekomunikacyjnych, ubezpieczenia na życie, podatku od nieruchomości, abonamentu RTV, wizyt lekarskich i lekarstw. Wysokość większości z nich znajduje potwierdzenie w załączonych do tego pisma kserokopii dokumentów – faktur i pokwitowań. W przedmiotowym piśmie skarżący wskazał ponadto, iż kwota pozostała do dyspozycji, po zabezpieczeniu środków pieniężnych na wykazane wydatki, wydawana jest na żywność, środki czystości i inne drobne zakupy. Jest to kwota ok. 542-572 zł. Wolnych środków na realizację niezbędnych remontów domu skarżący obecnie nie posiada.
W piśmie procesowym z dnia 26 maja 2009 r. skarżący uzupełnił złożone w poprzednim piśmie wyjaśnienia dotyczące zadłużenia u osoby trzeciej. Do pisma procesowego z dnia 25 maja 2009 r. załączył natomiast dodatkowo kserokopie: pokwitowania odbioru kwoty "[...]", decyzji ZUS o waloryzacji renty, zeznania podatkowego za 2008 r., wyciągów z rachunku bankowego oraz dokumentów medycznych, uprawdopodabniających konieczność ponoszenia wydatków na leczenie.
Wskazać należy, iż stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwolnienie od kosztów sądowych w całości lub w części, czyli przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje jeśli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Zauważyć należy, że zgodnie z oświadczeniem skarżącego jest on od "[...]" zwalniany od kosztów sądowych związanych z prowadzonymi przez niego sprawami sądowymi z uwagi na trudną sytuację materialną, czego potwierdzeniem są załączone do wniosku o przyznanie prawa pomocy kserokopie wskazanych wyżej postanowień Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz referendarzy sądowych wojewódzkich sądów administracyjnych. Dodatkowo wskazać należy, iż także na podstawie postanowień Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie ("[...]"), skarżącemu przyznawane było prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych.
Mając na uwadze stan faktyczny przedstawiony w uzasadnieniach postanowień Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, a wynikający ze złożonych przez skarżącego oświadczeń o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, stwierdzić należy, iż "[...]" 2-osobowa rodzina skarżącego utrzymywała się z dochodu w kwocie "[...]". Jej wydatki wynosiły natomiast, z wyłączeniem wydatków na żywność oraz inne rzeczy niezbędne w życiu codziennym, "[...]". Powyższe oznacza, że do dyspozycji skarżącego i jego żony pozostawała wówczas kwota 581,23 zł.
Dokonując porównania informacji zawartych w rozpatrywanym obecnie wniosku z ustaleniami przyjętymi za podstawę wskazanych wyżej postanowień stwierdzić należy, iż od tego czasu sytuacja materialna skarżącego, pomimo wzrostu wysokości jego renty, nie uległa zauważalnej zmianie. Skarżący nie posiada już wprawdzie zadłużenia w banku ("[...]"), lecz nadal jest zadłużony u osoby trzeciej. Z uwagi na wzrost wydatków na utrzymanie domu i leczenie zmniejszeniu uległa również kwota środków pieniężnych, jakimi dysponuje obecnie rodzina skarżącego na utrzymanie własne.
Wobec powyższego, stwierdzić należy, że w warunkach niniejszej sprawy zachowuje aktualność stanowisko zaprezentowane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w uzasadnieniu wskazanych wyżej postanowień, zgodnie z którym skarżący wykazał, iż nie ma realnych możliwości finansowych pozwalających na poniesienie kosztów sądowych bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, w konsekwencji czego zachodzi przesłanka przyznania mu prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującego zwolnienie nie tylko od wpisu od skargi, lecz również od pozostałych kosztów sądowych, które mogą pojawić się na dalszym etapie postępowania.
Z tych względów, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w związku z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.