Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia 18 września 2015 r. Prokurator Rejonowy, powołując się na art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 5 stycznia 2011r. o kierujących pojazdami (tekst jednolity Dz. U. z 2015 r. poz. 155 ze zm.), wystąpił do Starosty o skierowanie A. R. na badanie lekarskie w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami z uwagi na istniejące zastrzeżenia co do stanu zdrowia kierowcy. Podał, że jest uczestnikiem postępowania przed Sądem Rejonowym w sprawie o umieszczenie w szpitalu psychiatrycznym bez zgody osoby chorej i z uzyskanej opinii biegłego psychiatry wynika, że A. R. cierpi na chorobę psychiczną pod postacią schizofrenii paranoidalnej.
Decyzją z dnia 7 października 2015 r. Starosta (dalej jako: organ I instancji) skierował A. R. na badanie lekarskie do Wojewódzkiego Zespołu Medycyny Przemysłowej, w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Ocenił, że rozpoznane u kierowcy przez biegłego psychiatrę schorzenie stanowi uzasadnione zastrzeżenie co do stanu zdrowia i spełnia przesłankę, o której mowa w art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy o kierujących pojazdami.
W odwołaniu od tej decyzji A. R. nie zgodził się ze stanowiskiem organu. Podniósł, że w opinii biegłego sądowego psychiatry nie ma mowy i przeciwskazań do kierowania pojazdami.
Decyzją z dnia "[...]" r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji, podzielając w całości stanowisko w niej wyrażone. Podkreślono, że decyzja wydawana w trybie powołanego przepisu ma charakter obligatoryjny i nie jest pozostawiona uznaniu organu. W przypadku stwierdzenia uzasadnionych zastrzeżeń co do stanu zdrowia kierowcy, starosta jest zobowiązany wydać taką decyzję. Podstawę do wydania przedmiotowej decyzji mogą stanowić informacje uzyskane w ramach wykonywanych zadań własnych (art. 99 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami). Kolegium wyjaśniło, że podstawę prawną wystąpienia Prokuratora Rejonowego stanowił art. 182 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego. Organ był związany wystąpieniem Prokuratora, które stanowiło dowód w sprawie. Wynikała bowiem z niego osnowa treści opinii biegłego psychiatry, który rozpoznał u strony schizofrenię paranoidalną. Kolegium uznało, że stanowi to dostateczną informację i uzasadnia treść wydanej przez organ I instancji decyzji.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie A. R. zarzucił organom dowolność. Wskazał, że nikt nie wykazał uzasadnionych zastrzeżeń co do stanu jego zdrowia. Podniósł, ze Prokuratura nie ma uzasadnionych zastrzeżeń w formie orzeczenia lekarskiego, a zatem nie ma ustalonego stanu faktycznego stosownie do art. 99 ust.
2. Stwierdził, że pismo Prokuratora oparte jest na opinii biegłego, która w ogóle nie mówi o przeciwskazaniach do kierowania pojazdami. Żądanie Prokuratora oparte jest więc na złej woli i nadgorliwości. Zdaniem skarżącego, opinia biegłego wydana w innej sprawie nie może uzasadniać skierowania na badania, ponieważ organ I instancji nie ma kompetencji do oceniania choroby psychicznej. Decyzja powinna zostać poparta orzeczeniem lekarza.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumenty wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie w dniu 10 maja 2016 r. skarżący podtrzymał skargę. Podał, że biegły sądowy rozpoznał u niego chorobę, ale nie wskazał przeciwwskazań do kierowania pojazdami. Przedłożył pismo Rzecznika Praw Obywatelskich z dnia 18 marca 2016 r., informujące go o przysługujących mu prawach w związku z wystąpieniem przez MOPS z wnioskiem o umieszczenie w szpitalu psychiatrycznym bez jego zgody.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje
Z mocy art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2014 r. poz. 1647 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest jedynie pod względem legalności czyli kontroli zgodności zaskarżonego aktu z prawem.
Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. - zwana dalej jako: "p.p.s.a."). Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowym podlega prawidłowość zastosowania przez organy administracji publicznej przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność zastosowania wykładni tych przepisów.
