Uzasadnienie
Po rozpatrzeniu odwołania J. S. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta O. z dnia 17 lutego 2005 roku, znak "[...]" o umorzeniu postępowania w sprawie wykonywania na terenie nieruchomości przy ul. "[...]" w O. robót budowlanych bez pozwolenia na wznowienie robót, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 31 marca 2005 roku, znak "[...]" umorzył postępowanie odwoławcze. W uzasadnieniu organ stwierdził, że odwołanie pochodzi od osoby nie posiadającej przymiotu strony w przedmiotowej sprawie. Roboty budowlane, których wykonanie stwierdził organ I instancji w trakcie wizji lokalnej w dniu 15 lutego 2005 roku, nie naruszają interesu odwołującego się, który byłby chroniony przepisami z zakresu prawa budowlanego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, po rozpatrzeniu skargi J. S., wyrokiem z dnia 31 sierpnia 2005 roku, sygn. akt
II SA/Ol 237/05 uchylił decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 31 marca 2005 roku, znak "[...]" o umorzeniu postępowania odwoławczego.
W uzasadnieniu podniesiono, że organ odwoławczy uznając, iż wnoszący odwołanie nie jest stroną w sprawie i umarzając postępowanie odwoławcze, obowiązany jest do szczegółowego uzasadnienia swojego rozstrzygnięcia.
Z treści zaskarżonego uzasadnienia powinny wynikać powody, które zdecydowały o umorzeniu postępowania odwoławczego. Tymczasem uzasadnienie zaskarżonej decyzji było lakoniczne, zdawkowe, nie wskazano w nim precyzyjnie faktów ani dowodów, na których oparł się organ odwoławczy, również nie przytoczono treści wymienionego w decyzji przepisu prawa i nie wyjaśniono podstawy prawnej. Zdaniem Sądu organ odwoławczy nie przedstawił argumentów i nie uzasadnił przesłanek umorzenia postępowania odwoławczego, ograniczył się jedynie do stwierdzenia, że wykonane roboty budowlane na przedmiotowej nieruchomości nie naruszają prawnie chronionego interesu skarżącego, co powoduje, że nie ma on przymiotu strony w rozumieniu art. 28 k.p.a.
Ponadto Sąd stwierdził, że organ odwoławczy nie wskazał decyzji, od której zostało wniesione odwołanie wszczynające postępowanie zakończone zaskarżoną decyzją, ani nie oznaczył w decyzji strony postępowania. Organ umarzając postępowanie jako podstawę prawną rozstrzygnięcia podał skreślony z dniem 1 stycznia 2004 roku przepis art. 138 § 3 k.p.a., podczas gdy rozstrzygnięcie to mogło zostać wydane tylko w oparciu o art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a.
Sąd wskazał, aby przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organ odwoławczy dokonał oceny zasadności kwestionowanej decyzji, przedstawił argumenty i przesłanki podjętej decyzji oraz rozpatrzył zarzuty skarżącego podniesione w odwołaniu i ustosunkował się do nich w uzasadnieniu decyzji.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 20 grudnia 2005 roku, znak "[...]" utrzymał decyzję organu I instancji w całości w mocy. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta O., po przeprowadzeniu postępowania w przedmiocie wykonania na terenie nieruchomości przy ul. "[...]" w O. robót budowlanych bez pozwolenia na ich wznowienie, ustalił, iż inwestor S. R. nie wykonał żadnych robót wymagających pozwolenia na budowę albo zgłoszenia. W tej sytuacji organ I instancji zasadnie umorzył postępowanie w sprawie wykonywania robót na terenie przedmiotowej nieruchomości po ich wstrzymaniu bez pozwolenia na wznowienie.
Odnosząc się do zarzutów podnoszonych w odwołaniu przez J. S., organ odwoławczy wyjaśnił, że inwestor wykonał na nieruchomości roboty budowlane, takie jak pomalowanie parteru, klatki schodowej, wstawienie drzwi do piwnicy, naprawienie uszkodzonych schodów. Roboty te nie naruszają przepisów art. 28, 29 i 30 Ustawy Prawo budowlane, a zatem nie mogą być przedmiotem zainteresowania organów nadzoru budowlanego.
Ponadto organ podniósł, że nie rozstrzygał o wydaniu lub o odmowie wydania pozwolenia na wznowienie robót.
Na powyższą decyzję J. S. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie domagając się jej uchylenia w całości. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 6, 7, 8, 10, 77-81 k.p.a. oraz art. 40, 84 ust. 1 pkt 1 i 2, art. 84a ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 2 Ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że po uchyleniu wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 lipca 2002 roku, sygn. akt IV SA 2831/01 decyzji zezwalających na kontynuowanie robót na terenie przedmiotowej nieruchomości, inwestor wykonuje roboty budowlane bez wymaganego pozwolenia. Tymczasem Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w postępowaniu odwoławczym zaniechał kontroli obiektu przy ul. "[...]" w O., a w szczególności dokumentów i tym samym naruszył art. 7 k.p.a. w związku z art. 84 ust. 1 pkt 1 i 2, art. 84a ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 2 Ustawy Prawo budowlane.
Skarżący podniósł, że projekt zamienny i inwentaryzacja techniczna przedmiotowego obiektu nie zostały opracowane na podstawie zatwierdzonej dokumentacji, nie wyjaśniono na jakiej podstawie dokonano przerejestrowania dziennika budowy, ani nie zapewniono stronie czynnego udziału w postępowaniu.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentacje zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Organ wyjaśnił, że w związku z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 31 sierpnia 2005 roku, sygn. akt II SA/Ol 237/05 ponownie przeanalizował akta sprawy dotyczące wykonywania na terenie nieruchomości przy ul. "[...]" w O. robót budowlanych bez pozwolenia na ich wznowienie i nie stwierdził, aby inwestor naruszył przepisy art. 28 Ustawy Prawo budowlane.
Ponadto organ podniósł, że skarżący brał czynny udział w postępowaniu przed organem I instancji i zapoznał się z aktami sprawy, otrzymał również wszystkie rozstrzygnięcia organu II instancji. Organ podkreślił, że postępowanie w przedmiotowej sprawie dotyczyło wykonywanych robót przy ul. "[...]" w O. bez pozwolenia na ich wznowienie i organy zajmowały się jedynie tym zagadnieniem.
W piśmie procesowym z dnia 9 lutego 2006 roku skarżący podniósł, że na terenie przedmiotowej nieruchomości nie dokonano przymusowych rozbiórek, nie doprowadzono obiektu do stanu zgodnego z zatwierdzoną dokumentacją techniczną, pomimo wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 lipca 2002 roku, sygn. akt IV SA 2831/01 zezwolono na roboty wykończeniowe, budowę schodów zewnętrznych i tarasu.
Na rozprawie w dniu 9 maja 2006 roku skarżący podniósł, że nie brał udziału w żadnych czynnościach dowodowych i przedłożył pismo procesowe, w którym ponownie stwierdził, że na terenie przedmiotowej nieruchomości inwestor nadal wykonuje roboty budowlane bez wymaganego pozwolenia na budowę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje
W ocenie Sądu wniesiona skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 153 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd i organ, którego działanie lub bezczynność była przedmiotem zaskarżenia.
Zatem dla organu ponownie rozpatrującego sprawę ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania mają charakter wiążący. W przypadku uchylenia przez sąd zaskarżonego aktu, organ powinien merytorycznie rozpatrzyć sprawę w nowym postępowaniu administracyjnym prowadzonym w zakresie wynikającym z dokonanego obalenia zaskarżonego aktu. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ zobowiązany jest zastosować się do oceny prawnej wyrażonej przez sąd, natomiast kierunek jego działania wytyczają wskazania zawarte w uzasadnieniu orzeczenia sądu administracyjnego. Mogą one określać, które fragmenty dotychczasowego postępowania administracyjnego wymagają rozszerzenia lub uzupełnienia.
W wyroku z dnia 31 sierpnia 2005 roku, sygn. akt II SA/Ol 237/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wskazał Wojewódzkiemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego, aby przy ponownym rozpatrywaniu sprawy dokonał oceny zasadności kwestionowanej decyzji, przedstawił argumenty i przesłanki podjętej decyzji oraz rozpatrzył zarzuty skarżącego podniesione w odwołaniu i ustosunkował się do nich w uzasadnieniu decyzji.
