Uzasadnienie
U.Ł. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...], nr [...] w sprawie nakazu rozbiórki budynku rekreacji indywidualnej o wymiarach 9,50m x 6,0m wraz z dobudowaną konstrukcją drewnianą o wymiarach 5,10mx 2,70m na działce nr [...] obręb P. gm. M. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie art. 7, art. 77, art. 80 k.p.a. poprzez brak podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do załatwienia sprawy, w tym ustalenia kręgu adresatów zaskarżonej decyzji, a także braku ustalenia zakresu dalszych prac budowalnych prowadzonych w 2016r., w tym ustalenia kto był inwestorem tych prac, art. 28 k.p.a. poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na nieprawidłowym ustaleniu kręgu adresatów decyzji, oraz art. 48 ust. 1 i art. 50a ust. 1 ustawy Prawo budowlane poprzez nieprawidłowe ustalenie, kto jest inwestorem przedmiotowych prac, a także brak przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego wobec prac prowadzonych w 2016r. związanych z konstrukcją drewnianą o wymiarach 5,10m x 2,70 m. W skardze został zawarty wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji do czasu prawomocnego zakończenia postępowania.
Wyjaśniono, że wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji uzasadnia fakt, iż jej wykonanie na obecnym etapie postępowania prowadziłoby do powstania nieodwracalnych skutków w postaci rozbiórki budynków, co do których toczy się to postępowanie. Nadto podkreślono, że wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie będzie miało negatywnego skutku dla wykonania tej decyzji w przyszłości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, zważył co następuje
Stosownie do treści art. 61 § 1 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017r., poz. 1369 ze zm.) zwanej dalej: p.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Natomiast po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zaistnieją szczególne okoliczności uzasadniające takie orzeczenie, tj. gdy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Uwzględnienie wniosku o udzielenie tymczasowej ochrony w postaci wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zatem uwarunkowane uprzednim stwierdzeniem, że spełniona została któraś z określonych powyżej przesłanek (okoliczności faktycznych o charakterze nadzwyczajnym).
Co prawda Skarżąca nie uzasadniła wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji w sposób obszerny, jednakże w ocenie Sądu już sam przedmiot wniosku w sposób wystarczający uprawdopodabnia wystąpienie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Sąd uznał, że wykonanie zaskarżonej decyzji przed rozpoznaniem skargi, bez wątpienia wywoła trudne do odwrócenia skutki, a dodatkowo może także spowodować po stronie skarżącej niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody majątkowej. Rozbiórka budynku rekreacji indywidualnej wraz z dobudowaną konstrukcją drewnianą przed rozpoznaniem sprawy przez sąd może nie tylko narazić stronę skarżącą na straty finansowe, ale także sprawić, że w razie ewentualnego uwzględnienia skargi, udzielona adresatowi obowiązku ochrona sądowa może okazać się iluzoryczna. Nadto, powrót do stanu poprzedniego po wykonaniu nałożonego obowiązku wymagałby również nakładów finansowych.
Sąd podziela pogląd zaprezentowany w postanowieniu WSA w Białymstoku z dnia 3 sierpnia 2008r., sygn. akt II SA/Bk 352/2006 (dostępne w CBOSA, http://orzeczenia.nsa.gov.pl), stwierdzającym, że trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Sąd przyjął, że w art. 61 § 3 p.p.s.a. chodzi o taką szkodę (majątkową, a także niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie do stanu pierwotnego (zob. postanowienie NSA z dnia 20 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 138/04, dostępne CBOSA).
Zdaniem Sądu, nie sposób pominąć faktu, że z samej istoty decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego wynika możliwość wyrządzenia znacznej szkody, jak i powstania trudnych do odwrócenia skutków w przypadkach wykonania decyzji, która następnie zostałaby przez sąd administracyjny wzruszona. W orzecznictwie ugruntowany został pogląd, iż z zasady wykonanie rozbiórki obiektu budowlanego łączy się z trudnymi do odwrócenia skutkami, jak i z niebezpieczeństwem powstania ewentualnej szkody (por. uchwała siedmiu sędziów NSA z 16 kwietnia 2007r., sygn. I GPS 1/07 oraz postanowienia NSA: z 18 sierpnia 2016r., sygn. II OZ 787/16, z 1 marca 2011r., sygn. II OZ 118/11, z 27 listopada 2009r., sygn. II OZ 1040/09; z 10 marca 2008r., sygn. II OZ 202/08; z 6 grudnia 2006r., sygn. II OZ 1352/06; z 28 kwietnia 2005r., sygn. II OZ 276/05 – dostępne CBOSA).
Należy przy tym podkreślić, że celem instytucji wstrzymania wykonania decyzji jest ukształtowanie stosunków do czasu rozpoznania skargi w zakresie zapobieżenia znacznej szkodzie lub trudnym do odwrócenia skutkom, a nie ocena legalności decyzji. W związku z tym rozstrzygnięcie w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji nie jest uzależnione od zasadności samej skargi. Rozpoznanie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji abstrahuje od ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy sądowoadministracyjnej. Podejmowane jest bowiem na wstępnym etapie postępowania.
W tej sytuacji, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.