Oceniając legalność zaskarżonej decyzji w świetle powołanych wyżej kryteriów oraz w oparciu o akta sprawy, zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż kwestionowana decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji nie naruszają prawa.
Stosownie do art. 75 ust. 1 pkt 5 cytowanej ustawy o kierujących pojazdami - badaniu lekarskiemu przeprowadzanemu w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, podlega osoba posiadająca prawo jazdy, jeżeli istnieją uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do stanu jej zdrowia. W myśl ust. 2 pkt 2 tego artykułu badanie lekarskie, o którym mowa w ust. 1 pkt 5, przeprowadza się na podstawie skierowania. Zgodnie zaś z art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b tej ustawy starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy na badanie lekarskie, jeżeli istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia.
Z unormowań tych wynika, że starosta, któremu ustawodawca powierzył wydawanie uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi, w celu zapewnienia bezpieczeństwa w ruchu drogowym, jest zobowiązany skierować osobę, posiadającą już takie uprawnienia, na kontrolne badanie lekarskie, jeżeli organ ten poweźmie wiarygodną informację co do stanu zdrowia fizycznego lub psychicznego takiej osoby wywołującą uzasadnione zastrzeżenia co do jej sprawności niezbędnej do kierowania pojazdami. Powyższe stanowi konsekwencję zapisu art. 3 ust. 1 ustawy o kierujących pojazdami, ustanawiającego generalną zasadę, że kierującym pojazdem może być osoba, która osiągnęła wymagany wiek i jest sprawna pod względem fizycznym i psychicznym.
Należy podkreślić, że podstawą do wydania decyzji o skierowaniu na badania lekarskie nie jest wykazywanie istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, gdyż w tym zakresie wypowiedzą się dopiero lekarze specjaliści, lecz jedynie ma ona zostać oparta na uzasadnionych zastrzeżeniach co do stanu zdrowia kierującego pojazdem, mogącymi świadczyć o takich przeciwwskazaniach, co w niniejszej sprawie zostało spełnione.
Z akt administracyjnych wynika, że skarżący posiada prawo jazdy kat. A i B Obecnie biegły psychiatra rozpoznał u niego schizofrenię paranoidalną. Skarżący okoliczności tej nie zaprzecza. Uważa jedynie, że skoro biegły nie wypowiedział się w wydanej opinii na temat przeciwskazań do kierowania pojazdami, to organ I instancji nie miał podstaw do skierowania go na badania. Stanowisko skarżącego nie jest zasadne. Wyjaśnić należy stronie, że biegły psychiatra oceniał tylko na potrzeby postępowania opiekuńczego czy stan zdrowia skarżącego uzasadnia umieszczenie go w szpitalu psychiatrycznym i nie rozważał w ogóle jaki wpływ może mieć rozpoznane u skarżącego schorzenie na zdolność kierowania pojazdem, gdyż nie był do tego zobowiązany. Jednak już tylko postawiona przez biegłego psychiatrę diagnoza może wywoływać uzasadnione wątpliwości, czy skarżący, posiadając uprawnienie do kierowania pojazdami, nie zagraża bezpieczeństwu w komunikacji.
W związku z tym, istnieją podstawy do skierowania skarżącego na badanie lekarskie w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Zaskarżona decyzja odpowiada więc prawu.
Wbrew przekonaniu skarżącego niniejsze postępowanie administracyjne nie jest wyrazem złej woli ani chęci dokuczenia skarżącemu. Postępowanie w sprawie skierowania na badania lekarskie zostało wszczęte przede wszystkim ze względu na to, że organ I instancji uzyskał wiarygodną informację, że skarżący jest chory i posiada prawo jazdy kat. A i B. W takiej sytuacji organ I instancji miał z urzędu obowiązek podjąć działania przepisane prawem, tj. skierować skarżącego na badania lekarskie, które rozstrzygną o jego zdolności do kierowania pojazdami (art. 99 ust. 2 pkt. 1 lit. a ustawy o kierujących pojazdami).
W tym stanie rzeczy, wobec braku podstaw do kwestionowania zgodności zaskarżonej decyzji z prawem, skarga jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu, na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.