Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztyniez 6 września 2013 r., sygn. akt II SA/Ol 540/13

Uzasadnienie

Pismem z dnia "[...]", Nr "[...]" – działający z upoważnienia istniejącego wówczas Zarządu Miasta "[...]" - Naczelnik Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miejskiego w "[...]" - przesłał A. i R. T. oświadczenie Zarządu Miasta "[...]" w sprawie podwyższenia z dniem "[...]" opłaty rocznej za wieczyste użytkowanie działki nr "[...]" przy ul. "[...]" w "[...]". Wskazał, iż zgodnie ze stawkami ustalonymi przez biegłych rzeczoznawców cena przy obliczaniu opłaty rocznej za użytkowanie gruntu wynosi "[...]", a kwota do zapłaty, przy zastosowaniu zniżki, wynosi "[...]". Jako podstawę prawną wskazano art. 43 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985r. o gospodarce nieruchomościami i wywłaszczeniu nieruchomości.

W dniu "[...]" (data nadania przesyłki w urzędzie pocztowym) A. T. złożyła - za pośrednictwem Samorządowego Kolegium Odwoławczego - skargę na powyższe pismo do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, wnosząc o stwierdzenie niezgodności z prawem decyzji administracyjnych podjętych przez organ administracyjny miasta "[...]", usankcjonowanych m.in. pismem z dnia "[...]", Nr "[...]". Zarzuciła m.in., że wobec odmowy wszczęcia postępowania przez Kolegium oraz merytorycznego ustosunkowania się do jej wniosku z dnia "[...]", w którym wnosiła o stwierdzenie nieważności m.in. wskazanego pisma z dnia "[...]", wnosi obecnie aby sąd administracyjny merytorycznie rozpoznał wskazane pismo. Kolegium uznało się za niewłaściwe do rozpoznania jej sprawy, bowiem kwestionowane pismo stanowiło wyraz "woli" organu, nie było zaś decyzją administracyjną. Nie godząc się z takim stanowiskiem strona wskazała, że stosownie do art. 222 Kpa o tym, czy pismo ma charakter decyzji administracyjnej decyduje treść pisma, nie zaś jego zewnętrzna forma.

W odpowiedzi na skargę pełnomocnik Prezydenta Miasta "[...]" - r. pr. P. S. - wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że podstawę kwestionowanego pisma stanowiły zapisy ustawy z dnia 29 kwietnia 1985r. o gospodarce nieruchomościami i wywłaszczeniu nieruchomości, z których wynika, że ustanowienie prawa użytkowania wieczystego oraz wszelkie kwestie z nim związane, w tym ustalenie opłaty rocznej za użytkowanie są regulacjami cywilnoprawnymi, a nie administracyjnoprawnymi. W tym przedmiocie postępowanie administracyjne nie mogło być prowadzone.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje

Stosownie do art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej.

Merytoryczne badanie legalności aktów administracyjnych, poddanych kognicji sądownictwa administracyjnego, jest dopuszczalne jedynie wówczas, gdy skarga na nie jest dopuszczalna, tzn. gdy przedmiot sprawy należy do właściwości Sądu, bowiem dotyczy działalności organów administracji publicznej, skargę wniesie uprawniony podmiot po wyczerpaniu środków zaskarżenia oraz, gdy spełnia ona wymogi formalne i zostanie złożona w terminie.

Skarga wniesiona w niniejszej sprawie jest niedopuszczalna.

Podnieść należy, że w myśl art. 3 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz 270, ze zm.), zwanej dalej jako: p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:

1. 1) decyzje administracyjne,
2. 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo które kończą postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty,
3. 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie,
4. 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;

4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;

1. 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
2. 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
3. 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
4. 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a.

Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 ppsa.).

Powyższa regulacja stanowi określenie właściwości rzeczowej sądów administracyjnych i wynika z przepisów art. 175 ust. 1 i art. 177 Konstytucji RP. Pierwszy z powołanych przepisów stanowi, iż wymiar sprawiedliwości w Rzeczypospolitej Polskiej sprawują Sąd Najwyższy, sądy powszechne, sądy administracyjne oraz sądy wojskowe, zaś drugi przepis wskazuje, iż sądy powszechne sprawują wymiar sprawiedliwości we wszystkich sprawach z wyjątkiem spraw ustawowo zastrzeżonych do właściwości innych sądów. Powyższe oznacza, że jako zasadę ustanowiono generalne domniemanie właściwości sądownictwa powszechnego w rozstrzyganiu wszelkich spraw z zakresu wymiaru sprawiedliwości. Natomiast wyjątkiem są sprawy, które ustawowo zostały zastrzeżone do właściwości innych sądów, w tym sądownictwa administracyjnego.

Przedmiotem skargi w rozpoznawanej sprawie jest pismo z dnia "[...]", którym przedstawiono oświadczenie Zarządu Miasta "[...]" w kwestii podwyższenia opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste, począwszy od dnia "[...]", za działkę nr "[...]", położoną przy ul. "[...]" w "[...]". W dacie przedmiotowego oświadczenia instytucja podwyższenia opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste nieruchomości gruntowej była uregulowana w art. 43 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce nieruchomościami i wywłaszczeniu nieruchomości (Dz. U. z 1991 r. Nr 30, poz. 127). Stosownie do treści art. 43 ust. 1 tej ustawy opłaty za użytkowanie wieczyste i zarząd gruntów nie zabudowanych i zabudowanych mogły być, na skutek zmiany wartości gruntów, aktualizowane w okresach nie krótszych niż jeden rok, przy czym aktualizacji opłaty dokonywano na podstawie oszacowania wartości gruntów przez osoby, o których mowa w art. 38 ust. 1, według stanu na dzień oszacowania i przy zastosowaniu dotychczasowej stawki procentowej - ust. 2 tego przepisu.

Oświadczenie o aktualizacji ceny gruntu oddanego w użytkowanie wieczyste gruntu nie stanowiło decyzji administracyjnej, ani aktu prawnego zarządu gminy z zakresu administracji publicznej i nie podlegało zaskarżeniu do sądu administracyjnego (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 28 stycznia 1992 r. sygn. SA/Wr 1321/91 opublikowane w ONSA 1992/1/18.

Zatem sprawa z zakresu ustanowienia prawa użytkowania wieczystego oraz aktualizacji (podwyższenia) opłat związanych z ustanowieniem tego prawa na podstawie ustawy o gospodarce nieruchomościami i wywłaszczeniu nieruchomości nie stanowi sprawy administracyjnej, lecz sprawę o charakterze cywilnoprawnym, dla rozpoznania której właściwym jest sąd powszechny.

Wobec powyższego sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpatrzenia przedmiotowej skargi. Stosownie zatem do art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a. skargę należało odrzucić.