Uzasadnienie
Dnia 15 czerwca 2015 r. wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skarga R.Ł na odmowę wypłaty świadczenia mieszkaniowego. Skarżący powołując się na art. 50 § 1 i art. 54 § 1 w zw. z art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.) oraz art. 21 ust. 1, 2 i 6 pkt 3 oraz art. 13 ust. 6 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o Zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 2010 r. nr 206 poz. 1367 z późn. zm.) w związku z art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks Postępowania Administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 z późn. zm.) oraz art. 31 § 1 w związku z art. 33 pkt. 1 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2012 r. poz. 768 z późn. zm.) wniósł o uchylenie postanowienia Dyrektora Wojskowej Agencji Mieszkaniowej Oddział Regionalny w O., który postanowił o zaprzestaniu wypłacania świadczenia mieszkaniowego i nakazał zwrot nadpłaconego świadczenia za okres od 01.07.2010 r. do 31.03.2015 r. bez uprzedniego przeprowadzenia postępowania administracyjnego oraz orzekł o prawach I obowiązkach strony załatwiając sprawę bez wydania decyzji administracyjnej.
W uzasadnieniu podał, że informacją z dnia 28.04.2015 r. Dyrektor Wojskowej Agencji Mieszkaniowej Oddział Regionalny w O. poinformował skarżącego o zaprzestaniu wypłacania świadczenia mieszkaniowego począwszy od dnia 01.04.2015 r. oraz nakazał zwrot już wypłaconego, gdyż powziął informację o nabyciu przez małżonkę skarżącego mieszkania z bonifikatą od Skarbu Państwa. Skarżący nie zgodził się zarówno z istotą, jak i formą rozstrzygnięcia sprawy. Podał, że stosownie do art. 21 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, żołnierzowi zawodowemu od dnia wyznaczenia na pierwsze stanowisko służbowe do dnia zwolnienia z czynnej służby wojskowej przysługuje prawo do zakwaterowania na czas pełnienia służby wojskowej w miejscowości, w której żołnierz pełni służbę, albo w miejscowości pobliskiej albo za jego zgodą w innej miejscowości, przy czym prawo do zakwaterowania żołnierza zawodowego jest realizowane m.in. w formie wypłaty świadczenia mieszkaniowego.
Skarżący zakwestionował też formę działania Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, która decydując o prawach i obowiązkach strony dokonała tego w formie "informacji".
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w O. wniósł o jej odrzucenie ewentualnie oddalenie. W uzasadnieniu podał, że Strona skarży w istocie pismo Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w O. z dnia 28 kwietnia 2015 r. zatytułowane "informacja", którym organ zawiadamia o konieczności zwrotu nadpłaconego świadczenia za wskazany okres oraz informuje o wstrzymaniu wypłaty świadczenia mieszkaniowego. Zdaniem organu powyższa skarga jest niedopuszczalna z uwagi na treść art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej ppsa) oraz art. 52 § 1 ppsa. Wypłata świadczenia następuje na podstawie czynności materialno - technicznej dokonywanej przez właściwego dyrektora oddziału regionalnego - umieszczeniu w wykazie żołnierzy zawodowych do wypłaty świadczenia mieszkaniowego.
Natomiast dochodzenie należności w związku ze zwrotem nienależnie pobranego świadczenia, odbywa się w trybie przepisów kodeksu cywilnego przed właściwym sądem powszechnym. Informacja skierowana do skarżącego o konieczności nadpłaconego świadczenia, inicjuje dochodzenie roszczenia na drodze sądowej przez Agencję. Stosownie do art. 52 § 1 ppsa skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. § 2 powołanego przepisu stanowi, iż przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie.
Skarżący nie wyczerpał przewidzianego prawem trybu, nie wniósł bowiem zażalenia na działanie (brak działania) Dyrektora Oddział Regionalnego Wojskowej Agencji. Organ wniósł o oddalenie skargi w przypadku, gdyby skarga nie została z jakichkolwiek przyczyn odrzucona, ponieważ, w ocenie organu, nie zachodzą przesłanki do jej uwzględnienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje
Oceniając dopuszczalność skargi w niniejszej sprawie należy przede wszystkim rozstrzygnąć, jaki charakter ma pismo Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia 28 kwietnia 2015 r., którym poinformowano skarżącego o zaprzestaniu wypłacania świadczenia mieszkaniowego.
