Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 13 listopada 2007 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie po rozpoznaniu skargi M. D., D. D. i S.D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", w przedmiocie zaliczki alimentacyjnej, uchylił zaskarżoną decyzję i orzekł, że decyzja ta nie może być wykonana.
W dniu 19 grudnia 2007 r. do Sądu wpłynął wniosek D.D. o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata.
Postanowieniem z dnia 19 lutego 2008 r. referendarz sądowy odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie adwokata. Wskazano w uzasadnieniu, że wprawdzie dochód rodziny skarżącej nie jest wysoki, ale z przedłożonych wyciągów bankowych wynika, że pozwala on na poczynienie określonych oszczędności. Z powyższego wywiedziono, że rodzina dysponuje realnymi możliwościami wygospodarowania kwoty na pokrycie kosztów sporządzenia skargi kasacyjnej. Wskazano ponadto, że skoro Sąd wydał jeden wyrok, rodzeństwo obciąży koszt sporządzenia tylko jednej skargi kasacyjnej.
W dniu 5 marca 2008 r. do Sądu wpłynął sprzeciw od powyższego postanowienia wraz z wnioskiem E.D., pełnomocnika skarżącego, o przywrócenie terminu do wniesienia sprzeciwu od powyższego postanowienia. W uzasadnieniu zarzucono, że błędnie zostały ustalone możliwości finansowe skarżącego. Realny dochód rodziny stanowi bowiem kwota 600 zł miesięcznie. Rodzina korzysta z pomocy społecznej i zasiłków i skarżący nie jest w stanie pokryć kosztów związanych z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku dla siebie i swojej rodziny.
Pełnomocnik stwierdziła, że uchybienie terminu do wniesienia sprzeciwu wynikło z problemów zdrowotnych i wskazała na swoje kłopoty kardiologiczne i endokrynologiczne. Trudna sytuacja finansowe rodziny powoduje, że nie wykupuje ona wszystkich leków, co skutkuje nasileniem się kłopotów ze zdrowiem. Powyższe uniemożliwiło jej wniesienie sprzeciwu w terminie do dnia 27 lutego.
W wykonaniu zarządzenia z dnia 31 marca 2008 r. pełnomocnik została wezwana do wskazania, w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania, daty, w której ustała przyczyna uchybienia terminu do wniesienia sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego z dnia 19 lutego 2008 r. oraz do złożenia informacji, czy w okresie od 21 lutego do 5 marca 2008 r. była hospitalizowana lub korzystała ze zwolnienia lekarskiego oraz do złożenia dokumentów potwierdzających te okoliczności.
Powyższe wezwanie doręczono pełnomocnikowi dnia 15 kwietnia 2008 r.
W zakreślonym terminie nie udzielono żądanych informacji i nie nadesłano żadnych dokumentów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje
W myśl art. 259 § 1 ustawy z dnia 30 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami, dalej jako ppsa) od postanowienia w przedmiocie przyznania lub odmowy przyznania prawa pomocy, strona może wnieść do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego sprzeciw w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia.
W rozpoznawanej sprawie postanowienie referendarza sądowego doręczono pełnomocnikowi skarżącego w dniu 21 lutego 2008 r., termin do wniesienia sprzeciwu upłynął więc z dniem 28 lutego 2008 r.
Natomiast pełnomocnik złożyła sprzeciw dopiero w dniu 5 marca 2008 r., jednocześnie wnosząc o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności procesowej.
Zgodnie z art. 86 § 1 ppsa jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek może przywrócić termin.
Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 1 i 4 ppsa).
Pełnomocnik podała, że w terminie do dnia 27 lutego 2008 r., ze względów zdrowotnych nie mogła dopełnić czynności procesowej jaką było wniesienie sprzeciwu. Zatem należy uznać tę datę za dzień ustania przyczyny uchybienia terminu. Wniosek o przywrócenie terminu złożony został więc z zachowaniem terminu, o którym mowa w art. 87 §1 ppsa.
Stosownie do art. 87 § 2 ppsa we wniosku o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu.
Kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, wiąże się z obowiązkiem szczególnej staranności strony przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej nie jest więc dopuszczalne, jeżeli strona nie uprawdopodobni, że uchybienie terminu nie zostało przez nią zawinione. Podkreślenia wymaga, że przesłanka braku winy powinna być oceniana na tle wszystkich okoliczności danej sprawy, z uwzględnieniem obiektywnego miernika staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy i przy rozważeniu uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem.
O braku winy pełnomocnika w uchybieniu terminu do wniesienia sprzeciwu można zatem mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dokonanie tej czynności w ustawowym terminie stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia.
Sytuacja taka nie zaistniała jednak w niniejszej sprawie, gdyż pełnomocnik nie uprawdopodobniła, że wniesienie sprzeciwu pod postanowienia referendarza sądowego z dnia 19 lutego 2008 r. po upływie zakreślonego terminu było przez nią niezawinione. Pełnomocnik została bowiem prawidłowo pouczona o trybie i terminie wniesienia sprzeciwu od tego postanowienia. Natomiast samo powołanie się na okoliczności, które mogłyby ewentualnie wskazywać na brak winy w uchybieniu terminowi, nie świadczy o tym, że okoliczności takie faktycznie miały miejsce. Samo powoływanie się na problemy zdrowotne, bez wykazania, iż były one konkretne i na tyle istotne, że uniemożliwiły dokonania czynności procesowej w terminie, nie stanowi przesłanki uzasadniającej przywrócenie terminu.
Wskazać należy, że pełnomocnik wezwana została do złożenia informacji, czy w okresie od 21 lutego do 5 marca 2008 r. była hospitalizowana lub korzystała ze zwolnienia lekarskiego oraz do złożenia dokumentów potwierdzających te okoliczności, jednakże w zakreślonym terminie nie nadesłała żadnych dokumentów. W tej sytuacji uzasadnione jest twierdzenie, że nie uprawdopodobniła ona braku winy w rozumieniu art. 86 § 1 powołanej ustawy.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 86 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało postanowić jak w sentencji.