Uzasadnienie
M.B. (dalej jako: "skarżąca"), reprezentowana przez adwokata, wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie (dalej jako: "Kolegium") z dnia 28 lutego 2023 r., nr SKO.82.1415.2022 o uchyleniu decyzji organu I instancji w całości i przyznaniu skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad matką od dnia 1 stycznia 2023 r. bezterminowo. Skarżąca zaskarżyła powyższą decyzję w części w jakiej nie przyznano jej świadczenia pielęgnacyjnego za okres 1 sierpnia – 31 grudnia 2022 r. W skardze został zawarty wniosek o zwrot kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o umorzenie postępowania sądowoadministracyjnego wskazując, że w dniu 8 maja 2023 r. wydało decyzję nr SKO.82.491.2023 uwzględniającą skargę w całości, którą uchylono zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji i przyznano skarżącej wnioskowane świadczenie od dnia 1 sierpnia 2022 r. bezterminowo. Decyzja ta została doręczona pełnomocnikowi skarżącej w dniu 11 maja 2023 r.
Postanowieniem z dnia 29 maja 2023 r., sygn. akt II SA/Ol 389/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie umorzył postępowanie sądowe. W wyniku bowiem skorzystania przez Kolegium z uprawnień "autokontrolnych" bezprzedmiotowe stało się postępowanie sądowe.
Na powyższe postanowienie pełnomocnik skarżącej wniósł zażalenie podnosząc, że nie został zasądzony zwrot kosztów postępowania i zastępstwa procesowego. Zarzucił również wskazanie w uzasadnieniu postanowienia błędnej podstawy prawnej.
Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 26 lipca 2023 r., sygn. akt
I OZ 293/23 uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie. W uzasadnieniu wskazano, że w przedmiotowej sprawie postępowanie sądowe podlegało umorzeniu w oparciu o przepis art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. i w rozważaniach sądu I instancji treść tego przepisu została przytoczona. Jednakże jako podstawę rozstrzygnięcia przyjęto 161 § 1 pkt 1 p.p.s.a., co miało istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem w rezultacie nie zasądzono na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania sądowego w oparciu o art. 201 § 1 p.p.s.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 1634) – dalej jako: "p.p.s.a.", sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe.
Należy zauważyć, że bezprzedmiotowość postępowania oznacza m.in. sytuację, gdy w toku tego postępowania, przed wydaniem wyroku, przestanie istnieć przedmiot zaskarżenia. Z taką właśnie sytuacją będziemy mieć do czynienia, gdy zaskarżony akt zostanie pozbawiony bytu prawnego (uchylony) w rezultacie skorzystania przez organ z uprawnień "autokontrolnych" przewidzianych w art. 54 § 3 p.p.s.a.
W rozpatrywanej sprawie, w ramach ustawowo przyznanych uprawnień do "autokontroli" zaskarżonego aktu, organ uwzględnił skargę w całości i decyzją z dnia 8 maja 2023 r. uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji i przyznał skarżącej wnioskowane świadczenie od dnia 1 sierpnia 2022 r. bezterminowo.
Oznacza to, że niniejsze postępowanie sądowoadministracyjne stało się bezprzedmiotowe, bowiem na skutek uchylenia zaskarżonej decyzji w postępowaniu autokontrolnym organu, brak jest już przedmiotu zaskarżenia, a tym samym przedmiotu kontroli sądowej.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 sentencji postanowienia.
Z kolei uwzględnienie skargi przez Kolegium zasadnym czyni też orzeczenie o zwrocie kosztów postępowania. Jak bowiem wynika z art. 201 § 1 p.p.s.a., zwrot kosztów przysługuje skarżącemu od organu także w razie umorzenia postępowania z przyczyny określonej w art. 54 § 3 p.p.s.a. W niniejszej sprawie do kosztów tych, na mocy art. 205 § 2 p.p.s.a. należy zaliczyć koszty wynagrodzenia pełnomocnika w osobie adwokata w wysokości 480 zł, tj. w wysokości określonej § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r. poz. 1800 ze zm.) oraz inne udokumentowane wydatki pełnomocnika (opłata skarbowa od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł).