Uzasadnienie
W dniu 31 marca 2010r. A.S. (drogą e-mailową) przesłał do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na działalność Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej. Zarzucił w niej, że wobec wnoszenia licznych skarg w celu ich nierozpoznawania organ zażądał (aby go "pomęczyć i zniechęcić") odczytywania składanych pism wobec braku ich czytelności. Podkreślił, że traktuje to jako kpinę z jego osoby, gdyż wcześniej takie skargi były odczytywane. Podał, że jest inwalidą utrzymującym się z kwoty 444 zł.
Na wezwanie Sądu skarżący podpisał nadesłaną skargę.
Skarga powyższa została przekazana stosownie do art. 54 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi według właściwości do Burmistrza, który poinformował, że jej merytoryczne rozpoznanie nastąpi na najbliższej sesji Rady Miejskiej.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej wniósł o jej odrzucenie, a w przypadku nie uwzględnienia tego wniosku o jej oddalenie. Wyjaśnił, iż skarżący A.S. korzysta z pomocy MOPS zgodnie z ustawą o pomocy społecznej. Pracownicy organu mają ogromne problemy ze skarżącym, gdyż nagminnie są przez stronę obrażani i pomawiani w licznych pismach kierowanych do szeregu instytucji. Podał, iż w roku bieżącym strona złożyła 168 skarg. Wyjaśniono, iż skarżący nie stawia się na wezwania, których celem jest odszyfrowanie nieczytelnych pism, czy też uzupełnienie ich braków formalnych poprzez złożenie podpisu. Wniesiono o odrzucenie skargi bowiem z jej analizy wynika, że winna być ona przedmiotem rozpoznania przez Radę Miejską skoro dotyczy, zdaniem skarżącego, działalności Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje.
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Zakres przedmiotowy tej kontroli określa art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm. zwanej dalej: ustawą ppsa.) oraz sprawy, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę.
Zgodnie z art. 3 § 2 ustawy ppsa. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
- 1) decyzje administracyjne;
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
- 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;
- 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
- 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a.
Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 ustawy ppsa.).
W rozpoznawanej sprawie przedmiotem skargi A.S. nie jest żaden akt administracyjny (decyzja czy postanowienie) lecz jak wynika z jej treści jedna z czynności w toku postępowania wyjaśniającego prowadzonego w trybie Kodeksu postępowania administracyjnego tj. wezwanie do osobistego stawiennictwa w organie celem bądź to wyjaśnienia treści złożonej skargi-pisma, bądź też uzupełnienia jej braków formalnych. Jak wynika zatem z analizy skargi taka czynności organu administracji publicznej nie stanowi czynności z zakresu administracji publicznej dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy ppsa. Skarżone zachowanie pracowników MOPS obejmuje czynności wyjaśniające w toku postępowania administracyjnego, które nie mogą być przedmiotem odrębnej skargi przed sądem administracyjnym. Dopiero końcowe rozstrzygniecie takiej sprawy poprzez wydanie określonego aktu administracyjnego może być przedmiotem skargi do sądu administracyjnego.
Wyjaśnić także pozostaje skarżącemu, iż w sytuacji kwestionowania samej działalności Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej przysługuje mu w oparciu o przepisy Działu VIII Kodeksu postępowania administracyjnego skarga do właściwego organu, którym stosownie do art. 229 pkt 3 tej ustawy jest rada gminy. Jak już wskazano w postanowieniu WSA w Olsztynie z dnia 15 października 2009r. sygn. akt II SA/Ol 860/09 do rozpoznania skargi na kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej, stosownie do powołanego wyżej przepisu Kpa jest właściwa rada miejska (gminna), nie zaś wojewódzki sąd administracyjny, jeśli jej przedmiotem jest nienależyte wykonywanie zadań z zakresu pomocy społecznej.
Przedmiotem skargi powszechnej przewidzianej art. 227 i nast. Kpa mogą być zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw. Postępowanie zaś w sprawie tego typu skarg cechuje się tym, iż nie ma w nim stron postępowania, nie wydaje się rozstrzygnięć adresowanych do skarżącego, jedynie zawiadamia się go o czynnościach wewnętrznych zmierzających do wyjaśnienia okoliczności podniesionych w skardze. W konsekwencji działania administracji publicznej będące przedmiotem tego typu skarg nie podlegają kontroli sądów administracyjnych z uwagi na to, iż nie mieszczą się w katalogu czynności i aktów poddawanych nadzorowi sądowemu, który zawiera art. 3 § 2 ustawy ppsa.
W związku z tym w przypadku wniesienia skargi do sądu administracyjnego skargę jako niedopuszczalną należało odrzucić stosownie do art. 58 § 1 pkt 6 ustawy w związku z art. 58 § 3 - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.