Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztyniez 24 lipca 2023 r., sygn. akt II SA/Ol 547/23

Uzasadnienie

Pismem z 23 maja 2023 r., wydanym w toku postępowania z odwołania od decyzji Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej [...] z 25 kwietnia 2023 r., którą odmówiono przyznania A.B. (dalej: "skarżący") świadczenia pielęgnacyjnego, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Olsztynie (dalej: "Kolegium") poinformowało skarżącego, że może on wypowiedzieć się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Jednocześnie stosownie do art. 79a ust. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775, z późn. zm.), dalej: "k.p.a." poinformowało, że skarżący spełnia pozytywne przesłanki przyznania świadczenia pielęgnacyjnego określone w art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, lecz negatywną przesłanką przyznania ww. świadczenia, wynikającą z art. 17 ust. 5 ww. ustawy, jest pobieranie przez skarżącego renty. Wyjaśniło, że dopóki prawo do renty nie będzie zawieszone, a wypłata renty nie zostanie wstrzymana, brak będzie podstaw do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.

Kolegium pouczyło skarżącego o możliwości zwrócenia się do organu emerytalnego z wnioskiem o zawieszenie prawa do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy i poinformowało o możliwości przedłożenia Kolegium decyzji o wstrzymaniu wypłaty renty w terminie 2 miesięcy od dnia doręczenia przedmiotowego pisma.

Skarżący wniósł skargę na ww. pismo Kolegium, które nazwał "decyzją".

Zarzucił, że zostało ono wydane z naruszeniem art. 17 ust. 1b i ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych przez przyjęcie, że pobieranie renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy pozbawia skarżącego prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Zakwestionował też stanowisko, że ww. przepis stanowi podstawę do warunkowania przyznania świadczenia pielęgnacyjnego od uprzedniego zawieszenia renty.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej odrzucenie, jako niedopuszczalnej. Stwierdziło, że brak jest przedmiotu zaskarżenia, gdyż decyzja nie została jeszcze wydana, a zaskarżone pismo nie stanowi decyzji z uwagi podstawę prawną jego wydania i podpisanie przez osobę, która nie pełni funkcji organu administracji publicznej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje

Merytoryczne badanie legalności aktów administracyjnych poddanych kognicji sądu administracyjnego jest możliwe jedynie wówczas, gdy skarga na nie jest dopuszczalna, tzn. gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu administracyjnego, skargę wniósł uprawniony podmiot oraz gdy spełnia ona wymogi formalne i została wniesiona w terminie. Przed przystąpieniem do rozpoznawania sprawy co do meritum należało zatem zbadać dopuszczalność skargi.

Przeprowadzona w tym zakresie kontrola sądowa wykazała, że wniesiona skarga jest niedopuszczalna.

Sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości kontrolując działania organów administracji publicznej, o czym stanowi art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 z późn. zm.). Nie wszystkie jednak formy działalności tych organów podlegają kontroli sądowej. Przesądza o tym art. 3 § 2 i § 2a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259, z późn. zm.), dalej: p.p.s.a., które określają zakres przedmiotowy kontroli sądowoadministracyjnej.

Zgodnie z art. 3 § 2 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:

1. 1) decyzje administracyjne;
2. 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3. 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu;
4. 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r. poz. 2651 i 2707), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2022 r. poz. 813, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;

4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;

1. 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
2. 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
3. 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
4. 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
5. 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.

Na mocy art. 3 § 2a p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego.

Przedmiotem skargi jest natomiast pismo organu odwoławczego wydane na podstawie art. 79a k.p.a. Zgodnie z tym przepisem w postępowaniu wszczętym na żądanie strony, organ administracji publicznej ma obowiązek wskazania przesłanek zależnych od strony, które na dzień wysłania informacji o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, nie zostały spełnione lub wykazane, co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony.

Zaskarżone pismo niewątpliwie nie jest decyzją administracyjną ani postanowieniem kończącym postępowanie lub rozstrzygającym sprawę co do istoty. Z treści pisma jednoznacznie wynika, że nie rozstrzygnięto sprawy przez np. odmowę przyznania skarżącemu wnioskowanego świadczenia. Nadto, jak zasadnie wskazało Kolegium w odpowiedzi na skargę, pismo to nie zostało podpisane przez osobę, która pełniłaby funkcję organu administracji publicznej.

Pismo to nie stanowi też aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. W zaskarżonym piśmie Kolegium nie ustaliło obowiązku czy uprawnienia skarżącego wynikającego z przepisów prawa, ale jedynie poinformowało o możliwości przedłożenia przez skarżącego w toku postępowania odwoławczego dodatkowych dowodów, które umożliwiłyby przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego zgodnie z wnioskiem skarżącego.

Wobec powyższego, wniesiona w niniejszej sprawie skarga jest niedopuszczalna i jako taka podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.