Uzasadnienie
W dniu 21 maja 2015 r. G.K. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie - za pośrednictwem Samorządowego Kolegium Odwoławczego - skargę na decyzję tego organu, którą po rozpatrzeniu odwołania skarżącego, utrzymano w mocy decyzję Starosty z dnia [...] w sprawie zatrzymania prawa jazdy kat. B, w oparciu o treść art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów.
W złożonej skardze G.K. zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu do czasu rozpoznania skargi przez Sąd wskazując na okoliczność możliwości niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w przypadku braku wstrzymania wykonania wskazanej decyzji. Wyjaśnił, że jego sytuacja jest bardzo trudna, gdyż płaci alimenty na dwoje małoletnich dzieci w wysokości 650 zł miesięcznie. W miesiącu maju br. wyjeżdża do pracy za granicą, gdyż pojawiła się taka możliwość, a utrzymuje się jedynie z prac sezonowych, które stanowią jedyne źródło dochodów. Praca ta pozwoli mu płacić alimenty na dwójkę dzieci oraz w miarę możliwości spłacać zadłużenie w Funduszu Alimentacyjnym na trzecie dziecko. Nie posiada żadnych oszczędności. Wyjaśnił, że konsekwencje zatrzymania mu prawa jazdy będą trudne do odwrócenia, gdyż nie będzie posiadał funduszy na spłatę zadłużenia w Funduszu ale także na alimenty dla dwójki dzieci.
Wykonanie skarżonej decyzji uniemożliwi mu wyjazd za granicę do pracy, gdyż warunkiem podjęcia tam pracy jest posiadanie ważnego prawa jazdy. Zatrzymanie tego prawa jazdy spowoduje brak płynności finansowej i uniemożliwi pokrywanie zaległości oraz bieżącego utrzymania dzieci. Sytuacja taka sprawi, że będzie zalegał jeszcze więcej pieniędzy, co będzie stanowiło trudny do odwrócenia skutek.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie odniosło się do zgłoszonego wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył co następuje
Stosownie do art. 61 § 3 zd. 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 270, ze zm), zwanej dalej: ustawą ppsa. po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu.
Z brzmienia tego przepisu wynika, iż do wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, nie jest wystarczający sam wywód strony wnoszącej o taką tymczasową ochronę. Uzasadnienie takiego wniosku powinno bowiem odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy.
Należy także podnieść, iż we wskazanym wyżej przepisie chodzi o taką szkodę, niekoniecznie materialną, która nie mogłaby być wynagrodzona poprzez późniejszy zwrot świadczenia lub jego wyegzekwowanie oraz przy zaistnieniu, której zachodzi przesłanka istotnych trudności w przywróceniu rzeczy do stanu pierwotnego (por. postanowienie NSA z 20 grudnia 2004 r. sygn. GZ 138/04, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Trudne do odwrócenia skutki mogą być zarówno skutkami prawnymi, jak i faktycznymi, a także łącznie jednymi i drugimi. Rodzaj i zakres ich wystąpienia musi być oceniony na podstawie prawa obowiązującego oraz sytuacji faktycznej, w jakiej znajdują się podmioty uprawnione lub obciążone obowiązkami, a także kompetencji organu do ich egzekwowania w danym czasie (J. Borkowski, Wstrzymanie wykonania decyzji w postępowaniu kasacyjnym, Mo. Pr. 2005 r., nr 14, s. 677 cyt. za J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2010 r., s. 207). W orzecznictwie sądowym zwraca się uwagę, że spowodowanie trudnych do odwrócenia skutków musi być rozważane z uwzględnieniem specyfiki aktu administracyjnego, którego dotyczy wniosek o wstrzymanie - w tym przypadku decyzji (postanowienie NSA z 13 sierpnia 2009 r., sygn. I OZ 779/09, dostępny CBOSA). Powstają one zwykle tam, gdzie po wykonaniu decyzji niemożliwy jest powrót do pierwotnego stanu (postanowienie NSA z 23 września 2009 r., sygn. I OSK 1232/09, CBOSA).
Do wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczający sam wywód strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LexisNexis 2010 r., s. 206 uw. 10).
W rozpoznawanej sprawie skarżący, wnosząc o wstrzymanie wykonania decyzji organu o zatrzymaniu prawa jazdy kat. B wobec dłużnika alimentacyjnego, która to sankcja przewidziana została w oparciu o treść art. 5 ust. 5 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów wyjaśnił, że aktualnie zatrzymanie tego prawa jazdy spowoduje trudne do odwrócenia skutki, bowiem na jego utrzymaniu - alimenty w wysokości 650 zł - pozostaje jeszcze dwójka innych dzieci, które nie otrzymają świadczenia jeśli nie podejmie pracy sezonowej za granicą. Wyjaśnił, że w miesiącu maju br. ma wyjechać do pracy za granicę lecz niezbędnym warunkiem do jej podjęcia jest posiadanie ważnego prawa jazdy. W przypadku wykonania decyzji o jego zatrzymaniu nie będzie miał możliwości podjęcia tej pracy i osiągnięcia dochodu, który zabezpieczy alimenty dla dwójki dzieci i częściową spłatę zadłużenia w Funduszu Alimentacyjnym z tytułu wypłaty świadczenia dla kolejnego dziecka. W przypadku braku podjęcia tej pracy zarobkowej skarżący nie będzie także posiadał żadnych środków na własne utrzymanie oraz utrzymanie dzieci.
W ocenie Sądu skarżący uprawdopodobnił, że brak ochrony tymczasowej w postaci wstrzymania wykonania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy może skutkować niebezpieczeństwem znacznej szkody, ewentualnie trudnych do odwrócenia skutków w postaci braku środków utrzymania dla dwójki dzieci na które zasądzone zostały alimenty w wysokości 650 zł. Podniesione zarzuty wskazują na troskę skarżącego o możliwość bieżącego zaspokojenia należności wynikających z zasądzonych alimentów i zabezpieczenia utrzymania dwójki dzieci.
Należy zatem ocenić, z uwagi na charakter decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy, że skarżący spełnił warunki określone w art. 61 § 3 ustawy ppsa. Nie może bowiem budzić wątpliwości, że w podniesionych okolicznościach zatrzymanie prawa jazdy spowoduje brak możliwości podjęcia sezonowego zatrudnienia i pozyskania środków finansowych na uiszczanie alimentów dla dzieci, spłatę zadłużenia w Funduszu Alimentacyjnym oraz możliwości zaspokojenia własnych potrzeb bytowych,.
Wyjaśnić pozostaje także, iż postępowanie w przedmiocie wstrzymania wykonania aktu ma charakter incydentalny - wpadkowy i Sąd nie ocenia w nim zgodności z prawem zaskarżonego aktu, a jedynie przesłanki z art. 63 § 3 ustawy ppsa. Stąd ocena wyrażona w takim postępowaniu wpadkowym nie ma wpływu na wynik postępowania sądowego.