Uzasadnienie
Pismem z 18 sierpnia 2022 r. M. W. i Ł.W. (dalej jako: "skarżący") wnieśli między innymi skargę na pismo Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej jako: "PINB" lub "organ I instancji") z 21 grudnia 2021 r. w przedmiocie załatwienia sprawy dotyczącej wydania pozwolenia na użytkowanie budynku położonego przy ul. L. (...) w O. Zdaniem skarżących powyższe pismo należy uznać za inny akt lub czynność z zakresu administracji publicznej odmawiający im pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego. W związku z tym, wnieśli o zmianę tego aktu lub czynności poprzez wydanie pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego budynku, względnie jego uchylenie i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania.
W odpowiedzi na skargę PINB wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że pismem z 2 grudnia 2021 r. M. W. wniósł o bezzwłoczne załatwienie sprawy wydania pozwolenia na użytkowanie budynku przy ul. L. (...) w O., dla którego zgłoszenie zakończenia budowy złożono w sierpniu 2010 r. Pismem z 21 grudnia 2021 r. organ I instancji poinformował skarżącego, że wniosek jest bezzasadny, gdyż nie jest prowadzone postępowanie administracyjne w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie wskazanego wyżej obiektu. Wskazano, że postępowanie wszczęte zgłoszeniem z sierpnia 2010 r. zostało zakończone ostateczną decyzją z 9 listopada 2010 r. umarzającą postępowanie. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej jako: "WINB") z 7 lutego 2011 r., zaś wyrokiem z 14 czerwca 2011 r., sygn. akt II SA/Ol 210/11, WSA w Olsztynie oddalił skargę wniesioną na tę decyzję. Organ I instancji podkreślił, że w tej sytuacji nie ma możliwości prawnej wydania innego rozstrzygnięcia w sprawie wniosku z 5 sierpnia 2010 r. Jednocześnie poinformowano skarżącego, że po złożeniu przez inwestora nowego zawiadomienia o zakończeniu budowy lub nowego wniosku o udzielenie pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego obiektu, PINB bezzwłocznie przystąpi do czynności określonych w ustawie Prawo budowlane.
Ustosunkowując się do zarzutów skargi, organ I instancji wskazał, że bezzasadne jest stanowisko skarżących, że brzmienie sentencji wydanej w sprawie decyzji wskazywało na pozostawienie w dniu 10 grudnia 2020 r. kwestii pozwolenia na użytkowanie obiektu do dalszej decyzji PINB. Podkreślono, że postępowanie w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie prowadzone jest wyłącznie na wniosek inwestora i organ nie ma umocowania prawnego do zainicjowania wskazanego postępowania z urzędu. Jednocześnie zaznaczono, że powyższe kwestie zostały wyjaśnione skarżącym w piśmie z 21 grudnia 2021 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje
Merytoryczne rozpatrzenie zasadności skargi poprzedzone jest w postępowaniu przed sądami administracyjnymi badaniem dopuszczalności jej wniesienia.
Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz.U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2022 r., poz. 329, dalej jako: "p.p.s.a.") odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy.
Zgodnie zaś z art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
- 1) decyzje administracyjne;
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu;
- 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. z 2021 r., poz. 735, dalej również jako "k.p.a."), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;
- 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
- 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
- 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Ponadto, stosownie do art. 3 § 2a p.p.s.a., sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., a także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.).
Przytoczone powyżej przepisy wyznaczają zakres właściwości rzeczowej sądu administracyjnego. Wskazać należy, że w cytowanych przepisach mowa jest o władczych działaniach organów administracji publicznej. Nie wszystkie działania organów administracji publicznej będą wyrazem ich władczego działania.
W ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę zaskarżone pismo PINB nie należy do żadnej z wyżej wymienionych zaskarżalnych do sądu administracyjnego form działania administracji publicznej, w szczególności zaskarżonej czynności nie można zaliczyć do form działania, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Zauważyć trzeba, że przez inne akty lub czynności organu administracji publicznej, o jakich mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., należy rozumieć głównie działania materialno-techniczne organów administracji publicznej, wywołujące konkretne skutki prawne wobec indywidualnie określonego adresata, które rozstrzygają o uprawnieniach lub obowiązkach danego podmiotu wynikających z przepisów prawa administracyjnego materialnego lub ustrojowego (zob. artykuł B. Adamiak "Z problematyki właściwości sadów administracyjnych" Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego nr 2 (5)/2006, str. 9-19). Takiego charakteru nie ma zaskarżone pismo.
Z treści tego pisma wynika bowiem jednoznacznie, że ma ono walor informacyjny i stanowi odpowiedź organu na wniosek skarżącego z 2 grudnia 2021 r. Wbrew sformułowaniom skargi, pismo to nie jest decyzją administracyjną ani też innym aktem lub czynnością rozstrzygającą o indywidualnych uprawnieniach skarżących, lecz stanowi wyczerpujące wyjaśnienie aktualnej sytuacji prawnej skarżących w sprawie wydania pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego budynku. Organ I instancji wskazał, że złożony wniosek o niezwłoczne zakończenie sprawy jest bezzasadny, gdyż nie jest prowadzone postępowanie administracyjne w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie wskazanego wyżej obiektu. Podano, że postępowanie wszczęte zgłoszeniem z sierpnia 2010 r. zostało zakończone ostateczną decyzją z 9 listopada 2010 r. umarzającą postępowanie. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją WINB z 7 lutego 2011 r., zaś wyrokiem z dnia 14 czerwca 2011 r., sygn. akt II SA/Ol 210/11, WSA w Olsztynie oddalił skargę wniesioną na tę decyzję.
Jednocześnie poinformowano, że po złożeniu przez inwestora nowego zawiadomienia o zakończeniu budowy lub nowego wniosku o udzielenie pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego obiektu, PINB bezzwłocznie przystąpi do czynności określonych w ustawie Prawo budowlane. Podkreślono przy tym, że postępowanie w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie prowadzone jest wyłącznie na wniosek inwestora i organ nie ma umocowania prawnego do zainicjowania wskazanego postępowania z urzędu.
Nie można zatem uznać, aby zaskarżone pismo miało charakter władczy, decydujący o sytuacji prawnej strony. Kwestionowane pismo należy traktować wyłącznie jako pismo informacyjne w zakończonej umorzeniem postępowania sprawie dotyczącej wydania pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego budynku.
Należy zatem stwierdzić, że skarga na pismo PINB z 21 grudnia 2021 r. jest niedopuszczalna, bowiem przedmiotowe pismo ma charakter informujący i nie stanowi aktu z zakresu administracji publicznej, który podlegałby zaskarżeniu do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.
Wobec powyższego, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 58 § 3 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.