W ocenie Sądu pisma to nie jest decyzją organu administracji publicznej o odmowie przyznania skarżącemu świadczenia mieszkaniowego, tj. świadczenia, o jakim mowa w art. 21 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP (t. j. Dz. U. z 2010 r. Nr 206, poz. 1367 ze zm.).
Zgodnie z powołanym wyżej przepisem prawo żołnierza zawodowego do zakwaterowania może być realizowane w formie wypłaty świadczenia mieszkaniowego. Art. 21 ust. 6 cytowanej ustawy stanowi zaś, że żołnierzowi zawodowemu nie przysługuje prawo do zakwaterowania, jeżeli on lub jego małżonek spełniają przesłanki wymienione w tym przepisie. Stosownie natomiast do treści art. 48d ust. 3 tej ustawy świadczenie mieszkaniowe, jest wypłacane przez dyrektora oddziału regionalnego właściwego miejscowo dla garnizonu, w którym żołnierz pełni służbę wojskową.
Z powołanych wyżej przepisów nie wynika, w jakiej formie następuje odmowa wypłaty żołnierzowi zawodowemu świadczenia mieszkaniowego. W doktrynie i orzecznictwie przyjęte zostało, że w przypadku, gdy istnieje wątpliwość, co do formy załatwienia sprawy administracyjnej, należy przyjąć, że powinna być załatwiona w drodze decyzji administracyjnej. Koniecznym jednak warunkiem przyjęcia takiego domniemania jest ustalenie, że istnieje sprawa administracyjna i organ administracji publicznej jest właściwy do jej załatwienia (por. postanowienie NSA z dnia 27 lutego 2009 r., sygn. akt II OSK 230/09 – w sprawie odmowy wydania dowodu osobistego; wyrok NSA z dnia 8 maja 2007 r., sygn. akt I OSK 850/06 – dotyczący odmowy wydania zezwolenia zagranicznego; wyrok NSA z dnia 10 października 2007 r., sygn. akt II SA 1719/03 – dotyczący odmowy udostępnienia danych z ewidencji pojazdów; wyrok NSA z dnia 15 lutego 2007 r, sygn. akt I OSK 509/06; wyrok NSA z dnia 25 lutego 1983 r., sygn. akt II SA 2083/82 w sprawie odmowy dokonania wpisu w akcie stanu cywilnego; postanowienie WSA w Gdańsku z 8 listopada 2007 r., sygn. akt III SA/Gd 262/07 – dotyczące odmowy dokonania czynności ustawienia znaku drogowego; postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 9 maja 2007 r., sygn. akt I SA/Kr 1210/05).
Taki sposób załatwienia sprawy został Przyjęty przez WAM, czego wyrazem jest dołączona do akt sprawy, na rozprawie w dniu 18 sierpnia 2015 r. przez pełnomocnik organu decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w O. o odmowie wypłaty skarżącemu świadczenia mieszkaniowego, wydana w odrębnym postępowaniu..
W świetle powyższych okoliczności przyjąć należy, że w niniejszej sprawie nie mamy do czynienia ze sprawą administracyjną, której przedmiotem jest prawo skarżącego do świadczenia mieszkaniowego Należy zgodzić się z twierdzeniem organu, że skarżone jest pismo Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w O. z dnia 28 kwietnia 2015 r. zatytułowane "informacja", którym organ zawiadamia jedynie o konieczności zwrotu nadpłaconego świadczenia za wskazany okres oraz informuje o wstrzymaniu wypłaty świadczenia mieszkaniowego, którego to pisma nie można uznać za akt lub czynność podlegającą kognicji sądu administracyjnego. Konsekwencją ustalenia przez Sąd, iż zaskarżone w niniejszej sprawie pismo nie jest decyzją administracyjną, ani aktem lub czynnością z zakresu administracji publicznej dotyczącym uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, o jakim mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jest stwierdzenie, iż skarga na tą decyzję winna być odrzucona na podst. art. 58 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.