Uzasadnienie
Pismem z dnia 27 listopada 2013r. Wojewódzki Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych wydał w stosunku do Spółdzielni A zalecenia pokontrolne co do produktu spożywczego produkowanego przez ten podmiot.
Pismem z dnia 5 grudnia 2013r. Spółdzielnia A wniosła odwołanie od wspomnianych wyżej zaleceń pokontrolnych.
Pismem z dnia 10 grudnia 2013r. organ podtrzymał swoje stanowisko w przedmiocie treści zaleceń pokontrolnych.
Pismem z dnia 16 grudnia 2013r. Spółdzielnia A wywiodła skargę na ww. postanowienie z dnia 10 grudnia 2013r.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje
Merytoryczne rozpoznanie zasadności skargi poprzedzone jest w postępowaniu przed sądami administracyjnymi badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Skarga jest dopuszczalna, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu, skargę wniesie uprawniony podmiot, oraz gdy spełnia ona wymogi formalne i została złożona w terminie. Stwierdzenie braku którejkolwiek z wymienionych przesłanek dopuszczalności zaskarżenia uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co prowadzi do jej odrzucenia.
Zgodnie z art. 3 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270) zwanej dalej: ustawą ppsa., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
- 1) decyzje administracyjne;
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
- 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;
- 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
- 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1 - 4a.
Artykuł 3 § 2 pkt 4 wskazuje wprawdzie możliwość zaskarżalności innej grupy aktów administracyjnych (nie będących decyzjami ani postanowieniami), które dotyczą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Zakres zaś przedmiotowy aktów dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa należy ograniczyć do przepisów materialnego prawa administracyjnego, które wyłączają możliwość wydania decyzji czy postanowienia, wymagają jednak od organu wykonującego administrację publiczną potwierdzenia obowiązku lub uprawnienia. Należy zgodzić się ze stanowiskiem zaprezentowanym w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, że dany akt lub czynność powinny ustalać, stwierdzać, potwierdzać (lub nie) obowiązki określone przepisami prawa administracyjnego. Oznacza to, że rozstrzygnięcie administracyjne nakłada na stronę postępowania administracyjnego obowiązek określonego zachowania, który to obowiązek powinien być wyrażony precyzyjnie, bez niedomówień i możliwości interpretacji.
Musi więc istnieć związek między ustaleniem, bądź potwierdzeniem określonego obowiązku lub uprawnienia (lub ich odmową), a możliwością realizacji takiego uprawnienia, czy obowiązku wynikającego z przepisu prawa. (B. Adamiak, Z problematyki właściwości sądów administracyjnych (art. 3 § 2 pkt 4, ZNSA 2006, nr 2, str. 9-12; postanowienie NSA z 22 lutego 2012r., I OSK 194/12, LEX nr 1115961).
W ocenie Sądu w obowiązujących przepisach prawa, zarówno znajdujących się w ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jak i w ustawie z dnia 21 grudnia 2000r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych (Dz. U. 2005r., Nr 187, poz. 1577 j.t.) brak jest podstawy prawnej do zaskarżenia pisma w przedmiocie zaleceń pokontrolnych.
Stosownie do art. 28 ust. 2a ww. ustawy w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości wojewódzki inspektor przekazuje kontrolowanemu zalecenia pokontrolne i wzywa do usunięcia nieprawidłowości w określonym terminie.
Podkreślić należy, że wspomniane zalecenia zawierają jedynie ustalenia i związane z nimi wnioski, które z istoty swej nie tworzą nowej sytuacji prawnej kontrolowanego. Należy zaznaczyć, że zalecenia pokontrolne nie nakładają na kontrolowanego żadnych obowiązków, które mogłyby automatycznie zmienić jego sytuację prawną, a jedynie formułują wnioski, mające doprowadzić do wyeliminowania stwierdzonych uchybień. Wystąpienie pokontrolne (zalecenie pokontrolne) nie tworzy zatem nowej sytuacji prawnej strony (vide: postanowienie NSA z dnia 29 maja 2007r., II GSK 29/07; Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, pod r. prof. R. Hausera i prof. M. Wierzbowskiego, Warszawa 2013r.). Dopiero niewypełnienie tych zaleceń skutkuje konsekwencjami prawnymi przewidzianymi w art. 40a ust. 2 ustawy w postaci kary pieniężnej, to następuje jednak w formie decyzji, od której przysługuje środek zaskarżenia.
Bez wątpienia zatem zalecenia pokontrolne nie mieszczą się w zakresie aktów lub czynności z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Analogicznie w tym zakresie nie mieści się zaskarżone pismo z dnia 10 grudnia 2013r., w którym organ podtrzymał swoje stanowisko w przedmiocie treści zaleceń pokontrolnych.
Skarga wniesiona w przedmiotowej sprawie nie podlega zatem właściwości rzeczowej sądu administracyjnego, gdyż jej przedmiot nie mieści się w kognicji tego sądu, wyznaczonego treścią art. 3 ustawy ppsa.
Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 58 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.