Skarżący w odwołaniu podnosił, że inwestorowi S. R. wstrzymano pozwolenie na wykonywanie robót, a zatem nie powinien wykonywać żadnych robót. Tymczasem inwestor dokonał prac malarskich, ale również rozbudował obiekt poprzez dobudowanie składu opału. Prace te nie były wpisywane do dziennika budowy, pomimo wykonywania ich po wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 lipca 2002 roku, sygn. akt IV SA 2831/01 uchylającego decyzje zezwalające na kontynuowanie robót na terenie przedmiotowej nieruchomości. Z kolei z dziennika budowy wynika, że schody zewnętrzne zostały dobudowane dopiero we wrześniu 2002 roku, a zatem już po wydaniu wyroku przez Naczelny Sąd Administracyjny z dnia 2 lipca z 2002 roku.
Skarżący stwierdził również, że została sfałszowana opinia techniczna, nie wpisano do dziennika budowy postanowienia o wstrzymaniu robót, a dokonane roboty wykończeniowe i prace zabezpieczające mogły zostać wykonane jedynie po uzyskaniu przez inwestorów pozwolenia na użytkowanie.
Pomimo licznych zarzutów podnoszonych przez skarżącego w odwołaniu, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wydając zaskarżoną decyzję oparł się na materiale dowodowym zebranym przez organ I instancji i stwierdził, że inwestor S. R. nie wykonał żadnych robót wymagających pozwolenia na budowę albo zgłoszenia. Natomiast zasada prawdy obiektywnej, uregulowana w art. 7 k.p.a., nakłada na organ odwoławczy obowiązek podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Ponadto Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w wyroku z dnia 31 sierpnia 2005 roku wskazał, aby organ rozpatrzył zarzuty skarżącego podniesione w odwołaniu i ustosunkował się do nich. Tymczasem organ nie przeprowadził żadnych czynności w celu ustalenia wszystkich istotnych okoliczności faktycznych mających znaczenie dla sprawy. Organ nie umożliwił również skarżącemu wypowiedzenia się w kwestii robót budowlanych przeprowadzonych na terenie nieruchomości przy ul. "[...]" w O. po uchyleniu wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 lipca z 2002 roku decyzji zezwalających na kontynuowanie robót.
W niniejszej sprawie istotą sprawy było dokonanie ustaleń i rozstrzygnięcie o tym, czy S. R. po uchyleniu zezwolenia na wznowienie robót budowlanych roboty takie wykonywał i w jakim zakresie.
Okoliczności te nie zostały należycie wyjaśnione. Wobec tego przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ orzekający winien, przy udziale stron postępowania, przeprowadzić stosowne postępowanie dowodowe, które doprowadzi do wyjaśnienia stanu faktycznego w sposób umożliwiający rozstrzygnięcie. Zważywszy na zarzut skarżącego o wykonywaniu przez S. R. prac budowlanych po uchyleniu zezwolenia na kontynuowanie robót konieczne będzie wykazanie jakie konkretnie roboty budowlane były wykonywane po 2 lipca 2002 roku, ze wskazaniem konkretnych dat ich wykonywania. Wydanie orzeczenia będzie więc możliwe dopiero po dokładnym ustaleniu stanu faktycznego
Aktualne przy tym pozostaje wskazanie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zawarte w uzasadnieniu wyroku z dnia 31 sierpnia 2005 roku obligujące organ do przedstawienia argumentów i przesłanek podjętej decyzji oraz rozpatrzenia zarzutów skarżącego podniesionych w odwołaniu i ustosunkowania się do nich w uzasadnieniu decyzji.
Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylił zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji z powodu wydania ich z naruszeniem przepisów postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy oraz na mocy art. 152 orzekł, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana do czasu uprawomocnienia się wyroku.
Ponadto Sąd w oparciu o art. 200 powyższej ustawy zasądził od organu na rzecz strony skarżącej poniesione przez nią koszty postępowania sądowego.